Hình nền: Ảnh và bài về cuộc tấn công của quân VNCH tại Xuân Lộc, đăng trên trang nhất tờ Star-Gazette số 16-4-1975. Nguồn: Star-Gazette/Newspapers.com.

---

Báo hôm nay viết gì: 

Miền Nam:

Dự án 1975 hiện tại chỉ tìm được các bản lưu trữ của báo Chính Luận đến số 15-4-1975. Từ ngày 16-4, các bài điểm tin sẽ sử dụng nguồn báo chí nước ngoài. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

VNCH quyết chiến Xuân Lộc, từ bỏ Phan Rang

Trang nhất tờ Star Gazette đưa tin “Đợt tấn công của VNCH [tại Xuân Lộc] bị đẩy lùi”. [1]

Dẫn nguồn AP: “Lực lượng chính phủ gặp phải sự kháng cự mạnh mẽ khi họ tấn công các vị trí của quân Bắc Việt bên ngoài Xuân Lộc, tỉnh lỵ cách Sài Gòn 40 dặm về phía Đông, nơi giao tranh diễn ra ác liệt trong một tuần qua.

Các báo cáo cuối cùng trước khi trời tối cho thấy trận chiến Xuân Lộc vẫn đang trong thế giằng co. Xuân Lộc là nơi đầu tiên mà quân đội chính phủ thể hiện quyết tâm chiến đấu sau khi từ bỏ ba phần tư lãnh thổ phía Bắc mà không hề kháng cự. […]

Nhiếp ảnh gia Huỳnh Công Út của hãng thông tấn AP đưa tin từ khu vực Xuân Lộc do Sài Gòn kiểm soát, cho biết quân chính phủ thực hiện các cuộc pháo kích và không kích dữ dội để làm suy yếu các vị trí của quân đội Bắc Việt trước khi các đơn vị quân đội tấn công. […]

Các đơn vị biệt kích và thiết giáp đã tấn công quân đội Bắc Việt đóng chốt tại làng Hưng Lộc, cách Xuân Lộc bảy dặm về phía Tây.”

Trang nhất tờ St. Petersburg Times đăng “Pháo của Bắc Việt bắn phá căn cứ không quân lớn gần Sài Gòn”.[2]

Trích: “Các quan chức phương Tây nhận định việc Bắc Việt sử dụng pháo hạng nặng thay vì rocket hoặc súng cối thông thường để bắn phá căn cứ không quân Biên Hòa, chỉ cách Sài Gòn 15 dặm, là một dấu hiệu đáng lo ngại, cho thấy Cộng sản tự tin đến mức có thể di chuyển pháo hạng nặng đến gần thủ đô bất chấp nguy cơ cao bị phát hiện. […]

Các nhà phân tích tình báo phương Tây cho biết, VNCH dường như đã chặn đứng, ít nhất là tạm thời, cuộc tiến công của cộng sản nhắm vào Sài Gòn. Nhưng với việc chính phủ bảo vệ thành công Xuân Lộc trong tuần trước […] Bắc Việt đang đưa thêm quân tiếp viện.”

Trang nhất tờ Daily Progress đưa tin “Tỉnh lỵ bị chiếm”. [3]

Dẫn nguồn UPI: “Các nguồn tin cho biết, quân đội chính phủ hôm nay đã từ bỏ tỉnh lỵ Phan Rang, trên bờ biển Đông, cách Sài Gòn 165 dặm về phía Đông Bắc, khi bị 5.000 quân Cộng sản với sự hỗ trợ của xe tăng tấn công.

Đây là tỉnh lỵ thứ 18 lọt vào tay Cộng sản trong cuộc tiến công hiện tại, giúp cho quân Bắc Việt và Việt Cộng kiểm soát hoàn toàn tỉnh Ninh Thuận. Cộng sản hiện đang kiểm soát 18 trong số 44 tỉnh của VNCH, chiếm hai phần ba lãnh thổ quốc gia này. […]

Các nguồn tin tình báo cho biết quân đội Bắc Việt và Việt Cộng đã thành lập căn cứ không quân chính của họ ở tỉnh lỵ Pleiku thuộc khu vực Tây Nguyên đã thất thủ, cách Sài Gòn 230 dặm về phía Bắc.”

Mỹ xem xét viện trợ để hỗ trợ rút quân

Trang nhất tờ Vineland Times Journal đăng tựa “Quốc hội xem xét cấp 200 triệu đô la để hỗ trợ việc rút lui”. [4]

Dẫn nguồn AP: “Với việc phần lớn người Mỹ đang rời khỏi miền Nam Việt Nam, Quốc hội đang xem xét cấp 200 triệu đô la để hỗ trợ việc rút lui và cung cấp viện trợ nhân đạo cho người Việt Nam. […]

Số tiền 200 triệu đô la này là khác so với yêu cầu của Tổng thống Ford vào tuần trước về 250 triệu đô la viện trợ nhân đạo cho VNCH và 722 triệu đô la viện trợ quân sự. […]

Ngoại trưởng Kissinger nói với Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện rằng Hoa Kỳ không có nghĩa vụ pháp lý phải hỗ trợ VNCH. ‘Chúng tôi quyết định dựa trên yêu cầu đạo đức’, ông nói.

Khi được hỏi Hoa Kỳ có hứa với Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu rằng sẽ đưa quân tham chiến hoặc nối lại không kích trong trường hợp Bắc Việt vi phạm nghiêm trọng Hiệp định Paris năm 1973 không,

Kissinger trả lời Thiệu được hứa là Hoa Kỳ sẽ ‘không xem nhẹ việc vi phạm’, nhưng ‘chúng tôi không nói rõ sẽ làm gì cụ thể trong trường hợp đó’.”

Dân miền Nam lo sợ về một cuộc tắm máu ở Sài Gòn

Đó là tiêu đề một bài viết trên trang bốn tờ The Daily Telegraph do đặc phái viên của báo ở Sài Gòn thực hiện. [5]

Trích:

“Nhiều người đã nghĩ tới chuyện tự sát. ‘Tôi có một quả lựu đạn và tôi sẽ tự sát. Tôi không muốn sống dưới chế độ Cộng sản.’

Một thiếu niên, con một người bạn, nói lại với tác giả.

Nhiều người, trẻ lẫn già, đều có ý nghĩ này. Nỗi sợ về một cuộc tắm máu xuất hiện khắp nơi.

Đã có những cuộc tắm máu nào ở những vùng bị Cộng sản chiếm? Và nỗi sợ này có căn cứ nào hay không?

Từ những tài liệu và chỉ thị thu được của Cộng sản, mối lo này là có cơ sở. Cộng sản kêu gọi diệt trừ các cán bộ chính quyền ở cấp thấp nhất, những người đứng đầu các khu vực, các lực lượng, cũng như cảnh sát và các đơn vị tình báo. […]

Theo những người trốn thoát khỏi các khu vực do Bắc Việt kiểm soát, mặc dù có cùng một công thức đàn áp, nhưng cách thức thực hiện thì khác nhau theo mỗi khu vực.

Ở mỗi thị xã chiếm được, lệnh đầu tiên của quân Bắc Việt là ban hành giới nghiêm 24 giờ. Ngày tiếp theo, những người khỏe mạnh được yêu cầu trình diện. Ngày thứ ba, việc tra xét danh tính được thực hiện. Ngày thứ tư là các vụ bắt giữ.

Thông thường sẽ có đổ máu. Ở những nơi không có nhiều sự kháng cự, hành vi đàn áp có vẻ ở mức tối thiểu, mặc dù cần thời gian để chứng thực các thông tin này.

Với những người cố gắng chạy thoát khỏi vùng kiểm soát của Cộng sản, họ phải chịu đựng mức độ tàn bạo không giới hạn của Bắc Việt.

Ví dụ như tường thuật của hai người đàn ông trốn thoát khỏi Đà Nẵng, rằng vào các ngày 28, 29 và 30-3, quân Bắc Việt đặt một vị trí súng cối ở phía thành phố của cầu Trinh Minh Tre [Trịnh Minh Thế], bắn vào những người ở bờ sông đang tìm cách di tản.

Chỉ trong nửa tiếng đồng hồ ngày 29-3, họ đã chứng kiến khoảng 50 người bị giết và nhiều người bị thương.”

Miền Bắc:

Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND): [6]

Tiến công Ninh Thuận và Xuân Lộc

Trang nhất báo Nhân Dân đăng tựa “Miền Nam: Tiến công và nổi dậy mạnh mẽ trừng trị địch phá hoại Hiệp định Pa-ri; Ninh Thuận: Đánh chiếm nhiều căn cứ, vị trí quan trọng của địch; Làm chủ hoàn toàn thị xã Phan Rang; Bà Rịa – Long Khánh: Hai ngày 12 và 13-4, tại Xuân Lộc, Tiêu diệt hai tiểu đoàn chủ lực, đánh thiệt hại nặng hai tiểu đoàn bảo an ngụy”.

Tại mục “Tin mới nhận” trên trang bốn có các nội dung:

“Sài Gòn: Theo tin phương Tây, chỉ trong buổi sáng 16-4, sân bay Biên Hòa bị Quân giải phóng bắn bốn đợt súng lớn, phá hủy bốn máy bay phản lực F.5, làm hai tên lính không quân ngụy chết, một số tên khác bị thương. […]

Ngoài ra, hai kho bom lớn bị đặt mìn gây ra một vụ nổ khủng khiếp, làm rung chuyển dữ dội nhà cửa ở trung tâm Sài Gòn, cách Biên Hòa 30 ki lô mét. Ít nhất có 28 lính không quân bị thương trong vụ nổ, và đám cháy đỏ rực chân trời Sài Gòn, phải bốn giờ sau mới dập tắt. […]

Một trung đoàn gồm 2.500 quân, thuộc sư đoàn 18 ngụy ở phía ngoài thị xã Xuân Lộc bị Quân giải phóng nã hơn 1.000 phát súng lớn, tháo chạy theo đường số 1, đã bị bộ binh Quân giải phóng tiêu diệt ở thị trấn Gia Kiệm, cách Xuân Lộc hơn 10 ki lô mét.”

Một số tin đáng chú ý

Trang bốn đăng bài “Bộ Ngoại giao ta bác bỏ luận điệu của Mỹ”.

Trích: “Bộ Ngoại giao ta đòi chính phủ Mỹ phải đáp ứng nghiêm chỉnh hai đòi hỏi của nhân dân miền Nam Việt Nam nêu trong Tuyên bố ngày 21-3-1975 của Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.”

Cũng trên trang này có bài “Nhiều người nước ngoài tiếp tục rời Sài Gòn”.

Bài ghi: “Theo các nguồn tin từ Sài Gòn, trong những ngày gần đây, nhiều nhân viên các sứ quán và các cơ sở buôn bán, kinh doanh của nước ngoài ở Sài Gòn lục tục rời Sài Gòn về nước.

Tờ Bưu điện Oa-sinh-tơn ngày 15-4 cho biết: sứ quán Mỹ ở Sài Gòn đã ‘âm thầm’ rút nhiều nhân viên của họ về Mỹ, vì rõ ràng ‘bất kỳ một hoạt động di tản lớn hoặc đột ngột nào đều có thể gây ra tâm trạng hoảng loạn’ cho bọn Thiệu.”