Hình nền: Trang nhất Chính Luận số 2-3. Nguồn: Kho Sách Xưa.
Báo tuần qua viết gì:
Miền Nam:
Tổng hợp từ báo Chính Luận (CL):
Các nghị sĩ Quốc hội Mỹ tới miền Nam: “Có thể không cấp viện”
Chính Luận ngày 24-2 đăng bài “Vì TT Ford hết hy vọng Quốc hội cử phái đoàn 20 người: Chỉ có 2 NS và DB thân chính Mỹ qua Sàigòn”. Theo đó, “hai nhà lập pháp thuộc đảng Cộng hòa có khuynh hướng duy trì quân viện của Mỹ tại Đông Dương, là Nghị sĩ Dewey Bartlett và Dân biểu Paul Mc Closkey, hôm thứ Bảy đã lên đường sang viếng VNCH và KPC trong vòng một tuần lễ”. […] với việc tổ chức chuyến đi của 2 nhân vật này, Tòa Bạch Cung và Bộ Ngoại Giao Mỹ coi như hết còn trông mong thực hiện được chuyến đi của phái đoàn Quốc hội 20 người như TT Ford mong muốn và đã trù liệu trước đây”.
Ngày 26-2, báo đăng tít “Quân viện đủ 300 triệu hay ít hơn tùy thuộc vào cuộc thanh tra này: 2 nhà lập pháp Mỹ đến Sàigòn đòi gặp tùm lum”. Bài tường thuật lời của dân biểu Mc Closkey muốn “gặp gỡ với 18 ký giả bị bắt từ hôm 3-2 và bị Chính phủ buộc tội là cán bộ Cộng sản”, nói sẽ “điều tra đầy đủ về việc bắt giữ các ký giả trên và việc đóng cửa 5 tờ nhật báo”.
Cùng ngày, báo đăng bài “Chủ tịch Hiệp Hội Hoa Kỳ Bảo Vệ Tự Do Thế Giới: Mỹ phải trao cho VNCH số vũ khí bằng của Nga-Hoa trao cho CSBV”. Bài trích lá thư kêu gọi của luật sư Fred-Schlafly, chủ tịch hiệp hội: “Điều tối thiểu mà Chánh Phủ chúng tôi phải làm là cung cấp cho những chiến sĩ dũng cảm của quý quốc số lượng vũ khí tương tự như số lượng mà hiện nay Nga và Trung Cộng đang cung cấp cho Bắc Việt.”
Số 27-2 cập nhật chuyến đi của hai nghị sĩ Mỹ: “Chưa tiếp xúc với các giới VN như lời đã hứa: 2 DB, NS Mỹ sau thời kỳ cấm cung đáp Air America thăm 4 quân khu”. Bài viết thông tin thêm về một “phái đoàn 10 dân biểu Mỹ thứ Năm này sẽ tới Saigon để thực hiện chuyến công du tìm hiểu trong 4 ngày” tương tự như đoàn trước đó. Ngày 28-2, báo đưa tin “2 DB NS Mỹ gặp 18 ký giả hồi 12g30 trưa 27-2”.
Đến số 1-3, báo đăng: “Tin tức mâu thuẫn vụ 2 DB NS Mỹ gặp 19 ký giả bị bắt tại bộ TLCSQG [Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia]: Ký giả bị bắt có bị đánh không?”. Bài tường thuật: “Trong một cuộc họp báo, DB Mc Closkey kể lại, là qua lời của một thông dịch viên Cảnh sát và trước sự hiện diện của các viên chức cảnh sát, nhiều người trong số 19 ký giả bị bắt về tội ‘cán bộ CS nằm vùng đội lốt ký giả’ đều thú nhận rằng họ là CS và tất cả cho biết họ đã được đối xử tử tế.” Nhưng “một trong số 19 ký giả bị bắt […] đã nói nhỏ rằng: ‘họ đánh chúng tôi dữ lắm’”. Dân biểu Mc Closkey “cho biết là ông không có cách nào phối kiểm điều đó, và trong một cuộc hội kiến với Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu, ông đã thuật lại nguyên văn lời nói đó, và được Tổng Thống trả lời rằng, nếu trong số 19 người ai cũng nói là không bị đánh mà chỉ có một kẻ nói bị đánh, thì chính Cộng sản thường hay nói với người khác – chẳng hạn như DB Mc Closkey – là họ bị đánh”. Cũng trên số báo ngày 1-3, báo đăng “TT Thiệu tuyên bố với 2 phái đoàn hợp nhất của QH Mỹ: VNCH không sụp đổ trong 6 tháng dù không được quân viện bổ túc”, tường thuật cuộc họp của Tổng thống Thiệu với phái đoàn đại biểu Mỹ trong đó có thêm sáu dân biểu vừa tới miền Nam.

Ngày 2-3, báo đăng tựa: “Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ phổ biến quan điểm của Phái bộ Lập Pháp Mỹ: QH Mỹ có thể không cấp viện vì VNCH ngược đãi đối lập”. Bài trích lời dân biểu Mc Closkey rằng “ông không cho là TT Nguyễn văn Thiệu nhận thức được rằng sự đối đãi (ngược đãi) với những người đối lập làm phương hại đến ông nhiều như thế nào tại Quốc Hội Mỹ”. Trong khi đó, nữ dân biểu Fenwick (Đảng Cộng hòa) “đòi gặp cho bằng được cựu lãnh tụ sinh viên Huỳnh Tấn Mẫm, mà tin nói là đang bị giam ở gần Vũng Tàu (theo AFP, bị giam ở Chí Hòa) và nếu không gặp được ‘sẽ không rời khỏi SG’, bà này cho biết đã được TT Thiệu cam kết là phái đoàn sẽ được phép gặp SV Mẫm”.
Chiến sự gay go ở miền Tây, tịch thu vũ khí mới của Việt Cộng ở Rạch Giá
Chính Luận số 24-2 cập nhật “Núi Bà Đen bị oanh kích; Chiến sự có mòi xuống thang”. Trang ba báo đăng tin “Cộng sản bắt cóc 180 thiếu nhi từ 12 đến 16 tuổi”, trích nguồn Việt Tấn Xã: “Bọn CSXL [Cộng sản xâm lược] đã vi phạm ngưng bắn một cách trắng trợn vào hồi 2 giờ sáng ngày 18-2 vừa qua khi đột nhập vào các xã Phổ Châu, Phổ Trung, Phổ Hiệp, Phổ Hưng, Phổ Long, quận Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi bắt cóc 180 thiếu nhi từ 12 đến 16 tuổi. […] Cùng với hành động bắt cóc trẻ em nói trên, bọn cộng sản đã cướp bóc lúa thóc của đồng bào tại các xã này.”
Ngày 25-2, báo đưa tin “Xua quân từ vùng Nam KPC thọc qua: CS bị chặn đánh ở Kiên giang, Châu đốc bỏ lại 140 xác và 54 vũ khí đủ loại”. Số 26-2: “Chiến sự tiếp diễn gay go ở các tỉnh miền Tây: CS phá cả loạt trụ điện tại vùng Bình Chánh trên Q.L.4”. Ngày 27-2: “Phản kích đánh bật CS khỏi vùng lấn chiếm trái phép; Kiên Giang hạ 201 CS trong 1 trận; Các tỉnh lỵ Tây Ninh, Mộc Hóa bị pháo”.
Số báo 28-2 đăng tin “Pleiku: CS giựt mìn 2 xe lam; 15 đồng bào chết, 7 bị thương”. Ngày 1-3: “Tin tức Tình Báo: Đặc công đô thị khai thác xáo trộn nội công ngoại kích”. Số 2-3: “41 CS bị hạt sát Mộ Đức; 21 CS bị hạ kế Kontum”.
Trang ba của số 2-3 đăng bài “Sư Đoàn 21 giới thiệu chiến thắng và đặt vấn đề: Súng TC vừa chế tạo năm 74 (chỉ để trang bị cho lực lượng Trung Cộng) không hiểu sao xuất hiện ở đây”. Trích: “Tịch thu một hầm vũ khí đủ loại với đặc điểm là toàn những vũ khí do Nga, Trung Cộng, Tiệp Khắc chế tạo trong năm 74 giúp 15 ngàn gia đình trở về làng cũ và nhất là kịp gặt mùa lúa độc nhất trong năm, mùa lúa ước lượng được trên 5000 tấn, tính theo thời giá khoảng 500 triệu đồng… Đó là thắng lớn đầu năm Ất Mão của SĐ 21 BB tại chiến trường Tân Hội, do ĐT Mạch văn Trường, Sư đoàn Trưởng SĐ21BB công bố công cuộc họp báo sáng ngày 28-2 tại phi trường Rạch Sỏi gần thị xã Rạch Giá.” Trong các vũ khí thu được, “đặc biệt nhất có loại súng chế tạo trong năm 74 mà theo ĐT Trường, thì tài liệu kỹ thuật cho biết, loại súng trên chỉ để trang bị cho ‘lực lượng nhân dân Trung Cộng’ không hiểu sao lại xuất hiện trên chiến trường miền Nam VN?”.

Bắt lính dẫn đến đổ máu
Chính Luận ngày 24-2 trong mục Đọc báo bạn đăng tin “Bắt lính sinh đổ máu ở Vĩnh Bình”. Trích: “Nhật báo Dân Chủ và Độc Lập loan báo: ‘Các cuộc hành quân bố ráp đào binh, trốn lính đang diễn ra tại Miền Tây và xung đột đổ máu đã bùng nổ ở Vĩnh Bình… hàng trăm sư sãi cố thủ trong Chùa dùng võ khí tấn công và đánh cận chiến với lực lượng hành quân. ‘Vụ đổ máu đầu tiên ở một chùa Miên xã Hàm Gian, quận Trà Cú. Sư sãi không cho Cảnh Sát Dã Chiến và Địa phương quân bắt lính đã ném 5 quả lựu đạn. Tại một chùa khác ở tỉnh lỵ, sư sãi vác gậy gộc dáo mác ùa ra cận chiến. 33 Cảnh sát viên bị thương nặng nhẹ. Đây là lần đầu tiên sư sãi Miên bạo động chống lại an ninh địa phương.”
Ngày 25-2, báo đăng bài: “Thanh niên Sinh viên Học sinh Nhân quyền: Đòi Bộ Giáo Dục nói rõ về động viên để sinh viên học sinh lo thi cử”. Theo đó, “tin tức về việc chính quyền địa phương lần đầu tiên xô xát mạnh với các sư sãi Miên tại Vĩnh Bình trong lúc đi ruồng bắt lính cũng như tin phi trường Tân sơn Nhất mấy bữa nay rộn rịp vì con cái các ông bà lớn lên đường du học cho kịp thoát luật tu chính TĐV [Tổng động viên]” đã “gây nhiều hoang mang cho giới phụ huynh và tập thể TNSVHS” và “sự im lặng hay úp mở của chính quyền vô tình đã tiếp tay với tham nhũng trong việc chạy chọt để cho con em mình khỏi phải nhập ngũ”.
Số 2-3 đăng tin “Theo đài phát thanh Nhà Nước: Xô xát tại Vĩnh Bình; 2 chết nhiều bị thương trong việc bắt lính”. Bài dẫn nguồn đài phát thanh nhà nước: “Một sĩ quan và một hạ sĩ quan bị tử thương, 33 cảnh sát và 1 hạ sĩ quan bị trọng thương trong thời gian truy lùng các thành phần đào binh, trốn lính tại tỉnh Vĩnh Bình. […] Vào ngày 26-2 một nhóm chống đối trang bị gậy gộc trưng biểu ngữ kéo đến cơ quan công quyền, tràn cả vào một cơ sở quân sự bất kể đến lời giải thích và ngăn chặn của nhân viên công lực.”
Chính quyền tiếp tục bãi nại báo chí, các hiệp hội đòi thả ký giả
Chính Luận số 27-2 đăng tin “Về việc kiện báo chí: Bộ Nội Vụ bãi nại nữa”. Bài lấy nguồn Việt Tấn Xã: “Bộ Nội Vụ đã nộp đơn xin bãi nại đối với các chủ nhiệm nhựt báo Chính Luận, Điện Tín, và Tin Sáng phạm tội mạ lỵ và phỉ báng các cơ quan Lập pháp, Hành pháp và sẽ được đăng đường vào phiên xử ngày 27-2-75.”
Ngày 28-2, báo đăng tựa: “Ủy Ban Đấu Tranh Đòi Quyền Tự Do Báo Chí và Xuất bản, Trung Tâm Văn Bút Việt Nam: Đòi trả tự do cho 18 ký giả; Đòi trả biên lai cho 5 tờ báo”. Cùng ngày, báo đăng bài “Ký giả Phạm kim Vinh nói chuyện về báo chí: Các chính quyền ĐNÁ đã sai lầm khi chủ trương thắt chặt báo chí”, tường thuật buổi nói chuyện của “LS [luật sư] Phạm kim Vinh tức ký giả Trương Tử Phòng” tại Hội Việt Mỹ Saigon. Ký giả Vinh nhận định:
“Thắt chặt có cái lợi nhỏ là ngăn chặn được một phần hoạt động của CS nhưng gặp phải thiệt hại lớn là tước đoạt mất lý do và phương tiện để chống Cộng.”
Số 1-3 cập nhật “Phiên Tòa bãi nại 3 nhật báo” với việc “Tòa Sơ thẩm Saigon, trong phiên xử một số nhật báo, sáng nay thứ Năm 27-2 đã tuyên phán ghi nhận sự bãi nại của dân sự nguyên cáo (Bộ Nội Vụ)”. Cùng ngày, báo đăng bài “Nghị Sĩ Chủ tịch UB Tư Pháp Định Chế TV [Thượng viện] khuyến cáo: 5 tờ báo bị rút biên lai cứ tái bản mà không phạm luật”. Bài viết dẫn lời Nghị sĩ Hoàng Xuân Hào “cho rằng tờ biên lai không có giá trị nào và theo ông, các báo không hề bị ràng buộc gì với tờ biên lai”. Nghị sĩ Hào nói “các báo có quyền tiếp tục ra báo mà không bị sai quấy gì về pháp lý cả”. Theo ông, “dưới chế độ tự do báo chí, việc xuất bản báo chí chỉ cần được khai báo hợp lệ, không lệ thuộc sự cho phép trước”.
Trang ba của số 1-3 còn đăng bài “Chủ nhiệm báo Bút Thép xuất hiện trên truyền hình”, tường thuật cuộc phỏng vấn được phát trên truyền hình trong đó ông Lê Hiền, “Chủ nhiệm kiêm Chủ bút Nhật báo Bút Thép”, “nhận là đã hoạt động từ thời kháng chiến ở Cần Thơ, đã vào đảng Cộng sản từ năm 1960, đã nhận công tác hoạt động nội thành cho cộng sản”.
Miền Bắc:
Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND):
Đoàn đại biểu quân sự Trung Quốc “sang thăm hữu nghị”
Trang nhất Nhân Dân ngày 1-3 đăng bài “Đoàn đại biểu quân sự Trung Quốc thăm hữu nghị nước ta: Bộ Quốc phòng chiêu đãi đoàn”. Trích: “Nhận lời mời của Bộ Quốc phòng nước ta, Đoàn đại biểu quân sự nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa do đồng chí Dương Dũng, Ủy viên Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Tư lệnh bộ đội Tân Cương, làm trưởng đoàn sang thăm hữu nghị nước ta, đã đến Hà Nội ngày 28-2-1975.” Bài viết tường thuật các hoạt động đón tiếp và danh sách thành viên tham dự của hai bên nhưng không đề cập đến nội dung trao đổi.
Chính Luận ngày 2-3 trong bài viết “CS tăng cường ‘cầu địa vận’ tiếp tế CS tại KPC; TC gởi qua BV PB [phái bộ?] quân sự quan trọng”, dẫn lời các quan sát viên cho rằng chuyến thăm có mục đích “thảo luận chi tiết việc kinh quân viện cho CSBV trong năm 1975. Trong vòng 12 tháng qua, đã có nhiều phái đoàn CSVN thăm Bắc Kinh, nhưng có rất ít phái đoàn TC qua thăm BV, và không có một phái đoàn quân sự nào cả”.
Lên án Thái Lan “xuyên tạc tình hình Đông Dương”
Nhân Dân số 2-3 đăng bài “Quyền chỉ huy quân đội Thái-lan xuyên tạc tình hình Đông Dương”. Trích: “Ngày 28-2, quyền tổng tư lệnh quân đội kiêm chỉ huy cảnh sát Thái-lan, tướng Crít Xi-va-ra, một lần nữa lại rêu rao luận điệu về cái gọi là sự ‘có mặt’ của quân đội miền Bắc Việt Nam ở Lào, Cam-pu-chia và việc ấy ‘đe dọa trực tiếp nền an ninh của Thái-lan’. Dư luận không lạ gì luận điệu quen thuộc này của đế quốc Mỹ và bọn quân phiệt cầm quyền ở Băng-cốc đã bị nhân dân Thái-lan đánh đổ hồi tháng 10-1973. Ông Crít Xi-va-ra nhắc lại những lời vu cáo đó rõ ràng là nhằm xuyên tạc sự thật và đánh lạc hướng phong trào nhân dân Thái-lan cũng như dư luận các nước đang đòi rút hết quân đội Mỹ ra khỏi Thái-lan.”
Trước đó, Chính Luận ngày 27-2 đưa tin “Tổng Trưởng Quốc Phòng Thái trả lời CSBV: Muốn Mỹ rút hết khỏi Thái CSBV hãy thương thuyết với Mỹ”. Bài viết trích lời tướng Thawit Seniwong, Tân Tổng trưởng Quốc phòng Thái, “khuyến nghị CSBV hãy rút 50 ngàn quân của họ khỏi Lào”.
Đưa tin người dân miền Nam “đòi tự do báo chí, ngôn luận”
Nhân Dân số 24-2 đăng tựa: “Sài Gòn: Ngày 20 và 21-2, Hàng nghìn người dự hội thảo đòi tự do báo chí, ngôn luận; lên án G. Pho đồng lõa với Thiệu”
Trích: “Theo các báo Trắng đen và Độc lập ở Sài Gòn, trong hai ngày 20 và 21-2, hàng nghìn người đã đến dự các cuộc hội thảo đòi tự do báo chí và ngôn luận do các lực lượng chống Thiệu tổ chức tại nhà thờ Tân Chí Linh và nhà thờ ấp Tân Phú Trung. Tại cuộc hội thảo ở nhà thờ Tân Chí Linh đêm 20-2, đại diện của ‘Hội đồng lãnh đạo tranh đấu đòi tự do báo chí và xuất bản’ (Sài Gòn) lên án chính sách bóp nghẹt tự do báo chí và tự do ngôn luận của chính quyền Thiệu và vạch rõ: ‘Hiện nay, làng văn, làng báo (Sài Gòn) đang đi dần vào bãi tha ma, nghĩa địa. Từ khi có sắc luật 007 đến nay, đã có ít nhất 82% số nhà báo, nhà văn phải bỏ nghề; 87% số người thất nghiệp và 65% các báo phải ra nghĩa trang.’”

Cập nhật tình hình chiến sự miền Nam
Trang nhất số 24-2 của Nhân Dân đưa tin “Bến Tre: Từ ngày 9 đến 16-2, quân du kích loại khỏi vòng chiến đấu hơn 700 tên địch, diệt và đánh thiệt hại nặng 13 đồn; Vĩnh Long: Tiêu diệt và bức rút 6 đồn, diệt hơn 120 tên địch, bắn chìm 2 tàu; Binh sĩ quân đội Sài Gòn ở Long Châu Hà, Sóc Trăng chống lệnh hành quân, khởi nghĩa mang vũ khí về với cách mạng”.
Ngày 25-2, báo đăng “Long An: Loại khỏi vòng chiến đấu gần 100 tên, tiêu diệt 2 phân chi khu quân sự và 8 đồn; Thủ Đức: Hơn 400 công nhân ngừng làm việc để phản đối viên giám đốc khinh miệt họ”. Số 26-2: “Quân và dân đồng bằng sông Cửu Long trừng trị địch hành quân lấn chiếm; Loại khỏi vòng chiến đấu hơn 2.200 tên; Tiêu diệt và bức rút 134 đồn và căn cứ địch đóng trái phép, hàng vạn đồng bào ở 14 xã nổi dậy giành quyền làm chủ; Bắn chìm, bắn cháy 16 tàu, phá hủy 11 xe quân sự.”
Ngày 27-2: “Hơn 11.000 lượt đồng bào Bình Định liên tục nổi dậy đấu tranh chống bọn Thiệu gây tội ác, đòi tự do đi lại làm ăn.” Số 28-2: “Bộ đội địa phương và quân du kích Trung Nam Bộ san bằng, bức rút 42 đồn, loại khỏi vòng chiến đấu 550 tên địch.” Ngày 1-3: “Trừng trị địch lấn chiếm và gây tội ác, bộ đội địa phương và quân du kích liên tiếp lập công; Trị – Thiên: Diệt gần 300 tên lấn chiếm, bắn rơi 2 máy bay; Trà Vinh: Loại khỏi vòng chiến đấu gần 1.600 tên địch; diệt, bức hàng và bức rút 79 đồn bốt, căn cứ.”
Trang nhất ngày 2-3 đăng “Bộ đội địa phương và quân du kích Nam Bộ diệt hơn 330 tên địch, bắn rơi 2 máy bay, đánh chìm và bắn cháy 5 tàu”.
Thế giới:
Một số tin quốc tế trên Chính Luận và Nhân Dân dẫn nguồn các hãng tin nước ngoài:
Campuchia có được quân viện “cũng chưa chắc cứu nổi”
Chính Luận ngày 26-2 đặt tít: “Một Thiếu Tướng Khmer bị phục kích chết gần Nam Vang; Mỹ sắp tăng cường không vận cứu nguy KPC, chở cả gạo, xăng”, đưa tin “CS tràn vào một quận lỵ tàn sát 1.000 thường dân”. Số 27-2 đăng: “TT Ford khẩn báo với Quốc Hội Mỹ ‘vài tuần nữa KPC sụp…’; Nếu Quốc hội cho KPC thêm 222 tr, sẽ có thúc đẩy thương lượng hòa bình”. Ngay bên dưới là hai bài viết “KPC mở rộng vòng đai Neak Luong, 2 tàu tiếp tế bị đánh đắm; Cố đô Oudong thất thủ, Nam Vang bị tấn công đợt mới” và “Tổng Tham Mưu Trưởng Cộng Hòa Khmer loan: 40 ngàn quân KPC trong Nam Vang bị 35 ngàn quân CS vây ngoài”.
Trang nhất Nhân Dân ngày 27-2 đặt tít: “Bộ Ngoại giao Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Bộ Ngoại giao Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lên án chính quyền Pho sử dụng miền Nam Việt Nam để tiến hành chiến tranh xâm lược Cam-pu-chia”. Trang bốn của báo đăng bài “Tìm cách cứu bọn sắp chết chìm, chỉ uổng công”, trích: “Tình thế về mọi mặt của bè lũ Lon Non rất bi đát. Sự sụp đổ của chúng ngày càng đến gần. Trước những thất bại nghiêm trọng của bọn tay sai ở Nông Pênh, đế quốc Mỹ cuống cuồng xoay xở, tìm mọi cách hà hơi cứu cái thây đang sống ngắc ngoải.”
Ngày 2-3, trang nhất Chính Luận đăng tin “CS gia tăng áp lực quyết vô hiệu hóa phi trường Pochentong; Nam Vang thất thủ 3 đồn vòng đai mất luôn cả lương thực đạn dược”. Trang ba đăng bài “Báo chí Hoa Kỳ: Dù có được quân viện bổ túc cũng chưa chắc cứu nổi Kampuchea”, dẫn nguồn BBC đưa tin về “một nỗi bi quan ngày một gia tăng tại Hoa Thịnh Đốn về viễn ảnh sống còn của chế độ hiện hữu ở Cam Bốt”.
Bạo động chống người Hoa tại Campuchia
Chính Luận ngày 24-2 đặt tít: “KPC: Bạo động lan rộng chống Hoa kiều vì bức thư ‘Người Khmer là khỉ’”. Dẫn nguồn AP, bài viết đưa tin về cuộc “biểu tình bạo động do các sinh viên tranh đấu phát động mà nguyên nhân là một bức thư nói là của thương gia Trung Hoa viết cho một tờ báo Nam Vang (tờ Ovserver [Observer]) đại khái rằng ‘nếu không có người Trung Hoa kiểm soát nền kinh tế ở đây thì người KPC sẽ sống như giống khỉ?’. Một vài quan sát viên nghĩ rằng bức thư có thể do CS hay những phần tử bất mãn nào đó tung ra để gây căm phẫn giữa người Trung Hoa, có óc kinh doanh, và người KPC”. Các sinh viên tại Battambang đưa ra tuyên ngôn với yêu sách “cấm tất cả Hoa Kiều nói hay viết tiếng Tàu; không cho phép họ kinh doanh tại tỉnh này; bắt mọi Hoa Kiều phải nhập tịch KPC”.
Chính Luận ngày 28-2 tiếp tục cập nhật “Do CS sách động, đối lập giựt giây hay được CP hỗ trợ: SV Nam Vang xuống đường bạo động đánh dân Tàu, đập phá tiệm Tàu”. Bài viết lấy nguồn UPI: “Các viên chức cảnh sát cao cấp tình nghi các phần tử CS [Cộng sản] giật giây các vụ tấn công cửa tiệm Tàu, còn các quan sát viên chính trị thì cho rằng các phần tử chính trị bất mãn đứng đằng sau các sinh viên biểu tình để buộc Thủ Tướng Boret phải cải tổ chính phủ trong khi có nguồn tin khác nói chính phủ KPC bí mật trợ giúp các cuộc biểu tình để tìm cách kiểm soát các Hoa Kiều.”
Liên Xô tố cáo Trung Cộng muốn kích động chiến tranh và thống trị Á châu

Chính Luận ngày 24-2 dẫn nguồn Reuter đăng tựa: “Bài đại luận 3000 chữ của nhật báo Pravda: Bang giao Nga – Hoa căng thẳng vì TC muốn Nga Mỹ đánh nhau và thống trị các nước Á Châu”. Trích nội dung của bài luận: “Bên cạnh những điều khẳng định vu khống bài Xô thường lệ, đặc biệt trong Hiến Pháp mới ghi rõ đường lối thù địch Liên Xô của nhóm Mao, người ta còn tuyên bố là do Liên Xô chứ không phải Trung Quốc có lỗi trong việc làm cho tình hình quan hệ Xô – Trung xấu đi, đặc biệt làm cho việc đàm phán giữa hai nước về vấn đề biên giới cho đến nay không đem lại một kết quả nào.”
Bài báo của Pravda còn viết:
“Chính sách của Bắc Kinh luôn luôn muốn lợi dụng các nước đang phát triển như là công cụ để thực hiện những âm mưu sô vanh nước lớn của mình.
Chính để thực hiện mục đích này, những người đứng đầu nhà nước Trung Hoa ngày nay đang cố gắng nhằm làm sao cho suy yếu chia rẽ các lực lượng tiến bộ và các nước đang phát triển đánh lạc hướng các nước này trước nhiệm vụ củng cố nền độc lập chính trị và kinh tế của các nước đó. Chính mộng tưởng và sự bá quyền trong thế giới thứ ba và việc chiếm thêm những lãnh thổ mới của các nước láng giềng là một trong những nguyên nhân cơ bản làm cho Bắc Kinh hiện đang ngoan cố chống lại sáng kiến về xây dựng nền an ninh tập thể tại Châu Á.”
Bấm vào đường dẫn để đọc các số báo được nhắc đến trong bài:
- Nhật báo Chính Luận (lưu trữ tại Kho Sách Xưa). [1]
- Báo Nhân Dân (lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Việt Nam). [2]
Ghi chú:
1. Nhat Bao Chinh Luan. (2022). Ndclnh-Mytho-Usa.org. http://ndclnh-mytho-usa.org/Bao%20Chinh%20Luan.htm
2. Nhân Dân — Liệt kê theo tên ấn phẩm — Thư viện báo chí của Thư viện Quốc gia Việt Nam. (n.d.). http://baochi.nlv.gov.vn/baochi/cgi-bin/baochi?a=cl&cl=CL2.1975.02&sp=Qik&e=——-vi-20–1–img-txIN——


Bình luận