Hình nền: Bài viết với tiêu đề “Thiệu từ chức, đổ lỗi thất bại cho Hoa Kỳ”, đăng trên trang nhất tờ The Kansas City Star số 21-4-1975. Nguồn: The Kansas City Star/Newspapers.com.

---

Báo hôm nay viết gì: 

Miền Nam:

Dự án 1975 hiện tại chỉ tìm được các bản lưu trữ của báo Chính Luận đến số 15-4-1975. Từ ngày 16-4, các bài điểm tin sẽ sử dụng nguồn báo chí nước ngoài. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức

Tin từ chức của Tổng thống Thiệu xuất hiện trên trang nhất nhiều tờ báo của Mỹ. Tờ The Kansas City Star đăng tít lớn trên trang nhất: “Thiệu từ chức, đổ lỗi thất bại cho Hoa Kỳ”. [1]

Dẫn nguồn AP: “Với đôi mắt đẫm lệ, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu của VNCH đã tuyên bố từ chức trên một buổi phát sóng truyền hình toàn quốc hôm nay.

Ông nói Sài Gòn không thể giành chiến thắng quân sự và đổ lỗi cho Hoa Kỳ về thất bại này. Thiệu nói rằng Ngoại trưởng Mỹ Henry A. Kissinger đã không nhận ra rằng Hiệp định Paris năm 1973 ‘dẫn nhân dân miền Nam Việt Nam đến cái chết’.

Thiệu chỉ định Phó Tổng thống Trần Văn Hương, 71 tuổi, kế nhiệm chức tổng thống. Tuy nhiên, có tin đồn rằng Hương, với sức khỏe yếu và gần như mù lòa, sẽ từ chức cùng toàn bộ nội các và Trần Văn Lắm, 61 tuổi, chủ tịch Thượng viện, sẽ trở thành tổng thống.

Thiệu hy vọng việc từ chức sẽ giúp đất nước mình.

‘Quốc hội Hoa Kỳ nói rằng chừng nào ông Thiệu còn nắm quyền, thì vẫn còn chiến tranh – Thiệu là lãnh chúa chiến tranh’, ông Thiệu phát biểu.

‘Tôi cho rằng đó là ý định rửa bỏ trách nhiệm vô nhân đạo. Nhưng nếu tôi ra đi để đổi lấy thêm viện trợ, thì tôi nghĩ tôi nên ra đi.

Hôm nay tôi từ chức, để xem sau khi không còn ông Thiệu nữa thì đàm phán có thỏa đáng không. Nếu Cộng sản đồng ý đàm phán, VNCH đồng ý đàm phán. Nếu được vậy, đó là may mắn cho quốc gia và toàn thể nhân dân.

Và sau khi ông Thiệu rời đi, Sài Gòn ngay lập tức được cung cấp đủ viện trợ để quân đội VNCH có khả năng chiến đấu, thì đó là điều may mắn cho đất nước. Được vậy thì việc tôi ra đi là một sự hy sinh xứng đáng. Tôi sẽ chấp hai tay lại và cúi đầu.’

Thiệu nói với người dân Sài Gòn rằng chính quyền Mỹ đã gây áp lực, đe dọa rút viện trợ, buộc ông phải ký Hiệp định Paris.”

VNCH từ bỏ Xuân Lộc, rút về Biên Hòa

Trang nhất tờ Leader-Times đăng tin: “Cộng quân chiếm tỉnh lỵ mới”. [2]

Dẫn nguồn UPI: “Cộng quân đã chiếm được tỉnh lỵ Xuân Lộc vào hôm nay, chấm dứt hai tuần kháng cự của quân chính phủ và tiến sát Sài Gòn. 

Các nguồn tin quân sự cho biết quân đội chính phủ đã từ bỏ Xuân Lộc vào sáng nay. Lực lượng Cộng sản đã tiến vào thành phố đổ nát này mà không gặp sự kháng cự nào.

Việc rút quân để lại một lỗ hổng lớn trong tuyến phòng thủ của Sài Gòn và làm gia tăng suy đoán về việc từ chức của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu. […]

Với việc chiếm được hai thành phố [Xuân Lộc và Hàm Tân], Cộng sản hiện kiểm soát được 21 trong 44 tỉnh lỵ của VNCH và hơn hai phần ba lãnh thổ quốc gia này. […]

Các nguồn tin quân sự cho biết lực lượng bảo vệ Xuân Lộc đang di chuyển trở lại căn cứ không quân Biên Hòa, cách Sài Gòn 14 dặm về phía Đông Bắc, để bảo vệ cứ điểm đang bị đe dọa này.

Pháo binh Cộng sản đã bắn phá Biên Hòa, căn cứ không quân lớn nhất của VNCH, suốt tuần qua. Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Biên Hòa dường như sắp di tản. […]

Các nhà phân tích quân sự ở Sài Gòn bi quan về triển vọng của Biên Hòa. Một người nói: ‘Tôi nghĩ nó sẽ sụp đổ vào thứ Tư, hoặc chậm nhất thứ Năm.’”

Trang nhất tờ Baraboo News Republic đăng bài “Xuân Lộc thất thủ, tình hình nghiêm trọng” với các thông tin cập nhật. [3]

Dẫn nguồn UPI: “Các nguồn tin phương Tây cho biết Cộng quân hiện có 15 sư đoàn – khoảng 150.000 lính nếu đầy đủ lực lượng – chuẩn bị tấn công Sài Gòn.

Ngay cả trước khi Thiệu từ chức, nguồn tin quân sự đã nhận định rằng tình hình quanh Sài Gòn là vô vọng.

VNCH có khoảng 51.000 quân chính quy quanh Sài Gòn.

Chính quyền Sài Gòn thiết lập tuyến phòng thủ mới nằm ngay phía Đông của hai căn cứ do Mỹ xây dựng tại Long Bình và Biên Hòa, chỉ cách Sài Gòn 11 dặm về phía Đông Bắc.

Long Bình, từng là căn cứ lớn nhất của Mỹ ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ, hiện là kho đạn dược lớn nhất của VNCH.

Biên Hòa, ngay bên kia Quốc lộ 1, là trụ sở của Không quân Việt Nam và Bộ Tư lệnh Quân sự Sài Gòn.

Sự sụp đổ của Biên Hòa sẽ đồng nghĩa với sự kết thúc của Không quân Việt Nam. Các máy bay ném bom chiến đấu F5 và A37, lực lượng không kích chiến thuật, đã được dời về căn cứ không quân Tân Sơn Nhất của Sài Gòn, nhưng tất cả các cơ sở sửa chữa đều ở Biên Hòa.”

Phản ứng về việc ông Thiệu từ chức

Tờ Argus-Leader đăng tin: “Các quan chức Hoa Kỳ cảm thấy việc Thiệu từ chức có lẽ đến quá muộn”. [4]

Theo nguồn tin từ AP: “Việc Tổng thống Thiệu từ chức đã gỡ đi một rào cản công khai cho việc đàm phán hòa bình tại miền Nam Việt Nam, nhưng một số quan chức Mỹ nghĩ có lẽ đã quá muộn.

Các nhà lãnh đạo Việt Cộng và Bắc Việt đã nói rằng họ sẽ không bao giờ đàm phán với Thiệu. Họ gọi ông ta là một tên cướp và một kẻ giết người.

Tuy nhiên, một số chuyên gia Hoa Kỳ nói rằng chiến cuộc ở miền Nam Việt Nam đang quá thuận lợi cho Cộng sản, họ nghi ngờ liệu những người Cộng sản có chịu đàm phán ngay cả khi Thiệu đã ra đi hay không.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ nói:

‘Nghe có vẻ sách vở, nhưng Sài Gòn giờ như một trái chín treo lơ lửng ở đó. Tôi không thấy lý do gì họ sẽ chờ cho quả rụng thay vì hái nó ngay bây giờ.’ […]

Phản ứng ban đầu của các nghị sĩ Mỹ cho thấy họ trông chờ một giải pháp đàm phán nhưng không có triển vọng về bất kỳ một gói viện trợ quân sự mới quy mô lớn nào cho chính phủ Sài Gòn. […]

Các quan chức Mỹ chỉ ra rằng Phó Tổng thống Trần Văn Hương không có cơ sở chính trị vững chắc và sẽ khó tập hợp các thành phần chính trị khác nhau ở miền Nam Việt Nam. […]

Tại Sài Gòn, có tin là các quan chức của Đại sứ quán Pháp đã gặp riêng với phe đối lập chính trị của Thiệu trong một nỗ lực nhằm đặt nền móng cho một giải pháp chính trị.

Giải pháp này có thể thực hiện theo Hiệp định Paris, trong đó dự tính một chính phủ ba bên, bao gồm đại diện của chính phủ Sài Gòn, phe Cộng sản và các thành phần thứ ba độc lập.”

Bên dưới là bản tin “Các quan chức Thái Lan: Thiệu từ chức là tín hiệu xấu cho Trung Đông”. (Có lẽ báo ghi sai Đông Nam Á thành Trung Đông)

Dẫn nguồn AP: “Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Thái nói: ‘Có vẻ như Sài Gòn đang đi theo con đường của Campuchia. Tôi cho rằng chỉ còn 10 ngày đến một tháng [trước khi nó sụp đổ].’

Nếu VNCH sụp đổ, nó sẽ ảnh hưởng gián tiếp đến Thái Lan vì ‘tiếp theo sẽ là Lào’.

Quan chức này nói: ‘Tất cả phụ thuộc vào nhà lãnh đạo mới ở Sài Gòn. VNCH cần một lãnh đạo biết tư duy quân sự để điều hành đất nước.’”

Miền Bắc:

Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND): [5] 

Mừng sinh nhật Lê-nin

Trang nhất báo Nhân Dân đăng hình chân dung Lê-nin cùng với bài viết “Hôm qua 21-4, tại Hà Nội: Mít tinh trọng thể kỷ niệm lần thứ 105 ngày sinh V. I. Lê-nin”.

Trích: “Thay mặt Đoàn chủ tịch cuộc mít tinh, đồng chí Xuân Thủy [Bí thư Trung ương Đảng], đọc lời khai mạc, nêu rõ: ‘Nhờ chủ nghĩa Mác – Lê-nin soi sáng, cách mạng ở Việt Nam đã đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác và chúng ta đang đi trên con đường thắng lợi. Vì vậy, kỷ niệm lần thứ 105 ngày sinh Lê-nin đối với nhân dân Việt Nam càng có ý nghĩa trọng đại…’ […]

Đồng chí Nguyễn Khánh Toàn [Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng] khẳng định: Đảng Lao động Việt Nam và nhân dân cách mạng trên thế giới đời đời biết ơn Lê-nin và nhận được từ tay Lê-nin hai thứ vũ khí thần kỳ: một là tinh thần cách mạng triệt để và cách mạng tiến công, hai là tình đoàn kết chiến đấu của chủ nghĩa quốc tế vô sản.”

Làm chủ nhiều nơi tại Hàm Tân và Xuân Lộc

Trang nhất báo Nhân Dân trong mục “Miền Nam liên tục tiến công và nổi dậy” đăng các tiêu đề: “Bình Tuy – Long Khánh: Làm chủ nhiều nơi trong hai thị xã Hàm Tân và Xuân Lộc; Tây Ninh: Diệt và làm tan rã gần 900 tên địch, phá hủy 31 xe quân sự; Mỹ Tho: Tiêu diệt, bức rút 10 đồn và phân chi khu quân sự; Diệt 200 tên địch, phá hủy 32 xe quân sự; Hơn 26.000 lượt đồng bào nổi dậy phá bỏ bộ máy kìm kẹp của địch”.

Trích: “[S]au khi tiêu diệt chiến đoàn 52 thuộc sư đoàn 18 ngụy, bao vây và đánh thiệt hại nặng lữ đoàn 3 kỵ binh thiết giáp và lữ đoàn quân nhảy dù số 1 đến cứu nguy cho đồng bọn ở thị xã Xuân Lộc, sáng 21-4, bộ binh, xe tăng, pháo binh Quân giải phóng từ nhiều hướng tiến công tiêu diệt nhiều vị trí địch còn lại trong thị xã Xuân Lộc.

Bọn địch vô cùng hoảng loạn, nhiều đơn vị bị tiêu diệt và tan rã, nhiều binh sĩ ngụy mang vũ khí trở về với nhân dân. Chiến sự còn đang tiếp diễn quyết liệt trong thị xã Xuân Lộc.”

Mục “Tin mới nhận” ở trang bốn ghi: “Miền Nam Việt Nam: Theo hãng AP, hôm qua 21-4, Quân giải phóng lại tiến hành cuộc ‘bắn pháo thường ngày’ vào sân bay Biên Hòa. Phóng viên hãng AFP cho biết mấy đêm gần đây, máy bay ném bom của quân ngụy ở Biên Hòa cứ phải rời sang Tân Sơn Nhất đậu nhờ để tránh đạn của pháo binh Quân giải phóng ban ngày mới dám quay về.

Phòng tuyến quân ngụy ở Xuân Lộc bị vỡ khiến nhiều tên ngụy ở Sài Gòn hôm qua 21-4 đã hoảng hốt bỏ chạy ra cảng Vũng Tàu để hòng kiếm thuyền chuồn khỏi miền Nam Việt Nam. Theo hãng AFP, cảnh bến Vũng Tàu hôm qua là ‘vô cùng hỗn loạn’.”

“Thiệu đã bị vứt vào sọt rác”

Đó là tiêu đề một bài viết trên trang nhất.

Trích: “Chiều hôm qua 21-4, trước tình thế vô cùng nguy khốn, Nguyễn Văn Thiệu sụt sùi tuyên bố rút khỏi cái gọi là chức vụ ‘tổng thống Việt Nam cộng hòa’.

Thế là kết thúc cuộc đời chính trị xấu xa của một tên việt gian hết sức tồi tệ làm tay sai cho Mỹ, đã gây biết bao tội ác đẫm máu đối với đồng bào ta ở miền Nam. 

Những lời lẽ than thân trách phận khi bị quan thầy gạt bỏ càng làm lộ rõ bản chất cực kỳ hiếu chiến của Thiệu.

Điều mà hắn tiếc nuối nhất là không có đủ viện trợ, không có sự can thiệp của Mỹ để kéo dài chiến tranh, tiếp tục gây đau thương chết chóc (!) […]

Vấn đề đặt ra là việc Thiệu rút lui có phải đã đánh dấu việc từ bỏ chính sách sai lầm của Oa-sinh-tơn qua năm đời tổng thống hay không? […]

Chỗ khác nhau giữa Hương so với Thiệu chỉ là giữa một tên việt gian quân phiệt phát xít với một tên việt gian dân sự khét tiếng phản động, chống cộng điên cuồng, cả hai đều ngoan cố tiếp tục chiến tranh, chống lại Tổ quốc, chống lại nhân dân. Đó chỉ là một chính quyền Thiệu không có Thiệu.”

Trang bốn có bài: “Dư luận phương Tây với việc Thiệu từ chức”.

Trích: “Hãng AFP cho rằng việc Thiệu từ chức là nhằm cứu vãn chế độ ngụy khỏi bị đại bại về quân sự.

Một số hãng tin phương Tây còn giới thiệu tiểu sử Trần Văn Hương, vạch rõ hắn đã được Mỹ – Diệm đưa ra làm đô trưởng Sài Gòn cuối năm 1954. […] Từ 1967, Hương gắn bó với Thiệu như hình với bóng.”

Bên dưới là bài “Cuộc đời tên bán nước Nguyễn Văn Thiệu”.

Trích: “Từ bấy đến nay, tên lính đánh thuê chuyên nghiệp Nguyễn Văn Thiệu chỉ sống nhờ chiến tranh và làm giàu trên xương máu của nhân dân ta.

Sau khi Hiệp định Pa-ri được ký kết, hắn tiếp tục cuộc đời làm chó săn chim mồi cho bọn xâm lược Mỹ.

Hắn hò hét: ‘Chỉ có đánh. Không nói đến Hiệp định Pa-ri’ và hắn tiếp tục làm chiến tranh cho Mỹ.”