1975 – Tuần 8: Chính quyền Sài Gòn muốn bãi nại, các tờ báo đòi bồi thường

Hình nền: Trang nhất Chính Luận ngày 18-2. Nguồn: Kho Sách Xưa.

---

Báo tuần qua viết gì:

Miền Nam:

Tổng hợp từ báo Chính Luận (CL):

Chính phủ bãi nại năm tờ báo

Chính Luận ngày 18-2 đăng tít “Vì ‘đã bắt được một số cán bộ Cộng sản nằm vùng đội lốt ký giả’… Chính phủ bãi nại 5 báo phỉ báng TT và Phó TT”. Bài viết đưa bản tin của Bộ Dân vận và Chiêu hồi “thuật nguồn tin của Bộ Nội Vụ cho hay Bộ này đã nộp đơn xin bãi nại việc truy tố 5 nhật báo tại Saigon về tội đã đăng cáo trạng số 1 và bài tường thuật cuộc họp báo của khối Dân Tộc Xã Hội tại trụ sở Hạ Viện trước đây”. Lý do là “chính phủ đã bắt một số cán bộ Cộng sản nằm vùng đội lốt ký giả âm mưu lũng đoạn báo giới”, vì thế “việc truy tố các nhựt báo trên không cần thiết nữa”. Bản tin của chính quyền khẳng định: “Chính phủ luôn luôn khuyến khích và hỗ trợ hoạt động của báo giới căn cứ trên sự thông tin trung thực và nghị luận đứng đắn để phục vụ Quốc gia Dân tộc.”

Bài viết sau đó đăng phản ứng của Dân biểu Nguyễn Văn Kim, thành viên của Phong trào nhân dân chống tham nhũng, cho rằng đây chỉ là hành động lùi bước của chính quyền trong bối cảnh phái đoàn Quốc hội Mỹ sắp sang miền Nam để thẩm định nhu cầu viện trợ. Dân biểu Kim nhận định: “Chính phủ thừa biết rằng nếu cứ tiếp tục đăng đường xét xử các nhật báo trên vào ngày 20-2-75 thì chắc chắn không thể nào tìm được một tình trạng ổn định của ngày 24-2-75, ngày mà phái đoàn Quốc Hội Mỹ tới VN. […] lúc nào mà năm nhật báo bị đóng cửa không được tái hoạt động, các ký giả bị bắt một cách vô cớ chưa được thả thì việc tranh đấu cho tự do ngôn luận, một trong những điểm tranh đấu cho tự do dân chủ vẫn được các phong trào và các đoàn thể nhân dân đặt lên hàng đầu.”

Ngày 19-2, báo đăng bài “Sau vụ ‘bãi nại’ các phong trào tranh đấu họp báo; Đòi chính quyền thực hiện 2 điều: Phục hồi 5 báo, tha 18 ký giả”. Các phong trào tranh đấu công bố tuyên ngôn 7 điểm, trong đó có “việc tố cáo chính sách đàn áp và bóp nghẹt tự do báo chí và các quyền tự do căn bản của con người, tố chính quyền đang mở những chiến dịch qui mô, chụp mũ CS lên đầu những chiến sĩ đang tranh đấu đòi tự do dân chủ” và

“đòi hỏi chính quyền nội trong một tuần lễ phải phục hồi cho 5 tờ báo được tái bản, trả tự do vô điều kiện, phục hồi mọi quyền công dân cho 18 ký giả vừa bị bắt”.

Các phong trào “loan báo vẫn đến Tòa ngày 20-2, ngày xử 6 báo”.

Tranh luận sôi nổi tại phiên tòa xử báo chí

Chính Luận số 21-2 đăng bài “Đầu năm mèo nhưng vía dữ cọp vẫn còn: Tòa sôi nổi xử vụ 1 báo đã được bãi nại”, tường thuật phiên xử báo chí. 

“Mở đầu phiên Tòa […] nhật báo Chính Luận bị gọi lên ‘bàn mổ’ đầu tiên. Suốt 2 giờ đồng hồ liền, luật sư hai bên nguyên và bị đối tranh về việc Bộ Nội Vụ có đủ tư cách xin bãi nại hay không? Khai pháo đầu tiên, LS Nguyễn hửu Phú, LS chính phủ nhân danh Tổng Thống và Phó Tổng Thống xin bãi nại 9 vụ án báo chí […] với lý do bộ Tư Lệnh Cảnh Sát vừa bắt được một số cán bộ Cộng sản. Sau lời xin bãi nại của LS Phú, Biện lý [tức công tố viên] Nguyễn Như Trù đứng lên ca ngợi LS chính phủ là tài ba, lão thành và tận tâm, không cần có người hỗ trợ, lại ca ngợi CA [Chánh án] Hương. […] Cuối cùng, BL Trù xin CA ghi nhận sự bãi nại và hủy bỏ sự truy tố.”

Đại diện cho báo Chính Luận, luật sư Phạm Nam Sách biện luận:

“Việc xin bãi nại trên không thể chấp nhận được dù rất có lợi cho thân chủ chúng tôi vì trong vụ án đặc biệt này, trong nhật báo Chính Luận không bắt được một cán bộ CS nào.”

Luật sư khẳng định “trong vụ án này sự truy tố không đúng do đó việc bãi nại cũng không đúng và không thể chấp nhận được”, yêu cầu “ông Chánh án truyền hủy thủ tục truy tố và miễn nghị cho thân chủ chúng tôi”, đồng thời “xin tòa bồi thường cho chủ nhiệm NB Chính Luận 5 triệu tiền bồi thường thiệt hại” (trong bài tường thuật đăng ngày 22-2, con số đòi bồi thường là 50 triệu cho mỗi báo). Chánh án Nguyễn Thành Hương sau đó “đình vụ án CL lại chờ xử các vụ án báo chí khác trước khi vào nghị án”.

Đến phiên xử báo Sóng Thần: “LS bị cáo yêu cầu ông Chánh Án cho đọc văn thư khiếu tố (trong đó in lại đồng đều bản cáo trạng số 1) nhưng ô. Chánh Án không cho. LS Mẫu trình bày ‘như thế là quyền biện hộ bị xâm phạm’ và yêu cầu các Luật sư đừng dự phiên xử. Tất cả các Luật sư cùng kéo nhau ra ngoài. Tòa xử tiếp nhưng xử về những vụ khác.”

Bài viết cũng tường thuật quang cảnh chung quanh phiên tòa với an ninh thắt chặt. Một nhóm “vài chục thân nhân 18 gia đình ký giả” được nhóm linh mục và dân biểu hướng dẫn đi về tòa đã “bị lối 100 cảnh sát thường phục vây hảm lối 20 phút, đánh bị thương Linh Mục Phan khắc Từ, Đại đức Minh Thông, DB Phan xuân Huy và phóng viên điện ảnh Kỳ Nhân, đồng thời bắt DB Hồ ngọc Nhuận và Kiều mộng Thu chở chung trên 1 xe đi thẳng”.

Ngày 22-2, trong bài viết có tiêu đề “Đúng lúc các phong trào rầm rộ khởi sự tuần lễ tranh đấu đòi tự do báo chí: TGM Bình ra lệnh ‘cấm Chính Trị vô Nhà Thờ’”, Chính Luận dành phần sau tường thuật chi tiết màn tranh luận của luật sư hai bên với các tiểu mục có tên “Quyết bãi nại”, “Sôi nổi”, “Chan chát”, “Sát sạt”, “Nẩy lửa”, “Dứt điểm”, “Bỏ tù à” và “Bề trong”. Các luật sư bên bị tiết lộ với báo chí

“tại Ông CA cứ ngắt lời các LS hoài, không cho cãi nên các LS đã hội ý với nhau để LS Hồ Tri Châu lên tuyên bố quyền biện bộ bị xâm phạm rồi cởi áo ra về”.

Kết thúc phiên xử, “Tòa tuyên bản án ‘chấp nhận bãi nại’”. Trong lúc đó, “các PT [phong trào] tranh đấu kéo ra trước tiền đình Tòa án họp báo đứng tố cáo quyền biện hộ bị xâm phạm và việc Tư pháp lệ thuộc Hành pháp”.

Chiến sự tăng nhiệt, Gia Định bị đặt bom

Chính Luận ngày 17-2 đăng tin “Tỉnh lỵ Bình Dương bị pháo không có tổn thất; Đánh lớn ở Định Tường”. Ngày 18-2 cập nhật “Trạm kiểm soát Bà Quẹo bị đặt chất nổ; Quận lỵ Đầm Dơi bị Cộng quân tấn công, pháo kích liên tục”. Trích: “Tại Gia Định, quân khủng bố lúc 8 giờ 35 sáng qua đã đặt chất nổ tại trạm kiểm soát CSQG [Cảnh sát Quốc gia] Bà Quẹo 4cs [cây số] Tây Nam quận lỵ Tân Bình, Gia Định, gây cho ba đồng bào bị thương trong số có một trẻ em.”

Ngày 19-2 báo ghi “Dán bích chương đe dọa ở Tân Quý Đông; CS pháo kích dữ quanh An Lộc; phục kích quân xa ở Biên Hòa”. Trích: “Tại Gia Định, vào lúc 14 giờ 15 chiều 16-2, CS đặt 3kg chất nổ loại C4 tại ngã ba Đức Hiệp, xã An Nhơn, cách 1,5 cây số Bắc Gò Vấp gây cho 1 em bé thiệt mạng và 1 bị thương.”

Số 20-2 đăng tin “Căn cứ Lai Khê bị pháo và bị tấn công ở xa; Quận lỵ Tuyên Bình lại bị pháo hơn trăm trái” (trang nhất) và “Tóm trọn ổ đặc công toan phá chợ Bình Tây” (trang ba). Bài trang ba lấy nguồn Việt Tấn Xã: “Lúc 9g30 ngày 17-2-75, CSQG Thủ Đô đã chận bắt quả tang 2 tên đặc công CSXL [Cộng sản xâm lược] khi chúng đang trên đường đến chợ Bình Tây là điểm hẹn để ra tay khủng bố. Hai tên đặc công này tên là Phùng Nguyệt Lang tức A Khuỳnh 25 tuổi (nữ), tịch thu một súng K.54, một băng đạn 7 viên, 1 gói chất nổ và Lý Vay Phón 15 tuổi (nữ) […].” Từ lời khai, cảnh sát bắt “thêm hai tên khủng bố có võ trang khác tên là Ngũ Quyền 18 tuổi (nam), tịch thu một súng K.54, một băng đạn 8 viên và Lưu Mỹ 15 tuổi (nữ) tịch thu một súng K.54, một băng đạn tám viên”. Đến đêm 17 rạng sáng 18-2, cảnh sát “bất thần khám xét đồng loạt ba căn nhà tại các đường Trần quốc Toản, Tôn thọ Thường và đường 46, bắt thêm một tên là Ta Nữ tục danh Quầy Phón 25 tuổi (nữ), cùng tịch thu tại ba địa điểm này 1 súng K.54, 1 băng đạn 7 viên, nhiều bánh chất nổ TNT (loại 125gr), nhiều ngòi nổ điện, nhiều cuộn giây cháy chậm, nhiều chai đựng acid, và 1 số tài liệu tuyên truyền Cộng Sản”.

Ngày 21-2, báo cập nhật “2 cây cầu Bắc quận lỵ Lái Thiêu bị liên tiếp giựt sập; CS tấn công xã An Nhơn; bên ta 4 tử thương, 5 bị thương” và “Thị xã Tây Ninh bị pháo ác liệt 6 chết, 12 bị thương”. Số 23-2 đăng tin “CS pháo kích trường học, ném lựu đạn vào chợ: 9 chết, 45 bị thương”.

Xem xét dự luật bãi bỏ động viên tại chỗ

Chính Luận ngày 20-2: “Hội Đồng Nội Các họp cứu xét lần chót dự luật đã nghiên cứu xong: Bỏ động viên tại chỗ _ tất cả 18-33 vô lính?”. Trích: “Hội Đồng Nội Các họp phiên sáng nay sẽ xét lại lần chót dự luật bãi bỏ quy chế động viên tại chỗ đã được Hội Đồng Liên Bộ nghiên cứu trước. Quy chế động viên tại chỗ nếu bị bãi bỏ, Chính Phủ sẽ bắt được rất nhiều lính để thỏa mãn nhu cầu quân số và gia tăng tiềm lực quân sự với số quân viện bổ túc 300 triệu Mỹ kim đã được Mỹ hứa hẹn. […] Điều then chốt là mọi công dân đủ 18 tuổi phải đi lính 2 năm rồi mới được xuất ngũ. Các biệt lệ trước đây áp dụng để được động viên tại chỗ sẽ được bãi bỏ.”

Bài viết đăng ý kiến của các bộ tán thành chủ trương này, trong đó “Bộ Giáo dục cho thấy các học sinh, sinh viên và giáo chức có hết được động viên tại chỗ và nhập ngũ cũng không gây thành trở ngại gì cả”, còn “Bộ Lao động cũng thấy không cần duy trì quy chế động viên tại chỗ vì lý do nghề nghiệp và tiềm năng sản xuất trong nước cũng sẽ không bị ảnh hưởng sau khi bãi bỏ quy chế động viên tại chỗ”.

Ngày 21-2, trong bài “Dù có thể gọi lính đến loại đang nuôi con dại, mẹ già: Chưa có việc con nhà quyền quý ở ngoại quốc phải về đi lính”, báo đăng “Bộ Giáo Dục đã nhờ phát ngôn viên chính phủ cải chính tin [đã đăng trên Chính Luận hôm thứ Năm]”. Theo đó, “Bộ Giáo dục không hề bày tỏ quan điểm về vấn đề động viên tại chỗ như đã lược thuật”. Quan điểm của bộ “chưa thể tiết lộ và chưa hề tiết lộ ra ngoài”.

Ngày 23-2, báo đăng “Ủy Ban Quốc Phòng Thượng Hạ Viện họp cùng đại diện Bộ Q.P. [Quốc phòng]: Xét lại luật TĐV [Tổng động viên] bãi bỏ hoãn miễn dịch”. Trong mục “Thanh minh tiếp”, báo cho biết sau Bộ Giáo dục, đến lượt Bộ Lao động phản hồi: “Bộ Lao Động không hề phát biểu ý kiến là ‘không cần duy trì chế độ động viên tại chỗ vì lý do nghề nghiệp’ và không có nói là ‘tiềm năng sản xuất trong nước sẽ không bị ảnh hưởng sau khi bãi bỏ chế độ động viên tại chỗ’ trong phiên họp của Hội Đồng Nội Các sáng ngày 19-02-1975, như một tờ báo vừa đăng tải trong ngày 20-02-1975 vừa qua. Bộ Lao Động cho biết nguồn tin trên hoàn toàn thất thiệt, vì vấn đề động viên tại chỗ còn được thảo luận lại.”

Vụ Tổng đoàn Bảo an Hòa Hảo

Chính Luận số 19-2 đăng bài “Bộ Nội Vụ công bố kết quả giải tán Tổng Đoàn Bảo An”. Trích: “Theo nguồn tin của Bộ Nội Vụ, kể từ ngày Chánh Phủ quyết định giải tán Tổng Đoàn Bảo An 30.01-1975, tính đến nay, chánh quyền địa phương đã thu nhận từ các nhóm Tổng Đoàn Bản An một số đào binh, thanh niên bất phục tùng và vũ khí, quân dụng bất hợp pháp.”

Ngay bên dưới, báo đăng bài “Vụ Hòa Hảo: 20 đồng đạo sẵn sàng tự thiêu”. Theo đó, “[g]iàn hỏa đã được thiết lập tại Tây An Cổ Tự (Long Xuyên) và 20 đồng đạo sẵn sàng tự thiêu nếu yêu sách không được thỏa mãn.” Yêu sách ở đây là yêu cầu chính quyền “để lập lại Tổng Đoàn Bảo An và trả tự do cho hai lãnh tụ Hòa Hảo cùng các đoàn viên Bảo an bị bắt”.

Ngày 22-2, báo đăng tin “DB [Dân biểu] Nguyễn Long Giao đề nghị CP nên dùng biện pháp chính trị trong việc giải tán TĐ Bảo An”. Bài đăng nguyên văn “tâm thư” của Dân biểu Giao, một tín đồ Phật giáo Hòa Hảo, gửi đến cả hai phe chính quyền và các tín đồ Hòa Hảo. Trong thư, Dân biểu Giao

“trân trọng yêu cầu Tổng Thống và Chánh Phủ nên có biện pháp chánh trị thích ứng đối với việc giải tán Tổng Đoàn Bảo An Hòa Hảo, thay vì dùng cường lực giải tán”.

Vị dân biểu này chỉ ra bối cảnh “Cộng Sản VN bất chấp Hiệp Định Paris ngày 27-1-1973, ngang nhiên xâm lấn VNCH xua quân đông đúc vào Miền Nam, đang đe dọa nặng nề khắp lãnh thổ”, nhiều nhóm tôn giáo lớn “tham gia các phong trào chống đối hiện hữu”, hoặc như “giáo phái Cao Đài Tây Ninh đã tỏ thái độ Trung Lập trong cuộc chiến”, chỉ “Phật Giáo Hòa Hảo còn giữ vững truyền thống triệt để chống Cộng Sản”. Dân biểu Giao giải thích sự ra đời của Tổng đoàn Bảo an là “vì nguyện vọng thầm kín của thanh niên gốc tín đồ PGHH muốn chống Cộng tại địa phương của mình, nhưng vì Luật Tổng Động Viên và chánh sách Quốc Phòng của Chánh phủ cứng rắn, chỉ đặt nặng vấn đề quân số, thiếu hẳn sự công bằng, chánh sách quốc phòng tổ chức không phù hợp với tánh chất của cuộc chiến, không nghĩ đến sự thích hợp của chiến thuật và chiến lược”.

Miền Bắc:

Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND):

Các hoạt động thi đua lao động sản xuất

Trang nhất Nhân Dân các số trong tuần đăng tin liên tục về các hoạt động trong mục “Thi đua lao động, sản xuất, cần kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội”.

Số 17-2: “Nhà máy bê tông đúc sẵn Hải Phòng tăng nhanh sản lượng các mặt hàng bê tông; Công ty xây dựng 1 Nghệ An và công ty xây dựng Vinh đẩy nhanh tiến độ thi công”. Ngày 18-2: “Công ty than Hòn Gai sản xuất than phục vụ nông nghiệp và đời sống; Xí nghiệp vận tải cơ giới đường sông Nam Hà quản lý và bảo dưỡng tốt phương tiện”. Ngày 19-2: “Nhà máy cơ khí Hà Nội sản xuất đồng bộ các loại máy công cụ; Nhà máy cơ khí Trần Hưng Đạo phấn đấu trong quý I sản xuất máy đi ê den 12 ngựa nhiều hơn 6 tháng đầu năm ngoái”…

Chuẩn bị cho bầu cử Quốc hội khóa V

Trang nhất Nhân Dân số 19-2 đăng “Thông cáo về phiên họp thứ nhất của Hội đồng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa năm”. Bài tường thuật nội dung phiên họp: “Hội đồng bầu cử đã nghe thông báo về những việc mà Ủy ban thường vụ Quốc hội đã làm có liên quan đến cuộc bầu cử; đã nghe đại diện Hội đồng Chính phủ trình bày những việc đã làm để chuẩn bị cho cuộc bầu cử; đã thảo luận và quyết định chương trình hoạt động của Hội đồng.” Sau đó, bài đăng thông tin về kết quả “bầu ra các vị phụ trách của Hội đồng” gồm chức chủ tịch (Trường Chinh), phó chủ tịch, thư ký và bộ phận thường trực.

Trang ba của số 19-2 dành gần hết không gian để đăng “Luật bầu cử đại biểu Quốc hội” với 9 chương và 60 điều.

Cập nhật chiến sự miền Nam

Nhân Dân ngày 17-2 đăng “Bình Tuy – Tây Ninh: Diệt hơn 100 tên địch, bắn rơi 3 máy bay”. Số 19-2 đưa tin “Quảng Đà: Ngày 6-2, diệt 1 tiểu đoàn chủ lực ngụy; Binh sĩ Sài Gòn ở Bến Tre, Sa Đéc, Rạch Giá nổi dậy khởi nghĩa diệt ác ôn mang súng trở về với cách mạng”. Ngày 20-2: “Bộ đội địa phương và quân du kích đồng bằng Nam Bộ tiêu diệt và bức rút 21 đồn và phân chi khu quân sự, 4 cụm tề ấp, diệt hơn 220 tên địch, bắn hỏng 2 tàu”. 

Số 21-2 của báo đăng “Quảng Đà: Hai ngày loại khỏi vòng chiến đấu hơn 610 tên địch; hơn 3.000 đồng bào nổi dậy giành quyền làm chủ; Quảng Ngãi: Phá ba khẩu pháo và một máy bay lên thẳng; Sóc Trăng, Cà Mau, Long Châu Hà: Đánh thiệt hại nặng ba chi khu quân sự, tiêu diệt và bức rút 11 đồn”. Ngày 23-2: “Quảng Ngãi: Tiêu diệt và bức rút 3 vị trí địch, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 200 tên; Bình Định: Trừng trị địch lấn chiếm, diệt gần 260 tên, san bằng và bức rút 4 đồn; Bến Tre: Gần 200 binh sĩ Sài Gòn bỏ ngũ về với gia đình trong dịp Tết Nguyên đán”.

Trang ba số 21-2 đăng bài “Ghi sâu tội ác của bọn Thiệu” với các tiểu mục “Quân đội Sài Gòn mở hàng trăm cuộc hành quân lớn, gây nhiều tội ác với đồng bào ta ở Bến Tre”, “Bắt lính và giết hại đồng bào theo đạo Cao đài ở Bà Rịa – Long Khánh, Tây Ninh” và “Tội ác của sư đoàn 23 quân ngụy Sài Gòn”.

“Thủ đoạn của Thiệu bị vạch trần”

Đó là tựa đề bài báo trên trang bốn ngày 20-2 về việc chính quyền Sài Gòn bãi nại các tờ báo. Trích: “Cứ như thò lò sáu mặt! Chỉ cách đây hai tuần, Thiệu vung dùi cui đập một lúc vào chín tờ báo, đóng cửa năm tờ, biểu diễn một vụ đàn áp thô bạo chưa từng có đối với báo chí. Hắn như kẻ phát sốt lên vì những cái mà hắn coi là ‘phỉ báng’ bản thân và chế độ hắn.

Thế mà, thoắt một cái, hắn tuyên bố ráo hoảnh: ‘Việc truy tố các báo ấy được xem là không cần thiết nữa’! Qua trò hề đó, chính Thiệu tự thú nhận sự vô lý của vụ đàn áp báo chí vừa rồi và phơi bày tâm địa độc ác của hắn.

Việc ‘hủy bỏ vụ án báo chí’ là một điều có tính toán, một thủ đoạn mới của Thiệu.”

Bài viết chỉ trích đây là thủ đoạn của chính quyền Sài Gòn xin viện trợ Mỹ: “Mánh khóe của Thiệu xin tiền Mỹ lộ liễu quá, đến nỗi đài phát thanh BBC cũng phải đưa tin: ‘Đây không phải là một cử chỉ hòa hoãn với làng báo địa phương mà chỉ có mục đích tránh không tô đậm thêm hình ảnh một chính phủ đàn áp tự do báo chí, để cho quốc hội Hoa Kỳ khỏi có thêm lý do chống đối’”.

Chỉ trích chính quyền Sài Gòn “ăn xin” viện trợ Mỹ

Bên dưới bài “Thủ đoạn của Thiệu bị vạch trần” là bài viết có tiêu đề “Thư ăn xin”. Trích:

“Để xin tiền Mỹ, bọn Thiệu không từ bất cứ thủ đoạn xấu xa nào.

Chúng vừa ra lệnh cho bốn mươi mốt ‘nghị sĩ’ thuộc phe cánh Thiệu trong ‘thượng viện’ Sài Gòn gửi thư đến quốc hội Mỹ van xin tăng thêm viện trợ quân sự cho Thiệu để giúp ‘Nam Việt Nam tồn tại’. Bức thư này chống chế rằng thư trước đây gửi quốc hội Mỹ của mười hai ‘dân biểu’ đối lập ở Sài Gòn phản đối viện trợ cho Thiệu chỉ là ý kiến ‘tối thiểu số’, ‘không đại diện cho dư luận công chúng’. […]”

Về lá thư của 41 nghị sĩ Sài Gòn, Chính Luận ngày 20-2 đã đăng bài “Gửi thư cho Quốc Hội Mỹ; 41 NS thân chính thuyết Quốc Hội Mỹ: VNCH tự do dân chủ, viện trợ đi”. Bài đưa tin bức thư kêu gọi các nhà lập pháp Mỹ “hãy đặt vấn đề một cách đứng đắn trong truyền thống liên minh của Thế Giới Tự Do, phù hợp với lương tâm của nhân dân Hoa Kỳ và lương tâm của từng cá nhân quí vị dân cử của Quốc Hội bạn”. Mục Ý kiến trên Chính Luận ngày 21-2 bình luận lá thư có những “luận lý dài dòng bằng những lý luận khiến người nghe đã ngượng mà lại bực”, thuộc trường hợp “thuyết phục dở và sai”, “chẳng những đã không được lợi mà còn chuốc hại”. Như luận điểm trong lá thư về việc kêu gọi “nhân dân Mỹ giúp nhân dân VNCH”, bài viết cho rằng

“theo thông lệ quốc tế, chẳng có nhân dân nào viện trợ cho nhân dân nào; chỉ có chính quyền này viện trợ cho chính quyền khác, vì lợi ích của chính quyền cho và lợi ích của chính quyền nhận, còn nhân dân nước cho có khi bằng lòng có khi không, và nhân dân nước nhận có khi được lợi có khi bị hại tùy trường hợp”.

Thế giới:

Một số tin quốc tế trên Chính Luận và Nhân Dân dẫn nguồn các hãng tin nước ngoài:

Nội các mới của Thái Lan muốn Mỹ từ từ rút quân

Chính Luận ngày 18-2 đăng bài “Tân Thủ Tướng Thái công bố chính sách đối ngoại: Quân Mỹ rút dần khỏi Thái đến hết theo tình hình VNCH, KPC [Kampuchea] và ĐNA”. Bài dẫn nguồn AP trích lời Thủ tướng Thái Seni Pramoj: “Trên nguyên tắc Thái là một quốc gia độc lập nên không có quân lính ngoại nhập nào được hiện diện trên đất Thái. Mục tiêu của chúng ta là buộc số quân lính này hoàn toàn rút khỏi Thái. Nhưng Thái hiện chỉ là một nước nhỏ. Chúng ta phải nghĩ đến sự an ninh của quốc gia chúng ta và phần còn lại của toàn vùng Đông Nam Á. Chúng ta phải nhận thức được tình hình. Chiến cuộc vẫn còn tiếp diễn ở Nam VN và KPC.”

Số 21-2 của Chính Luận đăng tít “Tổng Trưởng Quốc Phòng chỉ định Thái họp báo tuyên bố: Cả Á châu chỉ có mỗi mình CSBV [Cộng sản Bắc Việt] là muốn quân Mỹ rút hết khỏi Thái”. Dẫn nguồn AP, bài viết trích lời Bộ trưởng Quốc phòng Thái Thawit Seniwong “nhấn mạnh rằng chỉ có CSBV là nước Á Châu duy nhất phản đối sự hiện diện quân sự Mỹ tại Thái”. Ông nói “[c]hính Hà-nội cũng vẫn duy trì bộ đội của họ tại những nơi khác ở Đông Dương, ở Lào chẳng hạn, chẳng nói đâu xa”. Bộ trưởng Thái còn nói thêm:

“Các nhà lãnh đạo TC [Trung Cộng] chả bao giờ phản đối sự hiện diện quân sự của Mỹ tại quốc gia Thái Lan. Đến ngay thủ tướng Chu ân Lai cũng không bao giờ hé miệng phản đối một câu.”

Báo Nhân Dân ngày 21-2 đăng bài “Những người cầm quyền mới ở Thái-lan vẫn giữ các căn cứ quân sự của Mỹ”. Bài dẫn nguồn AP thuật lại lời của tân Bộ trưởng Quốc Phòng Thái Lan, lược bỏ phần nói về quan điểm của Trung Quốc. Bài viết bình luận: “Dư luận không khỏi ngạc nhiên trước những lời lẽ của ông bộ trưởng quốc phòng mới của Thái-lan. Xem ra những lời lẽ đó không khác gì luận điệu của bọn quân phiệt cầm quyền ở Thái-lan trước đây đã bị nhân dân Thái-lan đánh đổ hồi tháng 10-1973. Nhân dân nước này, những người trực tiếp chịu mọi hậu quả của ách chiếm đóng của Mỹ, đã đấu tranh đòi Mỹ phải cút khỏi Thái-lan, không thể đồng tình với lập luận của ông Xê-ni-vông.”

“Bắc Việt rất khó chịu Trung Cộng – Nga luôn nghi ngờ Bắc Việt”

Đó là tiểu mục trong bài viết của Chính Luận số 19-2. Bài có tựa đề “Thủ Tướng Wilson kết thúc viếng thăm Nga, cùng TBT Breznev ra thông cáo chung: Anh-Nga kêu gọi thi hành triệt để HĐ Balê”. Trong mục về mối quan hệ giữa Bắc Việt với Trung Quốc và Nga, bài viết: “Tuần báo Kinh tế Viễn Đông số đề ngày 21-2-75 xuất bản tại Hương Cảng cho hay CSBV ngày càng bắt đầu cảm thấy ‘khó chịu’ trong mối bang giao với nước láng giềng khổng lồ TC. Tuần báo này viết trong mục Tình báo rằng nguồn gốc của vấn đề là việc Bắc Kinh đòi hỏi tất cả các phe – kể cả Hà nội – phải tuân theo đúng Hiệp Định Hòa Bình Ba Lê và những thỏa hiệp mật của các đảng Cộng sản Đông Dương. Chính phủ TC vẫn trung thành với lời cam kết mật với Thái Tử Sihanouk không cho phép Kampuchea trở thành một nước chư hầu của CSBV và đó cũng là lời hứa của Thủ Tướng BV Phạm văn Đồng đưa ra vào lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ lên cao độ. Ngoài ra Hà Nội bị cay cú vì các chính phủ Cộng sản tại Lào và Nam VN hiện nay nhận được các đồ tặng dữ cho không mà trước đây đã giúp chống đỡ nền kinh tế của Hà nội trong thời chiến. Hà nội tin tưởng là Nga xô sẽ chứng tỏ là một đồng minh rộng rãi. Tuy nhiên, điện Cẩm linh không vui lòng về mức độ mà nhà cầm quyền CSBV đã bị bắt buộc phải bắt chước kinh nghiệm của TC trong các địa hạt kinh tế, văn hóa và xã hội, đặc biệt là về lãnh vực cải cách nông nghiệp.”

Bấm vào đường dẫn để đọc các số báo được nhắc đến trong bài:

• Nhật báo Chính Luận (lưu trữ tại Kho Sách Xưa). [1]
• Báo Nhân Dân (lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Việt Nam). [2]