1975 – Tuần 11: Bắc Việt chiếm Ban Mê Thuột

Hình nền: Trang nhất Chính Luận số 11-3. Nguồn: Kho Sách Xưa.

---

Báo tuần qua viết gì:

Miền Nam:

Tổng hợp từ báo Chính Luận (CL):

Mặt trận Cao Nguyên bùng nổ

Chính Luận ngày 10-3 đăng tít lớn: “Mặt trận Cao Nguyên bùng nổ ác liệt, Mặt trận Trị Thiên cũng sôi động; Quận lỵ Thuận Mẫn (Phú Bổn) Thất thủ; Đại tấn công phản kích trên Q. lộ 19”. Đặc phái viên Nguyễn Tú của báo tường thuật từ chiến trường: “Cq [Cộng quân] hôm thứ Bảy lại tràn ngập quận lỵ Thuận Mẫn một quận lỵ thuộc tỉnh Phú Bổn vùng Cao Nguyên Trung Phần. Quận lỵ này lọt vào tay Cq 5 ngày sau khi giao tranh bùng nổ mạnh tại vùng Cao Nguyên. Đây là quận lỵ đầu tiên thất thủ trong năm nay, là quận lỵ thứ 12 bị Cq đánh chiếm từ ngày Hiệp định Balê được ký kết.” Cũng trong số 10-3, báo đăng tin “CS [Cộng sản] tấn công 4 trụ sở ấp và 1 đồn NQ [Nghĩa quân] tại Hốc Môn”.

Ngày 11-3, báo đưa tin “Từ đêm Chủ Nhật, địch có đại bác và xe tăng yểm trợ, đã tấn công 4 mặt… Ban Mê Thuột bị vây – Phi trường bị chiếm”. Bài dẫn nguồn AP “cho hay đặc công CS tấn công Bộ Tư Lệnh Tiểu khu và đài phát thanh và một cuộc giao tranh từng nhà trong thị xã đang tiếp diễn. Các đường điện thoại với thị xã đã bị cắt đứt. Theo một nguồn tin thông thạo thì cuộc giao tranh đã xảy ra cách đài phát thanh Ban Mê Thuột 200m. Nhân viên của đài đã di tản. […]”

Số 11-3 cũng đăng tít “Phối hợp với trận tấn công đại quy mô tại Cao Nguyên: CS đánh mạnh tại bắc Cố đô; 25 ngàn dân Trị Thiên đổ vô Huế”. Theo đó, “quân Cộng Sản Bắc Việt đã tấn chiếm quận Mai Lĩnh và tấn công nhiều xã thuộc các quận phía Bắc thị xã Huế”. Ngoài ra, “CS gia tăng tấn công khủng bố trong vùng Saigon Gia Định”.

Ngày 12-3, báo đăng “Dù áp lực địch bố trí chung quanh vẫn còn nặng nề… Thị xã Ban M.Thuột đã được giải tỏa”. Bài tường thuật tin mới nhất “cho hay quân ta đã giành lại được thế chủ động tại Thị Xã Banmêthuột sau 24 giờ ác chiến đẫm máu ngay cả trên đường phố”. Ngoài ra, “Cộng quân đã pháo kích ác liệt vào các phi trường Biên Hòa, Đà Nẵng, Cù Hanh, mở cuộc tấn công có chiến xa yểm trợ vào Chi khu Trị Tâm tại Bình Dương”. Bài thuật lại “lệnh của Tướng Phú, Tư Lệnh Quân Khu II […] là phải giải tỏa xong Ban Mê Thuột nội đêm thứ Hai (10-3)”. Cùng ngày, báo đăng bài “Bộ Ngoại giao VNCH ra thông cáo: Lên án CSBV tấn công Ban Mê Thuột; kêu gọi quốc tế hỗ trợ, cứu trợ”.

Số 13-3, báo cập nhật “Loan báo ‘ta với địch vẫn ở thế cài răng lược, liên lạc vẫn tốt đẹp…’: P.N.V.Q.S [phát ngôn viên quân sự] bác tin Ban Mê Thuột đã thất thủ”. Ngoài ra, “Đà Nẵng bị pháo, lại có đánh lớn ở quanh cố đô Huế”, và “Mất thêm 2 quận Tiên Phước và Hậu Đức tại Quảng Tín”.

Số báo 13-3 còn có bài “VOA thuật nhận định của giới chuyên viên quân sự: Nhiều lắm CS chỉ cô lập được Saigon, Huế và Đà Nẵng”. Bài trích dẫn nhận định của các chuyên gia “tin rằng các thành phố lớn ở VNCH có thể được giữ vững” và

“Cộng quân nhiều lắm cũng chỉ có thể cô lập hóa được cố đô Huế, hoặc Sài Gòn, và có thể là thu hẹp vòng đai phòng thủ của Đà Nẵng”.

Báo ngày 14-3 đăng “Chiến sự tại Quân khu III cũng leo thang: Dầu Tiếng Thất Thủ – Hiếu Thiện đánh lớn”, với phần cập nhật “Phát ngôn viên mô tả: trận đánh Ban-Mê-Thuột không gay gắt” và “Cầu không vận đã được thiết lập để tăng viện cho Ban-Mê-Thuột”. Số cùng ngày đăng bản tin ngắn “Có cả Fulro dự trận tấn công Ban Mê Thuột?”. Bài thuật lại lời của một linh mục vừa thoát khỏi Ban Mê Thuột “xác nhận với AFP rằng cuộc tấn công vào thành phố trong đêm Chúa nhật rạng ngày thứ Hai có sự phối hợp giữa CS và Fulro”. (Fulro là tên viết tắt từ tiếng Pháp của “Front unifié de lutte des races opprimées”, tạm dịch là “Mặt trận giải phóng các dân tộc áp bức”, một tổ chức đấu tranh cho quyền tự trị của các dân tộc bản địa ở Tây Nguyên và một số nơi khác, từng gây ra nhiều vụ bạo động vũ trang chống chính quyền Sài Gòn).

Cũng trong số 14-3, báo đăng hai bài về nhận định của Mỹ: “Tình Báo Mỹ xác nhận: CS khởi sự chiến dịch Mùa Xuân; Các đơn vị tổng trừ bị CSBV đang chuyển vào Nam như hồi 1972” và “Dù cuộc tấn công hiện nay có thể đạt tới mức 1972: Mỹ chưa thấy CSBV di chuyển 7 kho dự trữ chiến lược vào Nam”.

Ngày 15-3, báo đăng tin “Tiến tới trận thư hùng cuối cùng tại thủ đô Cao Nguyên: Cả 2 bên tăng viện Ban Mê Thuột; giao tranh cả trong lẫn ngoài Tỉnh”.

Số 16-3 cập nhật “Sau khi cải chính tin ngoại quốc nói theo tin CS ‘Ban Mê Thuột đã mất’: PNVQS: C.Quân đang tính cái gì ở Tây Ninh”. Bài trích lời phát ngôn viên quân sự “quả quyết tỉnh lỵ Banmêthuột không hề bị cộng sản kiểm soát như một số tin tức ngoại quốc loan tải” mà “kịch chiến vẫn còn tiếp diễn trên các đường phố trong tỉnh lỵ”. Báo cùng ngày đăng tin “TT Thiệu đến Pleiku duyệt xét tình hình” và “Chính phủ bác tin Fulro hồi sinh hợp tác với CS”.

Mỹ: “CSBV không đánh bại được VNCH”

Chính Luận ngày 10-3 đăng bài “AP thuật lời giới ngoại giao Tây phương tại Saigon: Chính sách Mỹ đối với Nam VN khác hẳn chính sách đối với KPC [Kampuchea]”. Bài dẫn lời một nhà ngoại giao Mỹ: “Chúng tôi không bị hy sinh 50.000 thanh niên ở KPC. Trong khi đó, tên của chúng tôi đã được ghi trong bản Hiệp định Ba Lê. Chúng tôi có một sự cam kết lâu dài hơn ở VN.”

Ngày 11-3, báo đưa tin “Chiều ý 80% dân Mỹ theo kết quả thăm dò của Gallup: 37 tân DB [dân biểu] Mỹ gởi thư cho Ford chống quân viện bổ túc Việt – Miên”. Số 12-3 đăng tít “Bộ Ngoại Giao Mỹ lên án CSBV [Cộng sản Bắc Việt] trắng trợn vi phạm HĐ Ba Lê: Xâm nhập thêm 5 vạn quân trong 2 tháng; đang đánh mạnh và đánh liên tục”.

Báo ngày 13-3 đăng liên tiếp các tin về phản ứng của Mỹ: “Tuyên bố theo dõi sát chiến sự và chưa người Mỹ nào thương vong; Mỹ nói công khai: CS chưa Tổng công kích; Mỹ nói riêng: Đánh để thương thuyết lại”; “Gặp Ford xong, Schleisinger [Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ] tuyên bố: CSBV chỉ đánh chỗ yếu, vùng dân cư còn nguyên”; “Đề phòng khó xin trong năm Mỹ bầu cử: Xin thêm để tăng dự trữ; Đạn xăng còn đủ xài cả năm”.

Ngày 14-3, báo đăng “Bằng đa số áp đảo 189 phiếu chống 49 phiếu: Đại hội Dân biểu Dân Chủ Mỹ bác quân viện bổ túc Việt – Miên”. Số 15-3: “Tiếp theo phiếu bác bỏ của Đại hội Dân Chủ Mỹ: Ủy Ban Ngoại Giao Hạ Viện bác tuốt cả quân viện KPC lẫn quân viện VNCH”.

Cũng trong ngày 15-3, báo đăng hai bài “Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tiên đoán: 1976, Mỹ bầu Tổng Thống, CSBV mới đánh lớn thật” và “Vì hai bên đều được cung cấp chiến cụ như nhau: Mọi cơ quan tình báo Mỹ đều nói CSBV không đánh bại được VNCH”.

Số Chủ Nhật 16-3 đưa tin “Dù vụ Mỹ quân viện bổ túc Việt – Miên coi như đã chết: Ford nói còn hy vọng thuyết phục những đầu óc minh mẫn ở Quốc hội”.

Sục sôi thay đổi chính sách bắt lính

Trang ba số 10-3 của Chính Luận đăng tin “Chủ tịch UB NSTC [Ủy ban Ngân sách Tài chính] Hạ Viện: Có nhiều lính rồi chưa cần tu chính luật Tổng Động Viên”. Bài dẫn lời ông Phạm Duy Tuệ cho biết “đến giờ phút này Quốc Hội vẫn chưa nhận được một dự luật nào về Tổng Động Viên do Hành Pháp chuyển qua” và “ông tin là không có dự luật tu chính như một vài nguồn tin mới đây đang làm xôn xao dư luận”.

Mục “Đọc báo bạn” của Chính Luận ngày 11-3 đăng tựa “Cộng sản tung tin bắt lính để gây hoang mang bất mãn” với tiểu mục “Nói bắt lính là tay sai của cộng sản”, trích dẫn nội dung của “tờ báo Quật Cường của chính phủ” về việc “đài Hànội cũng như đài VC [Việt cộng] đều tung tin tức thất thiệt về việc gọi nhập ngũ các thanh niên tới tuổi phải nhập ngũ tại Saigon […] cố tình thổi phồng, xuyên tạc những tin tức liên hệ tới vấn đề quân dịch”.

Đến ngày 14-3, trang nhất đăng tin “Tiếp theo tin chính thức đã được công bố: Chi tiết về Lệnh Bắt Lính” với các nội dung chính: “Học sinh 18, 19 tuổi được học thêm 3 tháng nữa”, “Số phận các chủ gia đình 43 tuổi chưa rõ rệt”, và “Các Dân Biểu Nghị Sĩ lên tiếng phê bình lệnh mới”.

Trang ba số 14-3 đăng tựa “Hội Đồng Nội Các quyết định các biện pháp mạnh: Gọi nhập ngũ thanh niên thuộc lớp tuổi Đôn quân 17 tuổi và từ 39 đến 43 tuổi”, tóm tắt các thay đổi lớn: “Giảm thiểu 25% nhân số đang được ĐVTC [động viên tại chỗ] vì lý do công vụ và nghề nghiệp”, “Các tu sĩ từ 21 tuổi trở lên mới được hoãn dịch”, và “Tuổi tối đa để vào Đại học năm đầu là 18”. Bài ghi: “Các tin tức đã được phổ biến trên mặt báo này về việc sửa đổi quy chế động viên tại chỗ đã liên tiếp bị đính chính nay đã được xác nhận và được chính thức hóa bằng các quyết định của HĐ Nội Các.

Tưởng cũng nên nhắc lại là vì các sửa đổi có thể gây phản ứng không tốt nên cơ quan truyền thông bán chính thức của Nhà Nước đã lên án các tin tức nói về động viên, rằng ‘chỉ có Cộng sản mới tung tin động viên để gây hoang mang dư luận và tạo bất mãn’.”

Bên dưới bài viết là bản tin “Xét lại mọi giấy tờ học vụ để tìm ‘học nhảy’ và ‘trốn lính’”.

Số 15-3 đăng bài “Hội Đồng Liên Bộ đã nghiên cứu thể thức áp dụng sắc lệnh của Thủ Tướng: Gọi nhập ngũ tập thể ngay lứa tuổi 39-43 và 17”, với việc “Các trường học nhốn nháo – Đại học tư trấn an, sửa soạn phản kháng” và “Đại Hội Phật Giáo Ấn Quang hứa hẹn họp đặc biệt về bắt lính Tu sĩ”.

Ngày 16-3, trang nhất báo đăng tin “Ủy Viên Ủy Ban Quốc Phòng Hạ Viện gửi văn thư cho Thủ Tướng: Yêu cầu xét lại lệnh bắt lính đang gây phản ứng dữ dội”. Trên trang ba số cùng ngày là bài “Chính thức rồi: 17 tuổi phải đi lính trước rồi liền đó tới lớp cha, chú 39 đến 43 tuổi”.

Phi cơ dân dụng bị Cộng sản bắn hạ

Chính Luận ngày 14-3 đăng tin “Trên đường bay từ Lào về Saigon: 1 phi cơ Hàng không VN bị CS bắn hạ tại Pleiku”, với “20 hành khách và 6 nhân viên phi hành đoàn đều bị thiệt mạng”. Bài dẫn nguồn AP: “Một chiếc máy bay DC-4 của Hàng không VN trên đường bay từ Vạn Tượng đến Saigon cùng 20 hành khách, 6 nhân viên phi hành hồi 18g30 hôm nay đã bị Cq bắn hạ trên vùng cao nguyên Trung phần cách Pleiku gần 25 cây số Tây Nam và chưa có một tin nào về số phận những người sống sót. […] Trong số người ngộ nạn có 4 người Mỹ, 2 người Pháp, 1 người Nhật, 2 người Đại Hàn, 1 người Lào, 1 người KPC, 2 người Anh và 1 người Tân Tây Lan, 11 người VN. […] Hình như chiếc máy bay DC-4 này bị súng phòng không 57 ly hay hỏa tiễn SA7 Strela bắn hạ.”

Số 15-3 đăng: “Sau vụ phi cơ HKVN bị bắn tại Pleiku: Đình các chuyến bay Saigon-Pleiku; Thêm 3 phi cơ bị bắn”. Bài dẫn lời phát ngôn viên Bộ Công chánh và Giao thông VNCH “loan báo là vì chiều tối thứ Tư Cộng quân đã nã nhiều loạt pháo vào phi trường Pleiku khiến phi đạo hư hại, nên Hàng không VN phải tạm hủy bỏ các chuyến bay đi và đến Pleiku”. Cũng theo phát ngôn viên, “lúc 10 giờ sáng thứ Năm một phi cơ quan sát trong khi đang truy tìm dấu vết chiếc DC4 ngộ nạn ở vùng Thanh An đã bị Cộng quân từ dưới đất bắn lên, nhưng không bị hề hấn gì. Ngoài ra tại phi trường Cù Hanh (Pleiku) lúc 10 giờ sáng thứ Tư, hai phi cơ khác của HKVN cũng đã thoát hiểm trước cơn mưa pháo của Cộng quân.” Bài viết cập nhật “chỉ có 10 người VN” trên chuyến bay DC-4 lâm nạn.

Ký giả của Pháp Tấn Xã bị bắn chết trước Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia

Trang nhất số 16-3 của Chính Luận đăng “VTX [Việt Tấn Xã] thuật nguồn tin thẩm quyền từ bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia: Phụ Tá Trưởng phòng Pháp Tấn Xã bị bắn chết trước BTL/CSQG”. Bài dẫn nguồn Việt Tấn Xã đưa tin về cái chết của ký giả Paul Leandri, Phụ tá Trưởng phòng AFP và là tác giả bản tin thuật lại lời của một linh mục về việc có sự tham gia của Fulro trong trận tấn công Ban Mê Thuột. Theo đó, vào lúc 15g30 ngày 14-3, “Sở Ngoại kiều Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia đã đạt giấy mời ông Paul Leandri đến văn phòng để hỏi thêm chi tiết về bản tin do chính ông viết. Lúc 18 giờ 15 buổi chiều, ông Paul Leandri đã đến Sở Ngoại kiều bằng xe du lịch riêng do một tài xế của hãng A.F.P. lái.”

Bài ghi: “Tại Sở Ngoại kiều, ông Paul Leandri chẳng những không cho biết thêm chi tiết về bản tin do ông ta viết, mà lại còn cự nự, la lối, đập phá văn phòng Chánh Sở, mạ lỵ và toan hành hung viên chức này. Sau đó, Chánh sở Ngoại kiều đã mời ông Paul Leandri qua Khối Tư pháp trong khuôn viên của Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia để hỏi rõ thêm nội vụ. […] Đến trước cửa Văn phòng Khối Tư Pháp, ông Paul Leandri xuống xe, nhưng không vào văn phòng mà lại đi lòng vòng ngoài sân, rồi bất chợt lớn tiếng cự nự, gây gổ với Chánh Sở Ngoại kiều và thốt ra nhiều câu có tánh cách mạ lỵ. Sau đó, bất thần ông Paul Leandri nhảy lên xe dùng chìa khóa riêng, mở máy, tự lái chạy vọt ra hướng cổng Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia […] Tới chặng gác thứ ba, nhân viên Tuần cảnh cũng hô to ‘dừng lại không tôi bắn’ ông Paul Leandri vẫn tiếp tục phóng xe vượt ra khỏi cổng Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia, khiến nhân viên Tuần Cảnh buộc phải bắn ba phát vào bánh xe để chận xe lại. Một viên đạn đã gây tử thương cho ông Paul Leandri.”

Liên quan đến sự kiện này, báo Nhân Dân ngày 16-3 có bản tin “Phóng viên AFP bị cảnh sát của Thiệu bắn chết”. Trích: “Ngày 16-3, hãng tin Pháp AFP đưa tin: đêm 14-3, bọn cảnh sát ngụy Sài Gòn đã gọi Pôn Lê-ăng-đri, phó giám đốc phân xã hãng tin này tại Sài Gòn, đến chất vấn về một trong những bản tin của ông về tình hình chiến sự ở Buôn Mê Thuột rồi bắn chết ngay tại chỗ. […] Trước đây, đã có lần Pôn Lê-ăng-đri bị cảnh sát ngụy Sài Gòn gọi tới thẩm vấn vì ông đã đưa tin về tệ tham nhũng của chế độ Thiệu.”

Miền Bắc:

Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND):

Cập nhật chiến sự miền Nam

Báo Nhân Dân các số đầu tuần, từ ngày 10 đến 13-3, cập nhật tình hình chiến sự tại Trung Nam Bộ, Tây Nam Bộ, Quảng Trị, v.v. Đến số 14-3, báo đưa tin về tình hình Đắc Lắc: “Trừng trị Mỹ – Thiệu tiếp tục chiến tranh phá hoại Hiệp định Pa-ri: Quân và dân Đắc Lắc, Thủ Dầu Một tiến công và nổi dậy, làm chủ 2 chi khu quân sự, quận lỵ Thuận Mẫn và Dầu Tiếng”.

Ngày 15-3, báo đăng tít: “Quân và dân Đắc Lắc tiến công và nổi dậy làm chủ hoàn toàn thị xã Buôn Mê Thuột, chi khu quân sự, quận lỵ Hòa Bình và chi khu quân sự, quận lỵ Buôn Hồ”. Trích: “Sáng 10-3, các lực lượng vũ trang giải phóng Đắc Lắc cùng nhân dân các dân tộc trong tỉnh tiến công và nổi dậy đánh chiếm thị xã Buôn Mê Thuột, tỉnh lỵ tỉnh Đắc Lắc. Sau hai ngày chiến đấu anh dũng và nổi dậy mạnh mẽ, chiều 11-3, quân và dân Đắc Lắc đã làm chủ hoàn toàn thị xã Buôn Mê Thuột và chi khu quân sự, quận lỵ Hòa Bình ở trong thị xã này.”

Cùng ngày, trên trang nhất báo đăng bài “Đắc Lắc tiến công và nổi dậy mạnh mẽ, giành lại quyền làm chủ”. Bài ghi: “Các loại lính ngụy, nhất là sư đoàn số 23 và bọn quân biệt động, trong hơn hai năm qua liên tục gây ra vô vàn tội ác đối với nhân dân các dân tộc ở Bản Đôn, I A Xúc, Thuần Mẫn, Buôn Hồ, v.v… Hàng trăm người đã bị bắn chết hoặc bị thương, hàng nghìn người bị đánh đập tàn nhẫn, hàng vạn đồng bào các dân tộc Ê Đê, Gia Rai, Ba Na, Xê Đăng, Mơ Nông… bị dồn vào chết dần chết mòn trong các trại tập trung. […] Không thể chịu được cảnh sống đọa đầy dã man của địch, cũng như ở nhiều nơi khác tại miền Nam, đồng bào và chiến sĩ Đắc Lắc kiên quyết vùng dậy đấu tranh chặn bàn tay tội ác của chúng, giành lại quyền làm chủ.”

“Bác bỏ những luận điệu vu cáo của Mỹ – Thiệu”

Đó là tiêu đề bài viết trên trang nhất Nhân Dân ngày 12-3. Bài đăng “Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Cộng hòa miền Nam Việt Nam” và “Tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Dân chủ Cộng hòa” phản hồi việc “Mỹ và tập đoàn Nguyễn Văn Thiệu lại trắng trợn vu cáo Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”.

Trích đoạn tuyên bố của Cộng hòa miền Nam Việt Nam: “Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam trước sau như một, tôn trọng triệt để và thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định Pa-ri về Việt Nam đồng thời kiên quyết trừng trị những hành động chiến tranh của Mỹ – Thiệu để bảo vệ hòa bình, bảo vệ Hiệp định Pa-ri. […] Gần đây, nhân dân Ban Mê Thuột và nhiều thị trấn khác sát cánh cùng các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng đã vùng dậy đấu tranh chống tập đoàn Nguyễn Văn Thiệu, giành quyền làm chủ.”

Trích tuyên bố của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa:

“Ngày 10-3-1975, người phát ngôn bộ ngoại giao Mỹ lại trắng trợn vu cáo Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ‘đã di chuyển đại quy mô người và đồ tiếp tế quân sự vào miền Nam Việt Nam’, ‘leo thang chiến sự ở miền Nam’, ‘vi phạm nghiêm trọng Hiệp định Pa-ri về Việt Nam’. Bộ Ngoại giao Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cực lực bác bỏ và nghiêm khắc lên án luận điệu vu cáo đó của Mỹ.

Đây là một thủ đoạn của chính quyền Pho hòng đổi trắng thay đen, lừa bịp dư luận Mỹ và quốc hội Mỹ để xin thêm viện trợ quân sự cho tập đoàn Nguyễn Văn Thiệu, tăng cường chiến tranh ở miền Nam Việt Nam, đưa nước Mỹ càng dính líu sâu thêm về quân sự ở khu vực này.”

Lên án tội ác của Mỹ – Thiệu

Trang bốn Nhân Dân số 12-3 có bài “Kẻ gây tội ác phải trừng trị”. Trích: “Trong những ngày vừa qua, đế quốc Mỹ và tập đoàn tay sai ở Sài Gòn liên tiếp tung ra những luận điệu vu cáo rất xấu xa đối với Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. […] Bất chấp sự cam kết của mình, Mỹ đã phá hoại rất nghiêm trọng Hiệp định Pa-ri. Theo lệnh Mỹ, bọn Thiệu đã gây ra muôn vàn tội ác đối với đồng bào ta ở miền Nam. […]

Trong vùng chúng kiểm soát, chính quyền Sài Gòn bóp nghẹt mọi quyền tự do dân chủ của nhân dân. Chúng đóng cửa hàng loạt tờ báo, bắt giam nhiều nhà báo phản đối chúng.

Chúng dùng mọi biện pháp phát xít để vơ vét thóc gạo, tiền của làm cho đời sống nhiều tầng lớp đồng bào bần cùng hóa. Chúng thường xuyên tổ chức các cuộc vây ráp hoặc dùng hình thức kiểm soát ngặt nghèo để bắt thanh niên đi làm bia đỡ đạn cho Mỹ. Chúng gán cho là ‘tay sai của cộng sản’ và bắt giam, bỏ tù bất cứ ai chống lại chính sách hà khắc của chúng.”

Trang bốn số 13-3 đăng bài: “Mỹ – Thiệu chồng chất tội ác dã man đối với nhân dân Trung Trung Bộ”. Bài viết dẫn “tài liệu của Ủy ban tố cáo tội ác Mỹ – Thiệu”. Trích:

“Bọn Thiệu xua quân đi hãm hiếp phụ nữ, cướp bóc của cải của nhân dân. Theo thống kê chưa đầy đủ, chúng đã hãm hiếp gần 4.000 phụ nữ, trong đó có những em gái 12, 13 tuổi, bà già hơn 60 tuổi, phụ nữ có thai và người bệnh.

Chúng cướp của nhân dân hơn 6.200 tấn lúa gạo, hơn 25.600 lạng vàng, 8.278 con trâu, bò, 16.546 đồng hồ, 2.190 xe đạp và xe hôn-đa, 300 thuyền, hàng nghìn tấm lưới và hàng nghìn mẫu ruộng đất. […] Tội ác dã man của Mỹ – Thiệu đối với nhân dân Trung Trung Bộ là tội ác trời không dung, đất không tha.”

Thế giới:

Một số tin quốc tế trên Chính Luận dẫn nguồn các hãng tin nước ngoài:

Campuchia: Đồng minh lo ngại về cam kết của Mỹ

Chính Luận ngày 10-3 đăng bài “Nước đến chân mới nhảy nhưng sợ nhảy không kịp: Lon Nol yêu cầu Long Boret lập Nội các mới thống nhất chỉ huy”. Số 11-3 đăng tít “Tham nhũng, bất lực, Lon Nol mất tín nhiệm từ lâu; Nước sắp mất, thanh niên nhởn nhơ; Long Boret: Để chúng học hành”. Bài ghi lại tường thuật của phóng viên BBC: “[M]ột trong những chỉ dẫn rõ nét nhất cho thấy sự bất lực của chính phủ Lon Nol là cái cảnh những thanh niên trai tráng vẫn nhởn nhơ đi chơi ngoài phố hay là ngồi la cà ở các quán cà phê bên vỉa hè đường như thể họ đương đi chơi Paris vào mùa Xuân vậy. Trả lời một câu hỏi tại sao không động viên các thanh niên thì Thủ Tướng Long Boret đáp ‘Nếu làm dở dang việc học của họ thì bất công quá’.”

Số báo 13-3 của Chính Luận đăng: “Thái phải đơn độc tự vệ nếu KPC thất thủ: ASEAN rất lo âu về KPC; ‘Mỹ không giúp còn ai dám giúp’”. Ngày 14-3, báo đăng bài: “Mỹ tiên đoán cuộc tắm máu hãi hùng tại KPC: Các thành phần CS Khmer sẽ đòi nhiều món nợ máu”.

Cũng trong số 14-3, báo có bài: “Đồng minh Tây phương của Mỹ than phiền Mỹ trong vụ KPC; Nam Dương: Nam Vang thất thủ Djakarta bị trực tiếp đe dọa”. Trích: “Các đồng minh của Mỹ tại Âu châu trong số những nước từng chỉ trích kịch liệt sự can thiệp của Mỹ tại VN, hiện phiền trách Hoa Kỳ đứng bên ngoài cuộc chiến đấu hiện nay của Kampuchea chống lại một cuộc thôn tính của cộng sản.

Các nhà ngoại giao Tây Phương hiện tỏ ra ngày càng khó chịu theo điều mà họ cho là sự tin cậy trong các lời cam kết của Mỹ.

[…] Các nhà ngoại giao Âu châu, đã và đang theo dõi rất sát chính tình tại Đông Nam Á, hiện nhận thấy nguy cơ tương tự tại VN, nơi mà Cộng sản đang mở một cuộc tấn công mới.”

Ngày 16-3, báo đăng bài “VOA: Chiến trường không còn yếu tố quyết định; Giờ đây Nam Vang có mất là do quyết định ở Hoa-T-Đốn”. Bản tin bên cạnh ghi “KPC bác bỏ tin đăng trên báo Pháp”, dẫn lời “viên chức Tòa Đại Sứ CH Khmer [tại Pháp]” rằng “dầu tình hình Nam Vang nguy ngập nhưng quân Khmer Đỏ ‘hiện vẫn còn ở rất xa thủ đô’, và ông ta không tin là Nam Vang sẽ thất thủ”.

Bấm vào đường dẫn để đọc các số báo được nhắc đến trong bài:

• Nhật báo Chính Luận (lưu trữ tại Kho Sách Xưa). [1]
• Báo Nhân Dân (lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Việt Nam). [2]

---

*Cập nhật: Bài viết được cập nhật lần 1 vào lúc 12:00 PM GMT+7 ngày 19-3-2025, bổ sung bản tin “Ký giả của Pháp Tấn Xã bị bắn chết trước Bộ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia”.