1975 – Ngày 8-4: Việt Nam Cộng hòa phản công, cố tái chiếm Nha Trang

Hình nền: Trang nhất Chính Luận số 8-4-1975. Nguồn: Kho Sách Xưa.

Hình nền: Trang nhất Chính Luận số 8-4-1975. Nguồn: Kho Sách Xưa.


Báo hôm nay viết gì:

Miền Nam:

Tổng hợp từ báo Chính Luận (CL):

Nỗ lực tái chiếm Nha Trang

Trang nhất báo Chính Luận đăng bài “Tàu hải quân ngoại quốc vào cặp được bến Cam Ranh; Đã xài bom khổng lồ 7 tấn rưỡi trong cuộc hành quân tái chiếm N.Trang”.

Trích: “Các hãng thông tấn UPI và Reuter thuật các nguồn tin quân sự cho hay quân đội VNCH hôm Chủ Nhật đã trở lại thành phố Nha Trang mà tuần qua đã được di tản trong hỗn loạn. Trước khi tiến vào thị xã, các vận tải không lực VNCH đã thả những trái bom khổng lồ 7 tấn rưỡi.

Nguồn tin cho hay việc tái chiếm Nha thành là cuộc phản công đầu tiên có ý nghĩa đối với những thắng lợi quân sự của CSBV [Cộng sản Bắc Việt] trong 3 tuần qua.”

Trang nhất cũng đăng tin “Nhà bè bị pháo 60 trái cùng với 4 quận lỵ miền Tây”.

Bài dẫn thông cáo của Tòa Tổng trấn Sài Gòn – Gia Định: “Sáng nay 7-4-1975 lúc 2giờ25, Cộng sản xâm lược đã pháo kích 60 quả bằng súng cối, hỏa tiễn, đại bác 75 ly vào khu vực Bộ Chỉ Huy Đặc Khu Nhà Bè và các kho xăng dân sự. Kết quả gây 6 bị thương gồm 4 binh sĩ, 1 Cảnh Sát, 1 thường dân và làm bể hai ống dẫn dầu.”

Bản tin khác trên cùng trang có tựa “2 tàu chở dân tỵ nạn: Định đi Phú Quốc đã trở lại Saigon.” Bài ghi: “Hiện nay ở Vũng Tàu đã có tới 50 ngàn đồng bào tỵ nạn. Chừng 350 ngàn đồng bào khác đã tản mát về sống với thân nhân sau khi từ miền Trung được chở đến Vũng Tàu.”

Chủ tịch Hạ Nghị viện VNCH kêu gọi đoàn kết chiến đấu

Trang nhất đăng tin “Thủ Tướng chỉ định vận động thành lập Hội Đồng Cố Vấn”. Theo Đài phát thanh Sài Gòn: “Thủ Tướng chỉ định Nguyễn Bá Cẩn đã gởi thư mời nhiều nhân sĩ tham gia Hội Đồng Cố Vấn chính phủ sắp được thành lập nay mai.” 

Bản đồ Nam Việt Nam đánh dấu các khu vực bị Cộng sản kiểm soát, đăng trên trang nhất tờ The Delaware Gazette số 7-4-1975. Nguồn: The Delaware Gazette/Newspapers.com.
Bản đồ Nam Việt Nam đánh dấu các khu vực bị Cộng sản kiểm soát, đăng trên trang nhất tờ The Delaware Gazette số 7-4-1975. Nguồn: The Delaware Gazette/Newspapers.com.

Bên dưới có bài “Hạ viện họp khoáng đại khóa II: CT Cẩn hô hào đoàn kết chiến đấu”.

Trích: “Trong diễn văn khai mạc, Chủ tịch Cẩn đã đề cập đến sự kiện di tản vĩ đại của đồng bào Cao Nguyên và miền Trung và cho rằng,

nếu có một cuộc tổng tuyển cử thì Cộng sản sẽ bị thảm bại ê chề.

[…] Chủ Tịch Cẩn kêu gọi lúc nầy cần phải có ngay những biện pháp thích ứng để động viên toàn lực vào công việc chiến đấu của đất nước.[…]

Trong lời giã từ [trước khi nhận nhiệm vụ mới là chức Thủ tướng], ông mong mỏi được sự hợp tác của mọi tầng lớp đồng bào, mọi xu hướng chính trị, mà đại diện tiêu biểu là các vị dân cử tại tòa nhà quốc hội.”

“VNCH còn chiến đấu, Mỹ còn yểm trợ”

Trang nhất đăng tít lớn “Sau khi đọc phúc trình Weyand Bộ Trưởng QP [Quốc phòng] Schlesinger tuyên bố: VNCH còn chiến đấu, Mỹ còn yểm trợ”.

Bài viết dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ rằng “việc quân CS [Cộng sản] đạt thắng lợi ở miền Nam VN một phần là kết quả của sự sụp đổ một phần của quân đội VNCH chứ không riêng gì về cuộc tấn công của cộng quân. Ông nói nếu chính phủ VNCH có khả năng huy động được ý chí chiến đấu thì Hoa Kỳ cần tiếp tục yểm trợ cho VNCH.” 

Người dân tỵ nạn đi qua Quốc lộ 1 với vũ khí do quân đội VNCH bỏ lại. Ảnh đăng trên trang nhất tờ The Press Democrat số 7-4-1975. Nguồn: The Press Democrat/Newspapers.com.
Người dân tỵ nạn đi qua Quốc lộ 1 với vũ khí do quân đội VNCH bỏ lại. Ảnh đăng trên trang nhất tờ The Press Democrat số 7-4-1975. Nguồn: The Press Democrat/Newspapers.com.

Bài còn có tin “ĐS [Đại sứ] Martin vẫn lạc quan: VNCH vẫn cứ đứng vững và TT Thiệu đúng là nhân vật của tình thế – Viện trợ nhân đạo có ngay”.

Theo đó: “Nghị sĩ Humphrey tối Chủ Nhật cho biết ông sẽ đệ trình trước TV [Thượng viện] một dự luật xin cấp ít nhất là 200 triệu Mỹ kim để cứu trợ khẩn cấp những người tỵ nạn VNCH và Kampuchea.

Lãnh tụ Dân Chủ tại Thượng viện là Nghị sĩ Mansfield vừa lên tiếng cho rằng, nếu TT Ford xin viện trợ nhân đạo thì QH sẽ thông qua mau lẹ.”

Một bản tin khác có tiêu đề “Mỹ không có ý định hủy lò NT [nguyên tử] Đà Lạt; Trực thăng Mỹ bắt đầu tham dự công cuộc di tản và cứu trợ ở VN”.

Dẫn nguồn UPI: “Bản thông cáo của Tòa Đại sứ Mỹ cho biết các trực thăng trên còn làm công việc chở nước và thức ăn tiếp tế cho khoảng 9.000 dân tỵ nạn trên một chiếc tàu xà lan Đại Hàn.

Bản thông cáo trên kể ra nhiều thí dụ cho thấy lực lượng đặc nhiệm của Hải Quân Mỹ, một lực lượng được thành lập do lịnh của TT Ford đã có vẻ tận tình giúp đỡ dân tỵ nạn.

Chẳng hạn bản thông cáo kể cảnh một thủy thủ trên chiếc Durham lao mình theo để cứu một người đàn bà bị rớt xuống biển.”

Về vụ lò nguyên tử, báo dẫn nguồn AP: “Một phát ngôn viên [Cơ quan Phát triển và Nghiên cứu Năng lượng Hoa Kỳ] hôm thứ Bẩy cho biết lò thí nghiệm nguyên tử không bị phá hủy bởi ‘chúng ta, ngay hiện tại, đã không bao giờ có ý định tiêu hủy nào cả. Chúng ta đã di chuyển số nhiên liệu nguyên tử này’.”

Miền Bắc:

Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND):

Giải phóng hoàn toàn năm thành phố lớn

Trang nhất báo Nhân Dân đăng tít “Miền Nam; Đông Nam Bộ: 15 ngày cuối tháng 3-1975; Loại khỏi vòng chiến đấu hơn 5.000 tên địch”.

Trích: “Các lực lượng vũ trang giải phóng đã tiêu diệt, bức hàng và bức rút hơn 60 đồn và cụm cứ điểm của địch, trong đó có một tiểu khu quân sự, bảy chi khu và hàng chục phân chi khu quân sự khác. Hơn 11 vạn đồng bào đã giành được quyền làm chủ.”

Trang ba đăng bài dài “Trừng trị Đế quốc Mỹ và tập đoàn tay sai Nguyễn Văn Thiệu tiếp tục chiến tranh phá hoại Hiệp định Pa-ri; Tháng 3-1975, Quân và dân Miền Nam: Tiến công và nổi dậy mạnh mẽ, đều khắp, đánh rất giỏi, thắng rất to”.

Theo đó: “Giải phóng hoàn toàn năm thành phố lớn: Huế, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Đà Lạt, và 16 tỉnh: Đắc Lắc, Công Tum, Gia Lai, Phú Bổn, Quảng Trị, Bình Long, Quảng Ngãi, Quảng Đức, Thừa Thiên, Quảng Đà, Quảng Nam, Lâm Đồng, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Tuyên Đức, bao gồm 83 quận.” 

Hình trên trang nhất báo Nhân Dân số 8-4-1975. Chú thích bên trái: “Sau ngày giải phóng, thanh niên thị xã Plây Cu tình nguyện tham gia các đơn vị tự vệ, giữ gìn trật tự an ninh trong thị xã.” Bên phải: “Cuộc sống mới của nhân dân thị xã Buôn Mê Thuột trong độc lập, tự do.” Nguồn: Thư viện Quốc gia Việt Nam.
Hình trên trang nhất báo Nhân Dân số 8-4-1975. Chú thích bên trái: “Sau ngày giải phóng, thanh niên thị xã Plây Cu tình nguyện tham gia các đơn vị tự vệ, giữ gìn trật tự an ninh trong thị xã.” Bên phải: “Cuộc sống mới của nhân dân thị xã Buôn Mê Thuột trong độc lập, tự do.” Nguồn: Thư viện Quốc gia Việt Nam.

Tố cáo Mỹ và VNCH cưỡng ép di cư

Trang ba đăng tít “Lên án chính quyền Pho cưỡng ép di cư”.

Bài trích tuyên bố của Chủ tịch Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Nhật Bản “tố cáo chính quyền Pho cưỡng ép nhân dân miền Nam Việt Nam di cư, và chuẩn bị những hành động can thiệp quân sự mới”.

Bài cũng trích tuyên bố các lãnh đạo Đảng Cộng sản Anh “kịch liệt lên án Mỹ – Thiệu cưỡng ép nhân dân miền Nam Việt Nam di cư” và chỉ trích Mỹ rằng

“[m]ọi luận điệu về cái gọi là nhiệm vụ cứu sinh mạng những người tị nạn là luận điệu giả nhân giả nghĩa xấu xa”.

Bài còn trích dẫn nội dung báo Nhân Đạo của Đảng Cộng sản Pháp số ra ngày 4-4: “138 xác trẻ em Việt Nam trên một thửa ruộng: đó là thống kê bi thảm của chuyến đi đầu tiên mà Giê-rôn Pho tặng cho các trẻ em ấy đấy… Thật là một chính phủ kỳ cục khi họ lợi dụng chính chiếc máy bay vừa chở vũ khí tiếp tế cho Thiệu trong chuyến đi, để, trong chuyến về, chở những đứa trẻ mà họ đã không thể ném bom tàn sát được.”

Trang bốn đăng tít lớn “Cưỡng ép di cư, bắt có trẻ em: Mỹ – Thiệu là bọn giết người, giết trẻ em”.

Về vụ rơi máy bay chở các cô nhi sang Mỹ: “Phóng viên hãng tin Pháp AFP ở Sài Gòn cho biết: ‘Ngày 6-4, những người đối lập với Thiệu ở Sài Gòn […] đã công bố bản sao một tài liệu của bọn Thiệu cho thấy rõ rằng đại sứ Mỹ G. Ma-tin là một kẻ bày mưu trong việc cưỡng ép di cư nhằm mục đích tuyên truyền.

Tài liệu này nằm trong bức thư của tên Phan Quang Đán gửi Trần Thiện Khiêm. Trong thư, Đán nói: Việc ra đi của một số lớn trẻ con sẽ gây nên sự xúc động sâu sắc trên thế giới, đặc biệt là ở Mỹ, và sẽ có lợi cho chính phủ Nam Việt Nam (ngụy quyền Thiệu). […]

Khi những trẻ con này tới Mỹ, báo chí, vô tuyến truyền hình và đài phát thanh sẽ đưa tin về sự kiện này và ảnh hưởng của nó sẽ rất lớn.’

Phóng viên AFP nói rõ thêm: ‘Bức thư nói trên đề ngày 2-4, tức là hai ngày trước khi chiếc máy bay C.5A chở hơn 250 trẻ con và những người lớn rơi ở Sài Gòn’.”

Trong tiểu mục “Cảnh địa ngục trần gian của những người bị cưỡng ép di cư”, bài ghi: “Ngày 7-4, hãng tin Mỹ UPI thuật lại: ‘Một nhân chứng Mỹ nói các đơn vị quân đội và cảnh sát của Thiệu đang tiến hành việc thủ tiêu những người ‘tình nghi’ trên các tàu chở người ‘di tản’ ra đảo Phú Quốc.

Nhân chứng đó nói những ai không lọt qua được việc điểm danh của bọn lính ngụy trên tàu, đều bị bắn chết tại chỗ… Người ‘tị nạn’ đang bị đói tại tỉnh Bình Tuy.

Các nguồn tin quân sự nói ít nhất đã có hơn 50 trẻ em chết đói trên một chiếc tàu thủy làm nhiệm vụ ‘di tản’ của Mỹ’.”

“Cuộc sống mới trong vùng mới giải phóng”

Trang ba có bài “Cuộc sống mới trong vùng mới giải phóng”.

Theo đó, tại Quảng Đà:“Đồng bào bị địch cưỡng bức chạy đi nơi khác lần lượt trở về. Cờ Chính phủ cách mạng tung bay khắp nơi. Thanh niên, học sinh hăng hái tham gia xóa sạch các khẩu hiệu của địch, hủy bỏ sách báo đồi trụy, phản động, dán khẩu hiệu cách mạng. […]

Nhiều binh sĩ, cảnh sát, công chức, nhân viên ngụy quyền đến trình diện tại trụ sở chính quyền cách mạng, nộp nhiều máy móc, hồ sơ, tài liệu.”

Tại Phú Yên, “hàng nghìn đồng bào các tỉnh Công Tum, Gia Lai, Phú Bổn bị bọn Thiệu cưỡng bức di cư sống đói khát, lang thang dọc đường số 7, khu vực Củng Sơn (Phú Yên).

Sau khi Phú Yên hoàn toàn giải phóng, chính quyền cách mạng các cấp và nhân dân kịp thời tổ chức giúp đỡ lương thực, thực phẩm, phương tiện vận chuyển để đồng bào trở về quê hương làm ăn.”


Bấm vào đường dẫn để đọc các số báo được nhắc đến trong bài:

  • Nhật báo Chính Luận (lưu trữ tại Kho Sách Xưa). [1]
  • Báo Nhân Dân (lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Việt Nam). [2]
Ghi chú:

1.  Nhat Bao Chinh Luan. (2022). Ndclnh-Mytho-Usa.org http://ndclnh-mytho-usa.org/Bao%20Chinh%20Luan.htm

2.  Nhân Dân — Liệt kê theo tên ấn phẩm — Thư viện báo chí của Thư viện Quốc gia Việt Nam. (n.d.).  http://baochi.nlv.gov.vn/baochi/cgi-bin/baochi?a=d&d=Qik19750408.2.17&e=——-vi-20–1–img-txIN——

Một đất nước chỉ trưởng thành khi lịch sử được ghi nhớ một cách trung thực và trọn vẹn.

Đó là lý do Luật Khoa thực hiện Dự án 1975, nhằm tái hiện lại năm 1975 qua những bản tin hàng tuần – theo báo chí miền Bắc, miền Nam và quốc tế, lời kể của nhân chứng từ cả hai phía của cuộc chiến.

Ủng hộ Quỹ Nghiên cứu Việt Nam Cộng hòa để Dự án 1975 tiếp tục lan tỏa.

Mỗi khoản đóng góp dù lớn hay nhỏ đều giúp ích cho các tác giả viết tiếp và làm sáng tỏ thêm phần lịch sử còn nhiều tranh cãi này của đất nước chúng ta.

Bình luận

Discover more from Luật Khoa 1975

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading