Hình nền: Trang nhất Chính Luận số 9-4-1975. Nguồn: Kho Sách Xưa.
Báo hôm nay viết gì:
Miền Nam:
Tổng hợp từ báo Chính Luận (CL):
Dinh Độc Lập bị ném bom
Trang nhất báo Chính Luận đăng tít lớn “1 phi cơ F.5 ném bom Dinh Độc Lập: Không gây thương vong, hư hại vật chất nhẹ”.
Bài đưa tin: “Hồi 8g30 sáng nay [ngày 8-4], một phản lực cơ F5 của không quân VN đã ném bom và bắn hỏa tiễn xuống dinh Độc Lập, nhưng chỉ gây thiệt hại vật chất không đáng kể. Tổng thống VNCH Nguyễn văn Thiệu, gia đình và toàn thể nhân viên Phủ Tổng Thống đều được bình yên vô sự.”
Vào lúc 10 giờ 45 cùng ngày, Tổng thống Thiệu đọc trên hệ thống truyền thanh VN:
“Tôi xác nhận với toàn thể đồng bào và anh chị em chiến sĩ cán bộ toàn quốc rằng hành động dội bom và bắn phá vào Dinh Độc Lập sáng nay không phải là một cuộc đảo chánh do một phần hoặc do toàn thể Quân Lực VNCH chủ trương, mà chỉ là một hành động của một phe nhóm.
Từ mấy ngày qua, chắc đồng bào và chiến sĩ cán bộ toàn quốc đã được nghe một nhóm người công khai lên tiếng đòi lật đổ chế độ hợp hiến, hợp pháp hiện hữu bằng một cuộc đảo chánh để thực hiện một giải pháp chánh trị của phe nhóm họ nhưng không được toàn dân, toàn quân hưởng ứng.
Vì lẽ đó, tôi cho rằng hành động sáng nay là hành động của phe nhóm đó, nhằm sát hại tôi với chủ mưu thay đổi chế độ hợp hiến hợp pháp này.”
Trang nhất còn đăng tin “Độc lập tác chiến ở nội ô Đà Nẵng”.
Dẫn nguồn Việt Tấn Xã: “Một tin thông thạo cho biết, ngay trong thị xã Đà Nẵng hiện đang có những ổ kháng cự độc lập của các nhóm quân dân VNCH.
Theo tin vừa nói, sau khi cộng quân xâm nhập thị xã Đà Nẵng, chúng đã lôi một số quân cán cảnh và dân chúng ra hạ sát tại bờ sông Hàn.
Phẫn nộ trước cảnh dã man này, một số quân dân võ trang còn ở lại thị xã này đã kết hợp lại thành từng nhóm, từng ổ kháng cự cộng quân.
Họ hiện đang chiến đấu rải rác khắp nơi trong thị xã này.”
Sài Gòn giới nghiêm, báo làm vội
Trang nhất có bài “Dân vận Đô thành hành quân Dạ Thanh”.
Bài dẫn theo Việt Tấn Xã: “Đoàn công tác Chiến dịch Dân Vận Đô Thành tối 5-4 khởi đầu mở cuộc ‘hành quân dạ thanh’ kéo dài suốt bốn giờ đồng hồ trên khắp các khu vực đông dân cư tại 11 quận Đô thành nhất là các vùng ven Đô, liên tiếp trong hai ngày 5 và 6-4-1975.
[…] giờ giới nghiêm vừa điểm, đoàn xe bắt đầu lưu động phát thanh trên các đường phố thuộc các quận 1, 2, 3, 5 và tiến dần về phía các quận ven đô.
[…] đoàn Công tác đã phổ biến những tin tức thắng lợi mới nhất về mặt quân sự, chính trị và kinh tế […]”
Trên góc trang nhất, Chính Luận đăng thông báo “Báo làm vội trong giờ giới nghiêm”.
Bài ghi: “Các báo tư nhân đã được 1 viên chức cao cấp của Bộ Dân Vận Chiêu Hồi tiếp xúc vừa trực tiếp vừa bằng điện thoại yêu cầu ‘cứ cho ra báo như thường lệ’. […]
Lời yêu cầu này của viên chức Bộ Dân Vận đã bắt [bất] thần gây nhiều khó khăn kỹ thuật cho các báo Việt Ngữ vì tất cả đều đã tuân thủ lệnh giới nghiêm 24 giờ trên 24 cho tất cả các nhân viên tòa soạn nhà in, ấn công ra về.
Chính Luận thành thật cáo lỗi với quý vị độc giả và khách hàng quảng cáo vì số báo làm vội vàng và chỉ ra được 4 trang.”
Các tôn giáo, đoàn thể chung tay hỗ trợ gia cư cho đồng bào tị nạn
Trang nhất đăng bài “Theo Phó Thủ tướng Đán: Phương tiện cứu trợ rất dồi dào chỉ thiếu nhân sự điều hành; Cán tôn giáo, đoàn thể nỗ lực cứu trợ”.
Trích “Bác sĩ Phan Quang Đán, Phó Thủ tướng kiêm Tổng trưởng Xã Hội và Khẩn Hoang Lập Ấp sáng nay đã chủ tọa lễ xuất phát Đoàn Cứu Trợ Khẩn cấp do Tổng Đoàn Thanh Niên Cơ Đốc XH [Xã hội] phối hợp với Hội Cứu Trợ Tin Lành Thụy Sĩ tổ chức chuyến tàu chở phẩm vật cứu trợ đồng bào tỵ nạn cộng sản.”
Bài tường thuật các hoạt động cứu trợ của các tổ chức tôn giáo bao gồm: Ủy ban cứu trợ thuộc giáo hội PGVNTN (Phật giáo Việt Nam Thống nhất), Giáo Hội Tăng Già Khất Sĩ VN, Hội Phật Giáo Xã Hội VN, Giáo Hội Phật Giáo Hòa Hảo, Caritas VN (Công giáo), và Liên Đoàn Thanh Sinh Công Saigon.
Trang nhất còn đăng tin “Tổng LĐ [Liên đoàn] Lao Công VN kêu gọi công nhân bình tĩnh, đùm bọc nhau”.
Bên cạnh đó là bài “Tổng cuộc thực phẩm kết nghĩa với liên tỉnh Bình Long, Long Khánh”.
Theo đó, “phái đoàn Tổng Cuộc Thực Phẩm QG [Quốc Gia] đã gửi tặng các chiến sĩ Bình Long, Long Khánh 1 triệu đồng tiền mặt để khao quân và các phẩm vật giá trị khoảng 500 ngàn đồng cho các gia đình binh sĩ Bình Long. Ngoài ra, Bác sĩ Tổng Cuộc trưởng còn hứa trong tương lai sẽ vận dụng mọi khả năng để trợ giúp cho liên tỉnh này.”
Cho công chức di tản mượn một tháng lương
Tin trên trang nhất: “Công chức cán bộ di tản được mượn 1 tháng lương”.
Dẫn nguồn Việt Tấn Xã: “Theo một thông tư của Phủ Thủ Tướng, để tỏ lòng ưu ái đối với công chức, cán bộ các tỉnh phải di tản và chiến cuộc, Chánh phủ chấp thuận cho các nhân viên này được mượn trước một tháng lương kể cả phụ cấp và trả làm bốn tháng kể từ tháng kế tiếp lãnh được tiền vay. Kinh phí do ngân sách các Bộ, Thị, Tỉnh liên hệ ứng trước.
Thông tư cũng yêu cầu các cơ quan cho làm thủ tục cần thiết để các nhân viên trên sớm được lãnh số tiền vay hầu có phương tiện tổ chức đời sống sau khi đã thiệt thòi vì chiến cuộc.”
Mỹ xem xét tái lâm chiến Việt Nam
Trang nhất đăng tít “Kêu gọi mọi đồng minh hãy hoàn toàn tin cậy vào Mỹ: TT Ford cảnh cáo mọi kẻ thù của Mỹ đừng thách thức Mỹ mà được yên thân; Sau khi hội đàm tình hình Đ.D. [Đông Dương] với Tổng thống Suharto, Tổng Tham mưu trưởng Hoa Kỳ tiết lộ Mỹ đang xét việc tái lâm chiến ở Việt Nam”.
Trong bài diễn văn, Tổng thống Ford
“cảnh cáo một lần nữa rằng, các kẻ thù tiềm ẩn của Mỹ không nên tưởng rằng, vì Cộng Sản có thể đánh mạnh ở Nam VN mà họ có thể thách thức Mỹ quốc mà không sợ bị hề hấn gì cả”.
Trong một tin khác, “Chủ tịch ủy ban tham mưu liên quan [quân] Hoakỳ tướng Georges Brown hôm thứ Hai tuyên bố tại đây [Jakarta] rằng một sự can thiệp trực tiếp bằng quân sự của Hoakỳ tại VN đang được cứu xét một cách thận trọng.”
Miền Bắc:
Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND):
Tiến công vùng Tây Nam Bộ
Trang nhất báo đăng tít “Miền Nam: Liên tục tiến công và nổi dậy mạnh mẽ; Tây Nam Bộ: San bằng, bức hàng và bức rút 104 đồn, 11 phân chi khu quân sự. Đồng bào ở 9 xã và hàng chục ấp nổi dậy; Bến Tre: Diệt và bắt gần 2.900 tên địch; Gần 10 vạn đồng bào nổi dậy”.
Trang bốn đưa tin “Đoàn tàu giải phóng đầu tiên cập bến cảng Đà Nẵng”. Trích: “8 giờ sáng 8-4, đông đảo nhân dân Đà Nẵng nô nức tới bến cảng đón đoàn tàu giải phóng đầu tiên cập bến. Đây là đoàn tàu chở hàng của Ủy ban trung ương Mặt trận dân tộc giải phóng và Chính phủ cách mạng miền Nam Việt Nam gửi tới giúp đỡ đồng bào Đà Nẵng xây dựng đời sống, hàn gắn vết thương chiến tranh.”
Tố cáo Hoa Kỳ cưỡng ép người dân di cư
Trang nhất đăng “Thông cáo của Ủy ban thường vụ Quốc hội”.
Trích: “Ủy ban thường vụ Quốc hội nghiêm khắc lên án đế quốc Mỹ tiếp tục dính líu và can thiệp vào tình hình miền Nam Việt Nam; lên án âm mưu và hành động tội ác mới hết sức thâm độc và dã man của đế quốc Mỹ và tập đoàn Nguyễn Văn Thiệu đang cưỡng bức hàng vạn đồng bào miền Nam di cư, cướp đi hàng nghìn trẻ em miền Nam Việt Nam đưa sang Mỹ.”
Bên dưới là bài “Bộ Ngoại giao ta ra tuyên bố tố cáo chính quyền Pho cưỡng ép di cư ở miền Nam Việt Nam”.
Trích: “Trước sự sụp đổ không thể cứu vãn của chế độ Sài Gòn, trong khi ráo riết đưa thêm vũ khí, đạn dược và dụng cụ chiến tranh vào miền Nam Việt Nam, chính quyền Pho ra sức tiếp tay cho tập đoàn Nguyễn Văn Thiệu cưỡng ép nhân dân miền Nam Việt Nam chạy theo chúng hòng vơ vét sức người, sức của để kéo dài chiến tranh ở miền Nam Việt Nam.
Không những thế, Mỹ còn bắt cóc hàng nghìn trẻ em và âm mưu cưỡng ép hàng triệu người Việt Nam di cư sang Mỹ và một số nước khác.”
Đưa tin về vụ ném bom Dinh Độc Lập
Trang bốn đăng bài “Một trung úy lái máy bay của không quân ngụy ném bom xuống ‘dinh’ Thiệu”.
Trích: “Chiếc máy bay F.5 nói trên do một trung úy không quân của ngụy tên là Nguyễn Thành Trung lái. Trung và hai sĩ quan khác cùng nhận lệnh của bọn chỉ huy lái ba máy bay từ sân bay Biên Hòa ở phía đông – bắc Sài Gòn sớm hôm qua đi ném bom vùng mới giải phóng. Nhưng lấy cớ máy bay của mình bị trục trặc, viên trung úy nói trên tách ra và vòng về Sài Gòn ném bom xuống đầu Thiệu. […]
Sau trận bom, Thiệu ra lệnh bắt giam viên Phan Phùng Tiến, tư lệnh sân bay Tân Sơn Nhất, một người vốn được hắn tin cậy, và cho đóng cửa ngay sân bay này. […]
Thiệu còn ra lệnh giới nghiêm suốt ngày đêm ngay lập tức ở Sài Gòn.
Hàng nghìn quân bộ, quân nhảy dù, quân biệt động và cảnh sát ngụy, súng lăm lăm trên tay, bố trí chung quanh dinh Thiệu và đi tuần tra, khám xét trên các đường phố. Mọi cơ quan, khách sạn, cửa hàng,v.v… đều đóng cửa sắt, gài then chặt. Phóng viên Roi-tơ nói cuộc giới nghiêm làm tê liệt cả thành phố.”
Ở mục “Tin mới nhận” trên trang bốn là thông tin: “Sài Gòn: Theo các hãng tin nước ngoài, Nguyễn Cao Kỳ, Trần Hữu Thanh, Dương Văn Minh đều ra tuyên bố thanh minh không liên quan đến việc ném bom dinh ‘Độc lập’, và không chủ trương đảo chính Thiệu. Họ chỉ đòi Thiệu chuyển giao quyền.”
Bấm vào đường dẫn để đọc các số báo được nhắc đến trong bài:
- Nhật báo Chính Luận (lưu trữ tại Kho Sách Xưa). [1]
- Báo Nhân Dân (lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Việt Nam). [2]
Ghi chú:
1. Nhat Bao Chinh Luan. (2022). Ndclnh-Mytho-Usa.org http://ndclnh-mytho-usa.org/Bao%20Chinh%20Luan.htm
2. Nhân Dân — Liệt kê theo tên ấn phẩm — Thư viện báo chí của Thư viện Quốc gia Việt Nam. (n.d.). http://baochi.nlv.gov.vn/baochi/cgi-bin/baochi?a=cl&cl=CL2.1975.04&sp=Qik&e=——-vi-20–1–img-txIN——
Bình luận