1975 – Tuần 3: Tây Ninh căng thẳng, Cao Đài lên tiếng

Hình nền: Cảnh người dân di tản khỏi Tây Ninh trên trang nhất Sóng Thần số 14-1. Nguồn: Kho Sách Xưa.

---

Báo tuần qua viết gì:

Miền Nam:

Tổng hợp từ báo Chính Luận (CL) và Sóng Thần (ST):

Tây Ninh thành “thị xã chết”

Chính Luận số thứ Hai 13-1 đăng tin về “các cuộc oanh tạc các vị trí của Cộng quân hôm thứ Bảy nhằm trả đũa vụ Cộng sản tấn chiếm Phước Long, có 2 oanh tạc cơ A37 của Không quân VNCH đã bị Cộng quân bắn rơi” tại quận Tuyên Nhơn và gần An Lộc.

Số 14-1 đưa tin về tình hình Tây Ninh, trích lời du khách về “thị xã chết”, khi “chợ không họp, một phần ba cửa tiệm không mở cửa, nhiều người lo thu xếp đồ đạc xếp lên xe bò và xe lam để chuẩn bị ra đi lánh nạn”, còn phát ngôn viên quân sự cho rằng tình hình “không đến nỗi quá bi quan”.

Báo ngày 15-1 đăng tiêu đề: “Phi cơ diệt 203 xe CS ở Kontum; Giao tranh đẫm máu tại Kiến Tường”. Số cuối tuần 19-1 cập nhật: “Ác chiến bùng nổ quanh quận lỵ Phú Lộc, Thừa Thiên: 1 A37 và 2 trực thăng bị rơi ở Kiến, Định tường; CS lại tấn công trụ sở xã Tân Tạo ở Bình Chánh.”

Báo Sóng Thần số 16-1 đăng tít lớn: “CS xuất hiện cách SG 10 cây số.” Cùng ngày, Chính Luận đưa tin “CS hoạt động cấp tiểu đội ở Thủ Đức bị phi cơ quan sát bắt gặp bắn”. Ngoài ra, tại Tây Ninh, “trong khoảng từ 17g00 đến 20g15 ngày hôm qua, Cộng quân pháo kích 5 quả đạn hỏa tiễn 122 ly vào tỉnh lỵ Tây Ninh gây cho 4 người, gồm có 3 thường dân, bị thiệt mạng và 23 người khác gồm có 22 thường dân bị thương”.

Ngày 18-1, Chính Luận đăng tít: “Phát ngôn viên quân sự: Chiến sự Gia-Định có tăng không đáng kể, không đáng lo; CS tấn công nhà máy xi măng Hà Tiên.”

Đề nghị đặt Tòa Thánh Tây Ninh ra ngoài vòng chiến

Chính Luận ngày 17-1 đăng tít: “Giáo Hội Cao Đài gửi thông điệp kêu gọi các bên lâm chiến: Tương nhượng để chấm dứt chiến tranh đặt vùng Tòa Thánh ngoài vòng chiến.” Nội dung “được chuyển cho các chính phủ liên hệ tới chiến cuộc VN, tới LHQ, các nước trong LHQ và các nhà lãnh đạo tôn giáo”.

Thông điệp “thiết tha kêu gọi quí vị lãnh tụ các bên lâm chiến […] sớm bình tĩnh ngồi lại để tự giải quyết vấn đề nội bộ giữa người Việt với nhau trong tình huynh đệ, tương thân, tương ái, tương nhượng hầu chấm dứt nạn chiến tranh tàn khốc”.

Thông điệp cũng đề xuất dùng khu vực Thánh địa “làm địa điểm của hai bên và Ủy Hội Quốc Tế làm nơi hòa đàm trong quốc nội”, đồng thời “[t]rong khi chờ đợi giải quyết vấn đề hòa bình VN, trật tự an ninh nơi đây sẽ tạm thời do Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đảm nhiệm”.

Chính Luận số 18-1 tường thuật chi tiết về cuộc họp báo vào ngày 16-1 của Hội Thánh Cao Đài. Theo đó, Tòa Thánh cho biết “[c]hưa đưa được thông điệp cho VC [Việt Cộng] và hai bên có nghe hay không tùy ý, Giáo hội không áp lực”.

Trả lời câu hỏi về lập trường của Giáo hội, Ngài Bảo Đạo Hồ Tấn Khoa cho biết: “Hội Thánh theo đường lối hòa bình chung sống do Đức Hộ pháp chủ trương là lấy tình thương kêu gọi tất cả anh em nghĩ tình đồng bào ruột thịt. Lập trường chúng tôi lúc nào cũng không thiên về chánh quyền […] không chống chánh quyền, không tranh chánh quyền, không tham gia chánh quyền của bất cứ bên nào.”

Hội Thánh cũng cho biết họ “không có lực lượng gì, chỉ tu hành, không có một tấc sắt, chỉ mong sự hiểu biết của đôi bên mong đặt Tây-Ninh ra ngoài vòng chiến, nếu đôi bên có gây chiến cũng sẽ đành chịu”.

Bài viết đưa tin “Chính phủ [VNCH] chưa có ý kiến gì về đề nghị của Cao Đài”. Trong khi đó, Dân biểu Trần Văn Tuyên, trưởng khối DTXH [Dân Tộc Xã Hội] nói rằng “sự tái xuất hiện của phong trào này sẽ giúp đẩy mạnh hòa giải hòa hợp tiến tới hòa bình”, còn Dân biểu Trần Minh Nhật thuộc nhóm Dân Quyền thì nhận định “lời kêu gọi đó chỉ có hiệu lực về phía chính phủ Miền Nam (VNCH) còn với phía bên kia thì vô ích vì thánh địa là nơi ẩn núp tốt cho C.S”.

Vụ Phước Long: Chính quyền trần tình, các chuyên gia trấn an

Chính Luận số 13-1 đăng tựa: “Hãng thông tấn Mỹ thuật lời một nhà ngoại giao Tây Phương: CS vừa phạm lỗi lầm ở Phước Long khi không lại đi làm lợi cho VNCH!” Trích: “Việc tỉnh Phước Long thất thủ là một cái lông chim thêm trên chiếc mũ của VC và là một sự kiện làm tổn thương đến tinh thần của chính phủ VNCH nhưng các nhà phân tích tại Sàigòn đã kết luận rằng có một điều rất chắc chắn là thắng lợi ngắn ngủi của Cộng sản có thể quay chống lại họ và trong lâu dài trở thành một điều giúp ích cho VNCH. […] Hiện nay phần lớn các chuyên gia tại Saigon đều loại bỏ việc cộng quân mở cuộc tổng công kích tại miền Nam VN và chuyên gia Tây phương trên cho việc Cq đánh chiếm vùng đất đai như Phước Long là những nơi rõ ràng do VNCH nắm giữ trước ngày ngưng bắn (28.1.73) là cộng sản đang chuốc lấy tai họa dưới hình thức Saigon được tăng thêm sự ủng hộ.”

Sóng Thần ngày 19-1 đưa tin: “Tây Ninh, Bình Tuy, Kontum, Kiến Tường… chưa có dấu hiệu nào cho thấy CS muốn dứt điểm những nơi này cũng không dễ gì lọt vào tay CS như trường hợp tỉnh Phước Long. Trong cuộc điều trần mật lâu 3 tiếng rưởi đồng hồ sáng 17-1 tại Bộ Tổng Tham Mưu Trung tướng Đồng văn Khuyên, Tham Mưu Trưởng Bộ TTM đã cho biết như vậy và ông cũng tiết lộ thêm là trường hợp mất Phước Long là trường hợp đặc biệt vì ‘Phước Long’ là tuyệt lộ, khó giữ và tiếp tế tốn kém vì khi bị chặn 2 đầu là chỉ còn phương tiện tiếp tế duy nhất bằng đường hàng không’”.

Về cuộc điều trần, Chính Luận số 19-1 đặt tít: “Các Dân Biểu hài lòng vừa vừa về lời giải thích: Tại sao mất Phước Long?”, với “[l]ý do mất Phước Long đã được giải đáp rất ‘trôi chảy’” và “[k]hông đưa được đồng bào ra vì thời tiết xấu quá”.

Lúa gạo: Thương gia gốc Hoa đánh bạt nhà buôn Việt

Trang nhất Chính Luận ngày 18-1 đăng tiêu đề: “Theo tin chính phủ giá gạo tăng vọt trong khi giá lúa nông thôn sụt lẹ.” Trích: “Lúa gạo đang có những dấu hiệu khó khăn thực sự: các thương gia Việt gốc Hoa đang dồn mọi nỗ lực để đánh bạt các nhà buôn nhỏ của người Việt.” Theo đó, “[c]ách nay 2 năm, các đại công ty mễ cốc của người Việt gốc Hoa đã tạm thời từ bỏ ngành lúa gạo vì lúc đó có nhiều áp lực nguy hiểm. Mặt khác, trước đây, các ngành hoạt động như nhập cảng, dịch vụ và kỹ nghệ du kích (nhái theo kiểu các món ngoại hóa ăn khách)… còn kiếm ăn to. Ngày nay, ngoại tệ khan hiếm, nhập cảng giới hạn và không được tài trợ, do đó các thương gia mễ cốc người Việt gốc Hoa đã bắt tay hoạt động trở lại trong ngành lúa gạo. […] Chỉ mới trở lại thương trường được vài tháng nay mà đã được các nhà băng lớn nhất ở đây chạy theo tài trợ. Các tin tức thẩm quyền nói rằng vài thương gia gạo Chợ lớn đã ‘bợ’ được 5 trong số 15 tỷ bạc tín dụng thu mua của một ngân hàng lớn.”

Tố cáo phu nhân tổng thống

Chính Luận ngày 14-1: “Luật Sư nhiệm cách cho các công dân nộp đơn tại Tối Cao Pháp Viện: Khởi tố sự vi hiến vi pháp trong vụ cấp đất cho Bà TT Thiệu.” Trích: “Đòi lại đất cho công sản quốc gia, lực lượng Luật sư Tranh Đấu nhiệm cách cho 7 nguyên đơn (gồm đại diện các tôn giáo Phật giáo, Công giáo, Cao Đài, Hòa Hảo, Hồi Giáo và 3 đại diện dân cử thuộc Thượng, Hạ Viện, Hội Đồng Đô Thành) nạp đơn trước Tối Cao Pháp Viện đòi hủy bỏ việc Thủ Tướng Chính phủ đã ký 2 nghị định cấp 81 mẫu 87,50 rừng và 218 mẫu 12,50 đất (bán với giá tượng trưng 1.000 đồng 1 mẫu) cho Bà Nguyễn văn Thiệu nhũ danh Nguyễn thị Mai Anh.”

Bài viết tường thuật “việc cấp bán 300 mẫu đất và rừng kể trên thuộc tỉnh Long Khánh cho phu nhân TT Nguyễn văn Thiệu xẩy ra từ tháng 3-72 (thời kỳ CSBV đánh tràn qua Bến Hải), dưới trào Tổng Trưởng Cải Cách Điền Địa Cao văn Thân và do Thủ Tướng Trần Thiện Khiêm ký trong 2 nghị định số 274a-ND/CCĐĐ/PTNNM và 290/NĐ/CCĐĐ/PTNNM để hợp thức hóa”. Các luật sư cho rằng việc này không chỉ vi phạm Điều 68 Hiến Pháp và Điều 154 Hình Luật “mà còn gây một gương xấu có ảnh hưởng giây chuyền: những người có quyền đã đua nhau chiếm đất bừa bãi khiến dân nghèo, dân tỵ nạn chiến cuộc, thương phế binh và quả phụ tử sĩ không có đất mưu sinh”.

Miền Bắc:

Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND):

Chuẩn bị khẩu hiệu mừng ngày thành lập đảng

Trang nhất số 16-1 đăng 14 “[k]hẩu hiệu kỷ niệm lần thứ 45 ngày thành lập Đảng Lao động Việt Nam”. Các khẩu hiệu tiêu biểu:

“1 – Đảng Lao động Việt Nam, người lãnh đạo và tổ chức mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam, muôn năm!

2 – Đồng bào cả nước đoàn kết một lòng, nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng, kiên quyết đấu tranh chống đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn, để thi hành Hiệp định Pa-ri về Việt Nam!

[…]

4- Nhiệt liệt chào mừng những thắng lợi của nhân dân miền Nam trong cuộc đấu tranh kiên cường chống đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn vi phạm Hiệp định Pa-ri về Việt Nam, giữ vững và xây dựng vùng giải phóng!

[…]

12 – Chủ nghĩa Mác – Lê-nin vô địch muôn năm!

13 – Vô sản và các dân tộc bị áp bức toàn thế giới đoàn kết lại!

14 – Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta!”

Trang nhất ngày 17-1 đăng lại danh sách trên, thêm vào một khẩu hiệu mới đánh số 13: “Chân thành cảm ơn sự ủng hộ và giúp đỡ to lớn của Liên Xô, Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa anh em, của các Chính phủ và nhân dân yêu chuộng hòa bình và công lý trên thế giới đã hết lòng ủng hộ sự nghiệp cách mạng của nhân dân Việt Nam!”

Thi đua vượt mức kế hoạch

Trang nhất các số báo trong tuần dành vị trí nổi bật đưa tin về thành tích lao động các nơi. “Ngày đầu năm, công ty than Hòn Gai vượt mức kế hoạch 9% về than nguyên khai, 8,3% về bóc đất đá” (13-1), “Nhà máy điện Hải Phòng đạt sản lượng điện hằng ngày gấp đôi sản lượng bình quân ngày của tháng 12-1974” (14-1), “Mỏ a pa tít Lao Cai mở công trường khai thác mới, sản xuất nhiều a pa tít nghiền; Nhà máy diêm Thống Nhất vượt mức kế hoạch tuần sản xuất đầu năm” (15-1), “Nhà máy liên hợp dệt Nam Định sản xuất nhiều mặt hàng tốt; Hà Tĩnh làm xong 90 ki lô mét đường dây điện cao thế” (16-1), “10 ngày đầu năm 1975, Mỏ than Hà Tu (Quảng Ninh) vượt 3,5% mức kế hoạch về mét khoan sâu, 15% mức kế hoạch về bóc đất đá” (17-1), “Công ty gang thép Thái Nguyên khẩn trương xây lắp công trường trọng điểm; Cục công trình 2 phát huy năng lực cơ giới đẩy mạnh tốc độ thi công; Ngành đường sắt đạt và vượt mức kế hoạch vận tải mười ngày đầu năm” (18-1), “Nhiều xí nghiệp, hợp tác xã ở Hải Phong xây dựng nhiều công trình, làm ra nhiều sản phẩm mang tên 3-2; Nhà máy dụng cụ số 1 phấn đấu đạt năng suất lao động cao, chất lượng sản phẩm tốt” (19-1).

Chiến sự miền Nam: Không nhắc gì đến Tây Ninh

Các số báo trong tuần liên tục đưa tin tức thắng lợi ở các khu vực Tây Nguyên, Trung Trung Bộ và Tây Nam Bộ, không đề cập đến chiến sự tại Tây Ninh và các khu vực giáp ranh Sài Gòn.

Số thứ Hai 13-1 đặt tít: “Rạng sáng 10-1, Quân giải phóng Gia Lai đốt cháy hơn 15 triệu lít xăng dầu của địch; Ngày 5 và 7-1, bộ đội địa phương và quân du kích Bến Tre diệt gọn và đánh thiệt hại nặng 2 tiểu đoàn, 1 đại đội ngụy; Mỹ Tho loại khỏi vòng chiến đấu gần 300 tên, san bằng 3 đồn địch.”

Ngày 16-1 đặt tiêu đề: “Lực lượng vũ trang giải phóng Quảng Ngãi, Bình Định loại khỏi vòng chiến đấu gần 200 tên địch lấn chiếm.” Bản tin cũng đăng: “Biên Hòa: Sáng 9-1, hơn 1.000 đồng bào đấu tranh quyết liệt chống địch bắn phá các làng xóm.” Theo đó, dân tại “xã Bình Sơn, huyện Long Thành (Biên Hòa) kéo đi đấu tranh trực tiếp với bọn địch đóng ở chi khu quân sự Long Thành bắn pháo vào xã này. Cuộc đấu tranh quyết liệt của đồng bào buộc địch phải nhận tội ác và nhận bồi thường tính mạng, tài sản, chấm dứt hành động tội ác”.

Số Chủ Nhật 19-1 đưa tin tại Trà Vinh, “những ngày đầu tháng 1-1975, đồng bào và gia đình binh sĩ ở các huyện Tiểu Cần, Châu Thành và Cầu Ngang liên tiếp kéo đến trụ sở ngụy quyền các quận, tố cáo quân đội Sài Gòn càn quét, cướp lúa gạo, kêu gọi chồng, con em bỏ ngũ trở về làm ăn lương thiện”.

Lên án Thái Lan tiếp tay cho Mỹ

Trang nhất báo Nhân Dân số 13-1 đăng tiêu đề: “Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Duy Trinh gửi điện khẩn cho Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Thái-lan.” Trong thư, Bộ trưởng Bắc Việt khẳng định chính phủ Thái Lan “vẫn tiếp tay cho Mỹ xâm lược và can thiệp vào Việt Nam và các nước khác ở Đông Dương, phá hoại hòa bình ở khu vực này”, đồng thời “[n]hân dân Việt Nam cực lực phản đối những việc làm kể trên và kiên quyết đòi Chính phủ Thái-lan phải chấm dứt ngay những hành động tiếp tay cho chính quyền Mỹ và tập đoàn Nguyễn Văn Thiệu phá hoại Hiệp định Pa-ri về Việt Nam”.

Ngày 14-1, báo đặt tít: “Thực chất những thủ đoạn của chính phủ Thái-lan về vấn đề quan hệ với nước ta.” Bài viết ký tên tác giả “Người bình luận” có đoạn: “Nhằm đánh lạc hướng dư luận nhân dân Thái-lan và nhân dân các nước, họ [chính phủ Thái Lan] cố ý không nhắc gì đến việc quân Mỹ đang đóng sờ sờ trên đất nước Thái-lan, mà lại rêu rao về cái gọi là ‘quân đội nước ngoài’ đóng ở Cam-pu-chia và Lào.” Tác giả khẳng định: “Chính phủ Thái-lan hiện nay cũng chẳng khác gì bọn Tha-nom – Pra-phạt đang đồng lõa với đế quốc Mỹ chống lại độc lập, chủ quyền của dân tộc Việt Nam cũng như của Lào và Cam-pu-chia.”

Khẳng định tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa

Trang nhất báo Nhân Dân ngày 14-1 đăng bài xã luận tiêu đề “Những thành tích đầy sức thuyết phục và cổ vũ”. Mở đầu: “Loài người tiến bộ tiễn năm 1974 và bước vào năm mới với niềm lạc quan trước những thành tích to lớn và rực rỡ của các nước xã hội chủ nghĩa. […] Vào những ngày này, các nước anh em đang tổng kết thành tựu của năm cũ, những số liệu sơ bộ chứng minh sự phát triển dồi dào và sức sống mãnh liệt của chủ nghĩa xã hội.”

Bài viết nhận định: “Trong khi tại các nước anh em, công cuộc xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản tiếp tục tiến nhanh, tiến mạnh thì nền kinh tế các nước tư bản chủ yếu trong năm qua tiếp tục xuống dốc không thể cưỡng lại nổi. Báo chí phương Tây đầy những lời than phiền và lo ngại về tình trạng suy thoái kéo dài, đình đốn toàn diện của nền kinh tế tư bản và về nạn lạm phát, thất nghiệp trầm trọng ở những nước vẫn được coi là giàu có nhất trong ‘thế giới tự do’ […] Những thành tích to lớn và rực rỡ của các nước anh em trong năm qua, một lần nữa, nêu bật tính hơn hẳn của chế độ xã hội chủ nghĩa so với chế độ tư bản chủ nghĩa.”

Thế giới:

Một số tin quốc tế trên Chính Luận và Nhân Dân dẫn nguồn các hãng tin nước ngoài:

Mỹ gửi công hàm, Bắc Việt phản bác

Chính Luận ngày 13-1 đăng tựa “Mỹ bác yêu cầu đưa B-52 trở lại VN”. Ngày 14-1, báo đăng tít “TT Ford trả lời báo Washington Post, không đề cập gì tới vấn đề VN” dù “tuyên bố là Mỹ phải duy trì vai trò lãnh đạo thế giới”.

Tít lớn ngày 15-1: “Minh xác ‘chính trị chớ không phải quân sự là giải pháp’; Mỹ gửi thư cho 8 nước và LHQ nhờ thúc Bắc Việt ngưng tấn công.” Số 16-1 đưa tin: “Về bức công hàm của Mỹ gửi 8 bên có bổn phận bảo đảm hiệp định Ba Lê: Phản ứng dè dặt, và gián tiếp.” Ngày 17-1, báo trích dẫn Bộ Ngoại Giao Mỹ rằng “chính phủ Mỹ đã trình bày rõ lập trường của mình [trong bức công hàm] là Mỹ có ý định tôn trọng luật cấm chỉ sự can thiệp quân sự của Mỹ tại VN”. Bài cũng dẫn nhận định “coi bức công hàm này của Mỹ như là một nỗ lực nói lên quan điểm của Chính Phủ của TT Ford về việc CSBV xâm lăng VNCH với hy vọng là thuyết phục được Quốc Hội Mỹ chấp thuận gia tăng kinh quân viện cho VNCH”.

Phản ứng với bức công hàm của Mỹ, báo Nhân Dân số 15-1 đăng: “Bộ Ngoại giao ta ra tuyên bố bác bỏ luận điệu vu cáo của bộ ngoại giao Mỹ, lên án Mỹ vi phạm toàn bộ Hiệp định Pa-ri về Việt Nam”. Trích: “Đây là một sự đổi trắng thay đen hết sức vụng về của Mỹ hòng lừa bịp dư luận, che giấu âm mưu và hành động của Mỹ và của tập đoàn tay sai Nguyễn Văn Thiệu phá hoại Hiệp định Pa-ri về Việt Nam, tạo điều kiện cho Mỹ tăng cường dính líu quân sự và can thiệp vào công việc nội bộ của miền Nam Việt Nam.”

Các số tiếp theo, báo Nhân Dân liên tiếp đăng bài phản ứng lại công hàm: “Thủ đoạn xấu xa của chính quyền Pho” (16-1), “Lên án luận điệu xằng bậy của bộ trưởng quốc phòng Mỹ Sơ-le-xinh-giơ” (17-1), “Bộ Ngoại giao Cộng hòa miền Nam Việt Nam bác bỏ những luận điệu vu cáo của Mỹ – Thiệu” và “Thế giới lên án Mỹ – Thiệu vi phạm Hiệp định Pa-ri” (19-1).

Nga tố Trung Quốc đô hộ các dân tộc thiểu số

Chính Luận số 13-1 dẫn nguồn AFP đăng bài “Nga tố Mao sách động Hán tộc tiêu diệt các dân tộc thiểu số”. Theo đó, tờ nhật báo của Bộ Quốc phòng Nga viết: “Sau khi lên cầm quyền, bè lũ Mao trạch Đông đã coi rẻ chủ nghĩa vô sản quốc tế, hiến pháp Trung Quốc chỉ công nhận Hán tộc có quyền duy nhất nắm giữ chính quyền, các dân tộc thiểu số khác chỉ có thể được ban cho cái gọi là ‘địa phương tự trị’. Trong thực tế chính sách đó có nghĩa là các dân tộc thiểu số phải bị Hán hóa bằng võ lực.” Tờ báo của Nga còn “lên án Bắc Kinh đã đặt các dân tộc thiểu số tại Hoa Lục trong một tình trạng văn hóa và kinh tế bất lợi, và bọn Mao không ngừng dùng bạo lực quân sự để đặt nền đô hộ của chúng lên các dân tộc thiểu số”.

Thái Lan: Trung Quốc ủng hộ lính Mỹ ở lại Thái Lan

Chính Luận số 14-1 dẫn nguồn Reuter đưa tin “Chu-Ân-Lai mời Thái Tử Thái Lan qua thăm TC [Trung Cộng]”. Số 17-1 đăng tít: “Chu Ân Lai nhắc lại TC không đòi quân Mỹ rút khỏi Thái Lan.” Bài viết dẫn lời phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Thái Lan xác nhận việc Thủ tướng Chu Ân Lai có nói là “TC muốn quân đội Mỹ ở lại Thái Lan nếu Nga xô tăng gia hoạt động tại Ấn độ dương”. Theo phát ngôn viên trên, “từ nhiều năm nay, lập trường của TC về vấn đề này vẫn không thay đổi”.

Bấm vào đường dẫn để đọc các số báo được nhắc đến trong bài:

• Chính Luận và Sóng Thần (lưu trữ tại Kho Sách Xưa). [1] [2]
• Nhân Dân (lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Việt Nam). [3]