Hình nền: Trang nhất tờ The Delaware Gazette số 22-4-1975. Nguồn: The Delaware Gazette/Newspapers.com.

---

Báo hôm nay viết gì: 

Miền Nam:

Dự án 1975 hiện tại chỉ tìm được các bản lưu trữ của báo Chính Luận đến số 15-4-1975. Từ ngày 16-4, các bài điểm tin sẽ sử dụng nguồn báo chí nước ngoài. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

Cộng quân pháo kích Biên Hòa, tiến thẳng đến Sài Gòn

Tờ The Delaware Gazette đăng trên trang nhất tin: “Cộng sản tiến thẳng đến Sài Gòn”. [1]

Theo nguồn tin từ UPI: “Bất chấp việc Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức, quân đội Cộng sản tiếp tục tiến vào Sài Gòn từ hai hướng vào ngày hôm nay, làm tê liệt căn cứ không quân chính của VNCH và tấn công một quận lỵ ở đồng bằng sông Cửu Long.

Các nguồn tin quân sự cho biết các xạ thủ Bắc Việt đã sử dụng pháo dã chiến tầm xa 130mm để tiếp tục bắn phá căn cứ không quân Biên Hòa, cách Sài Gòn 14 dặm về phía Đông Bắc, khiến một trong hai đường băng ở đây phải ngưng hoạt động.

Các nguồn tin cho biết Cộng quân đã bắn ít nhất 20 quả pháo vào căn cứ chiến lược, trụ sở của quân lực VNCH ở Sài Gòn. […]

Bộ binh Cộng sản, dưới sự yểm trợ của một loạt pháo binh lúc rạng sáng, tấn công vào quận lỵ của Bến Lức, cách Sài Gòn 16 dặm về phía Tây Nam.

Các nguồn tin quân sự cho biết Cộng quân đang tấn công vào lực lượng đã gánh chịu nhiều tổn thất của chính phủ, vốn đang cố gắng bảo vệ thị trấn dọc theo Quốc lộ 4, là ‘con đường lúa’ huyết mạch xuyên qua đồng bằng sông Cửu Long.”

Cộng sản: Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức là chưa đủ

Trang nhất tờ The Delaware Gazette còn có tin “Cộng sản tìm lỗi ở người kế nhiệm Thiệu”. [2]

Dẫn nguồn UPI: “Sau khi Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ra đi, các nhà lãnh đạo chính trị và quân sự miền Nam hôm nay đã quay cuồng tìm cách thành lập ra một chính phủ mới có thể đàm phán chấm dứt chiến tranh. Nhưng những người Cộng sản đã đưa ra những tuyên bố cứng rắn.

Báo Nhân Dân, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Bắc Việt [báo viết sai, tên chính xác là Đảng Lao động Việt Nam], hôm nay đăng bài xã luận trên trang nhất nói rằng so với Thiệu, tân Tổng thống VNCH Trần Văn Hương không có gì tốt hơn. […]

Phái đoàn Việt Cộng tại Paris hôm thứ Hai nói rằng việc Thiệu từ chức không tự động có nghĩa là các cuộc đàm phán hòa bình có thể diễn ra.

Họ nói rằng Hoa Kỳ trước tiên phải rút toàn bộ nhân sự của mình khỏi miền Nam và tất cả các thành viên của ‘phe’ Thiệu cũng phải rời đi.”

Mỹ: Tiếp tục di tản, từ chối viện trợ quân sự

Trang nhất tờ The Daily Herald đăng tin: “Ủy ban từ chối viện trợ quân sự cho Việt Nam”. [3]

Theo nguồn tin UPI: “Hôm nay, Ủy ban Quân vụ Hạ viện đã bác bỏ dự luật cung cấp 722 triệu đô la viện trợ quân sự cho VNCH. […] Động thái của Ủy ban Quân vụ Hạ viện diễn ra với kết quả bỏ phiếu là 21-17.”

Trang nhất tờ The Delaware Gazette đăng tin “Cuộc di tản của Hoa Kỳ rời khỏi Sài Gòn diễn ra suôn sẻ”. [4] 

Dẫn nguồn UPI: “Tổng thống Ford hôm nay đã nói với các nhà lãnh đạo quốc hội đảng Cộng hòa rằng chiến dịch di tản người Mỹ khỏi Sài Gòn đang diễn ra suôn sẻ và tính đến đêm nay sẽ chỉ còn ‘số lượng tối thiểu’ 1.500 người Mỹ ở lại miền Nam Việt Nam. […]

Thượng nghị sĩ Clifford Case gọi đây là ‘số người tối thiểu để đảm bảo hoạt động thiết yếu’.

Dân biểu John Anderson cho biết kế hoạch sơ tán đòi hỏi phải rút ít nhất một số người của VNCH khỏi Sài Gòn vì những người này có thể bị đe dọa nếu rơi vào tay Cộng sản. […]

Anderson cho biết ông đã nói với Tổng thống rằng Quốc hội sẽ không bỏ phiếu cho bất kỳ khoản viện trợ quân sự nào cho VNCH.

‘Viện trợ cho quân đội VNCH: không; viện trợ cho hoạt động nhân đạo và sơ tán: có’, Anderson nói.”

Nguồn tin khác nhau về việc “tắm máu” ở khu vực Cộng sản chiếm được

Trang 22 tờ The Flint Journal đăng tiêu đề “Tắm máu hay tràn ngập yêu thương ở Việt Nam?”. [5]

Dẫn nguồn AP: “Đóng đinh, chặt đầu, ném đá đến chết? Hay những rạp chiếu phim chật ních, nhà hàng mở rộng cửa, và học sinh đi học như ngày thường?

Đó là hai cái nhìn về cuộc sống ở 19 tỉnh lỵ miền Nam Việt Nam bị Việt Cộng và Bắc Việt chiếm giữ trong năm nay. […]

Tùy vào người bạn hỏi, cuộc sống của họ hoặc là tắm máu, hoặc là tràn ngập yêu thương.

Các quan chức Đại sứ quán Mỹ là những người ủng hộ thuyết tắm máu. Họ cung cấp cho các phóng viên phương Tây ở Sài Gòn chi tiết về các tội ác rùng rợn mà họ cho là do lực lượng chiếm đóng Cộng sản gây ra.

Chính quyền VNCH chỉ nói là họ có ‘một số bằng chứng xác nhận’. […]

Chính phủ cách mạng lâm thời của Việt Cộng thì kể phiên bản khác trong các cuộc họp báo hàng tuần ở căn cứ không quân Tân Sơn Nhất.

Một người phát ngôn của Việt Cộng nói hôm thứ Bảy: ‘Chúng tôi sẽ đối xử nhân đạo, rộng rãi và chân thành với tất cả những người đã cộng tác với địch nếu họ ngưng phá hoại chúng tôi và ngưng phục vụ lợi ích của chính quyền Thiệu.

Những người tiếp tục phá hoại cách mạng sẽ bị trừng trị nghiêm khắc, nhưng thực tế là cho đến nay chưa có vụ việc trừng phạt nào xảy ra.’ […]

Một số phóng viên nước ngoài thường trú tại Hà Nội, thủ đô của Bắc Việt, đã đến Đà Nẵng, thành phố lớn thứ hai của miền Nam và VNCH đã từ bỏ ba tuần trước.

Chiaki Hirabayashi, phóng viên của tờ Akahata, tờ báo của Đảng Cộng sản Nhật Bản, tường thuật vào Chủ Nhật: ‘Người dân đang hưởng thụ một cuộc sống bình thường. […] Thành phố đã trở lại nhịp sống thông thường.’

Một phóng viên của hãng tin Pháp AFP cũng có bài tường thuật tương tự từ Đà Nẵng.”

Miền Bắc:

Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND): [6] 

Giải phóng Xuân Lộc và Long Khánh

Trang nhất báo Nhân Dân trong mục “Miền Nam liên tục tiến công và nổi dậy” đăng tiêu đề lớn: “Giải phóng thị xã Xuân Lộc và tỉnh Long Khánh”.

Trích: “Đúng một giờ sáng ngày 21-4, quân và dân Long Khánh giải phóng thị xã Xuân Lộc. Hàng nghìn binh lính, sĩ quan, nhân viên ngụy quyền mang vũ khí, tài liệu trở về với nhân dân.

Như vậy, toàn tỉnh Long Khánh, tỉnh thứ 20 ở miền Nam đã được giải phóng. Gần 16 vạn đồng bào trong tỉnh đã giành quyền làm chủ.”

Phía dưới trang nhất là bài xã luận có tiêu đề “Long Khánh và thị xã Xuân Lộc hoàn toàn giải phóng”.

Trích: “Tập trung một lực lượng lớn vào Xuân Lộc, bọn Thiệu khoác lác rằng ‘sẽ giữ thị xã này bằng bất cứ giá nào’, ‘sẽ đánh gục đối phương ở đây dù họ có đưa thêm đến hai hay ba sư đoàn’.

Chúng cố sống cố chết giữ vững tuyến phòng ngự mới để bảo vệ Sài Gòn và lấy lại tinh thần quân ngụy đã rã rời vì mất gần một nửa lực lượng trước bão táp tiến công và nổi dậy của chiến sĩ và đồng bào ta. […]

Tình hình địch đang rối loạn. Việc Thiệu vừa bị ném vào sọt rác càng phơi trần thế nguy khốn cực độ và sự sụp đổ không thể cứu vãn của ngụy quân và ngụy quyền.

Chưa bao giờ tình hình cách mạng miền Nam lại tốt đẹp như hiện nay.”

Tố cáo “việt gian” Thiệu và “tay sai” Trần Văn Hương

Mục “Tin mới nhận” trên trang bốn: “Miền Nam Việt Nam: Theo các hãng tin phương Tây, tên ‘đô trưởng’ Sài Gòn đã cho kéo dài lệnh giới nghiêm ở thành phố này thêm hai giờ nữa mỗi ngày, suốt từ tám giờ tối hôm trước đến bảy giờ sáng hôm sau, chứ không phải từ chín giờ đến sáu giờ như trước. Lệnh này được thực hiện từ đêm 21-4, đúng 15 phút sau khi Thiệu bắt đầu báo tin từ chức.

Theo hãng AP: Trong khi Thiệu bàn giao sự nghiệp bán nước buôn dân cho Trần Văn Hương thì vợ hắn đã gọi người đến “dinh độc lập” đóng gói mang đi những lọ sứ thuộc loại quý do hắn vơ vét được. Một biệt thự gần sân bay Tân Sơn Nhất đã được dành cho tên việt gian đầu sỏ này để khi cần thì cút xéo khỏi đất nước Việt Nam cho nhanh.”

Trang bốn còn có bài “Trần Văn Hương suốt đời làm tay sai bọn đế quốc”.

Trích: “Tối 21-4, sau khi Thiệu bị Mỹ gạt bỏ, Trần Văn Hương được Mỹ đưa ra nhận chức ‘tổng thống’. Lời ‘tuyên thệ’ của hắn tỏ rõ khẩu khí của một tên tay sai phục vụ đế quốc Mỹ đã hơn 20 năm. Hương kêu gọi quân ngụy tiếp tục chiến tranh chống lại nhân dân cho đến khi hắn chỉ còn là ‘cái nắm xương khô’. […]

Hương là cái bóng của Thiệu. Chính Hương thú nhận hắn và Thiệu đã ôm nhau khóc khi phải ký hiệp định Pa-ri. Theo dư luận phương Tây, Hương là con cưng của sứ quán Mỹ.”

Tình cảnh của ‘những người bị cưỡng bức di cư’

Trang ba đăng bài “Báo Sài Gòn: Một thảm họa khủng khiếp đối với những người bị cưỡng bức di cư”.

Trích: “Báo Chính luận, xuất bản ở Sài Gòn, số ra ngày 19-4-1975 viết: ‘Sát Sài Gòn, hàng chục nghìn người đang phải sống vất vưởng nương nhờ mỗi gốc cây, một xó chợ, mỏi mắt trông chờ cả từ ba tuần nay mà vẫn không nhận được một hạt gạo, một sự giúp đỡ nào của ‘ông chính phủ’.

Khốn khổ nhất trong ba trại tạm trú lớn dọc xa lộ Đại Hàn là trại Sóng Thần (còn có tên Tam Bình 2) ẩn núp trong chợ mới Thủ Đức đang xây cất dang dở. Gần 6.000 người thuộc 730 gia đình với những tấm thân tàn tã kiệt sức, đang đỏ mắt trông chờ từng bát gạo bố thí, nhưng chờ đã hơn một tuần, và tại trại Tam Bình 1, hơn 7.000 người phải chờ đợi hơn ba tuần vẫn chẳng thấy bóng dáng lấy một hạt gạo của chính phủ.”

Phủ nhận việc trả thù quan chức VNCH ở Đà Nẵng

Trang bốn có bài “Dư luận báo chí phương Tây và các nước: Đà Nẵng đang ổn định cuộc sống bình thường, không hề có chuyện ‘tắm máu’”.

Trích: “Ở Pa-ri, một phóng viên vô tuyến truyền hình Pháp vừa từ Đà Nẵng về nói rằng không hề có sự ‘tắm máu’ nào ở thành phố này từ khi Quân giải phóng vào và đời sống đã ổn định bình thường. Clốt Gai-nhe-rơ vừa ở Đà Nẵng 36 giờ tuần trước nói rằng tình hình Đà Nẵng bây giờ khác hẳn với tình hình lộn xộn, cướp bóc và giết người khi quân ngụy rút chạy.

Clốt Gai-nhe-rơ phỏng vấn hai sư nữ người Việt Nam.

Các nhà sư cho biết là chính quyền cách mạng từ khi được thiết lập trong thành phố đến nay không hề làm điều gì phạm đến tín ngưỡng của họ.

Ông ta hỏi chuyện một kiều dân Pháp ở lại Đà Nẵng, Kiều dân này cho biết: hiện nay, mục đích của chính quyền cách mạng ở Đà Nẵng là muốn đưa cuộc sống ở thành phố này trở lại bình thường càng sớm càng tốt. […]

Phóng viên hãng tin Pháp AFP đi thăm Đà Nẵng về ngày 20-4 viết: ‘Theo các bằng chứng thu thập được tại chỗ thì quân đội và cán bộ Việt Nam chiếm quyền ở Đà Nẵng cách đây ba tuần rõ ràng đã không gây ra một cuộc trả thù nào cả.”