1975 – Ngày 2-4: Bắc Việt và Sài Gòn tố cáo nhau về vấn đề dân chạy nạn

Hình nền: Trang ba báo Nhân Dân số 2-4-1975. Nguồn: Thư viện Quốc gia Việt Nam.

---

Báo hôm nay viết gì: 

Miền Nam:

Tổng hợp từ báo Chính Luận (CL):

Giao tranh tại Long Khánh, Sài Gòn thắt chặt an ninh

Trang nhất cập nhật “Có giao tranh tại Long Khánh 67 Cộng quân bị hạ; Chơn Thành bị pháo 3.000 trái; Chiến xa CS tấn công bị diệt 12 chiếc”. Cùng trên trang nhất là bản tin “Nhận lãnh trách nhiệm để vãn hồi trật tự: Tỉnh trưởng Bình Tuy bắn bỏ một số quân nhân vô kỷ luật”. Theo đó, “tại Bình Tuy đã xẩy ra một trường hợp hỗn loạn chưa từng thấy mà nguyên nhân do một số các sĩ quan, hạ sĩ quan, binh sĩ thiếu tinh thần gây ra”. Đại tá Thành Tỉnh trưởng Bình Tuy đã “buộc lòng hạ lệnh bắt tất cả những quân nhân vô kỷ luật nói trên và xử bắn ngay tại chỗ”, đồng thời “điện về Trung ương nhận lãnh mọi trách nhiệm”.

Trang ba có bài “Để khỏi kinh hoàng như Đà Nẵng: Sàigòn sắp có biện pháp mạnh”. Bài dẫn tin báo Độc Lập thuật lại thông báo của Phủ Thủ tướng: “Rút kinh nghiệm máu từ vụ Đà Nẵng thất thủ, Chính Phủ trong 1 vài ngày tới sẽ ban hành 1 số nghiêm lệnh […] chống lại xâm lăng mạnh mẽ của CS.” Theo nguồn tin, “Đà Nẵng một thành phố lớn thứ nhì tại Nam VN sở dĩ vào tay CS là vì sự hỗn độn mất trật tự của một thiểu số sau đó bị CS len lỏi xâm nhập và tấn công khiến chánh quyền không thể trở tay kịp”.

“Đồng bào cứ ùn ùn bỏ ra đi”

Trang nhất đăng tin “PTT [Phó thủ tướng] Đán loan báo: Hơn 2 triệu người bị kẹt trong các vùng Cộng Sản kiểm soát”. Bài thuật lời Phó thủ tướng cho biết chính phủ “đang chờ các tổ chức LHQ can thiệp để dân chúng thoát khỏi vùng nguy hiểm” và đã yêu cầu Liên Hiệp Quốc can thiệp để “nạn nhân chiến cuộc được tự do rời khỏi Đà nẵng và kêu gọi LHQ chấm dứt viện trợ cho Bắc Việt cho đến khi CSBV [Cộng sản Bắc Việt] ngưng xâm lăng và cho dân chúng rời khỏi các vùng do Cộng sản chiếm đóng”.

Cùng trên trang nhất là bài “Bị CS tại vùng Đà Nẵng bắn 840 trái đạn vào ghe thuyền tiếp cứu: Đoàn tàu quốc tế ngưng hoạt động sau khi vớt được 2 vạn nạn nhân”. Bài ghi:

“Các đài phát thanh Hà Nội và VC [Việt Cộng] đều loan báo là họ từ chối chấp nhận ngưng bắn để cho phép nuôi dưởng hoặc tản cư dân tị nạn, đồng thời đe dọa mọi chiếc tàu thuộc bất cứ quốc tịch nào sẽ bị Cộng quân bắn nếu vào Đà Nẵng mà không xin phép họ.”

Trang ba cập nhật “Tình hình cứu trợ đồng bào chạy nạn: Gạo thuốc được tiếp tế đầy đủ cho đồng bào chiến nạn QK.2 [Quân khu 2]”, cho biết “Phương tiện chuyên chở trên trời dưới nước cũng rất…đầy đủ” và “3.000 nạn nhân chiến cuộc có thể được đưa ra Phú Quốc”.

Cũng ở trang ba, báo đăng “95% dân Qui Nhơn di tản; E.VN bỏ rơi hành khách?” Bài dẫn nguồn báo Độc Lập cho biết các chuyến bay đã bị dời nhiều ngày liền và hãng thông báo sẽ khởi hành vào ngày 30-3. Nhưng tới 30-3, khi hành khách “đến phi cảng thì chẳng thấy bóng dáng một nhân viên HKVN [Hàng không Việt Nam] nào cả. Hỏi ra mới biết vào hồi 19 giờ 29-3 nhân viên và gia đình HKVN tại Qui Nhơn đã được một chiếc DC3 âm thầm ‘bốc’ về Saigon, báo hại những hành khách đã gởi hành lý đành đứng nhìn hành lý của mình qua những khung cửa kiếng của nhà kho và kẹt một số tiền mua vé đáng kể, nhất là những người đã trót mua vé chợ đen”. Các hành khách “đã nguyền rủa HKVN không tiếc lời và cuối cùng phải bỏ lại tài sản của mình nằm trong kho để vội vã tìm đến sân bay quân sự, bến tàu, bến xe hầu có thể thoát thân khỏi Qui Nhơn”. Bài thuật lời Đại tá Thị trưởng Qui Nhơn rằng

“tình hình tại Qui Nhơn chẳng có gì khẩn trương cả nhưng chẳng hiểu tại sao đồng bào cứ ùn ùn bỏ ra đi”.

Ông còn nói “đã nhận được lệnh bắn bỏ những ai lộn xộn nhưng ông không muốn ông là một tên đồ tể”. Theo bài viết, “đến trưa ngày 30-3, đồng bào tại Qui Nhơn đã di tản 95% và nhiều cơ quan đã dời vào Nha Trang”.

Một số tin khác

Trang nhất đăng tít “Chỉ mới quy trách sơ sơ cho Quốc Hội Mỹ và Cộng Sản Bắc Việt: Tuần tới TT. Ford mới tuyên bố về VN”, tường thuật “trong 3 ngày vừa qua TT Ford đã đích thân tránh né trực tiếp trả lời những câu hỏi liên quan tới những biến chuyển mới nhất tại Nam VN”.

Cùng trang nhất có tin “Cựu Hoàng Bảo-Đại sẵn sàng đóng vai hòa giải khi cần”. Theo đó, “[g]iới thân cận của cựu hoàng” tuyên bố “Cựu hoàng Bảo Đại sẽ không lẩn tránh nếu như quốc gia cần tới Ngài”. Bài ghi: “Cựu Hoàng Bảo Đại vẫn giữ một thái độ yên lặng tuyệt đối không chịu tuyên bố một điều gì liên quan tới hiện tình VN.”

Trên trang nhất còn có bài “Nhiên liệu nguyên tử trong lò Đà Lạt đã được rút đi”. Bài dẫn lời các viên chức Mỹ tại Hoa Thịnh Đốn “cho hay chất nhiên liệu phóng xạ nguyên tử mạnh đã được lấy ra khỏi lò máy nguyên tử ở Đà Lạt do Hoa Kỳ cung cấp để tránh khỏi rơi vào tay cộng sản”. Theo đó, “lo ngại chính của Mỹ là sợ một khi cộng quân chiếm lò máy và sử dụng thì sẽ để chất phóng xạ nguyên tử ô nhiễm vùng chung quanh”.

Miền Bắc:

Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND):

Lên án việc “cưỡng ép di cư”

Trang nhất báo Nhân Dân đăng bài “Miền Nam liên tục tiến công và nổi dậy mãnh liệt: Giải phóng hoàn toàn tỉnh Bình Định và thành phố Quy Nhơn; Diệt và làm tan rã toàn bộ sư đoàn bộ binh ngụy số 22”. Trích: “Hàng nghìn đồng bào bị địch cưỡng ép chạy theo chúng, đã kiên quyết chống lại, quay trở về, mang cờ Chính phủ cách mạng, biểu ngữ, hô vang khẩu hiệu đón mừng Quân giải phóng.”

Trang ba đăng bài “Đà Nẵng ngày đầu giải phóng”. Bài tường thuật: “… bộ đội giải phóng tiến vào thành phố trong tiếng vỗ tay vang dậy của hàng chục vạn đồng bào. […] Nhiều bà mẹ không cầm được nước mắt vì sung sướng cảm động. Một cụ già ở quận 3 nói với các chiến sĩ giải phóng: – Các cháu ơi! Dừng lại chút cho lão ngắm lá cờ Mặt trận rồi hãy đi! Đông quá không len được tới gần, cụ đứng xa ngắm lá cờ cách mạng rồi khóc òa lên.”

Cũng ở trang ba, báo có bài “Chồng chất tội ác trong việc cưỡng ép di cư”. Trích: “‘Di tản nhân đạo’ ư? Hãng thông tấn Pháp AFP ngày 24-3 tố cáo bọn Thiệu trên đường rút chạy khỏi Tây Nguyên đã cho xe ủi cán nát những người không chịu đi theo chúng và đòi quay trở về. Chúng đã nổ súng bắn chết những người vì đói khát, kiệt sức, không đi được nữa. […]

Không có vấn đề tị nạn. Không có một cuộc ‘di tản vĩ đại’ như Mỹ – Thiệu rêu rao, mà chỉ có tội ác cưỡng ép di cư.

Chỉ có sự thật là đã gây ra tội ác cưỡng ép di cư, Mỹ – Thiệu còn định dùng chiêu bài ‘nhân đạo’ để chồng chất thêm tội ác đối với nhân dân ta.”

Một số tin khác

Trên trang nhất, báo đăng “Chào mừng thắng lợi lớn của miền Nam anh hùng, miền Bắc tích cực chuẩn bị bầu cử”. Theo đó, “miền Bắc đẩy mạnh phong trào thi đua lao động, sản xuất và tích cực chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa năm, Hội đồng nhân dân huyện, xã và các cấp tương đương”.

Trang bốn có bài “Lên án chính phủ Hoa Kỳ tiếp tế vũ khí cho tập đoàn Thiệu”. Bài dẫn tuyên bố của Bộ Ngoại giao Cộng hòa miền Nam Việt Nam “tố cáo và nghiêm khắc lên án hành động nói trên của chính quyền Pho và kiên quyết đòi chính quyền Pho […] phải chấm dứt dính líu quân sự và can thiệp vào công việc nội bộ của miền Nam Việt Nam, nghiêm chỉnh thi hành Hiệp định Pa-ri về Việt Nam”.

Thế giới:

Một số tin quốc tế trên Chính Luận và Nhân Dân dẫn nguồn các hãng tin nước ngoài:

Campuchia: Tổng thống và thủ tướng đều ra đi

Trang ba Chính Luận cập nhật “Lon Nol, Long Boret nói lời từ biệt không còn mong trở lại quê hương; Sihanouk vẫn khăng khăng không thương thuyết”. Dẫn nguồn UPI, bài thuật lời của Tổng thống Lon Nol rằng ông “ra ngoại quốc với mục đích dọn đường cho một giải pháp hòa bình cho KPC”.

Trong khi đó, trang bốn Nhân Dân đăng bài “Bù nhìn rã đám, Lon Non cút rồi!”. Trích: “Dù cho bọn Lon Non có giữ được cái thân tàn ở nhờ chủ Mỹ, chúng đã bị lịch sử và nhân dân kết án, chúng chỉ còn là những cái thây ma chính trị bị loài người phỉ nhổ. Cái kiếp quân bán nước hại dân, tay sai đế quốc – như bọn Lon Non, Nguyễn Văn Thiệu – là như thế đó!”

Nghị sĩ Mỹ cảnh báo Đài Loan là mục tiêu tiếp theo của Cộng sản

Trang nhất Chính Luận đăng “Nghị sĩ Mỹ Thurmond: Sau Đông dương là Đài Loan”. Dẫn nguồn AP, bài thuật lời của ông nghị sĩ rằng “Trung Hoa Dân Quốc ‘có thể là điểm áp lực kế tiếp trong chiến lược Domino (vết dầu loang) của các phần tử Cộng sản chủ trương bành trướng chủ nghĩa ở Á Châu’”.

Bấm vào đường dẫn để đọc các số báo được nhắc đến trong bài:

• Nhật báo Chính Luận (lưu trữ tại Kho Sách Xưa). [1]
• Báo Nhân Dân (lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Việt Nam). [2]