1975 – Tuần 38: Chính quyền yêu cầu Giám mục Nguyễn Văn Thuận từ chức; Người dân mua chuộc cộng sản để vượt biên

Giám mục Nguyễn Văn Thuận. Nguồn: Vatican News.

---

Báo tuần qua viết gì:

Báo nước ngoài:

Từ tháng 7 trong năm trở đi, báo trong nước không còn bản lưu trữ. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

Chính quyền Cộng sản gia tăng sức ép lên Giáo hội Công giáo miền Nam Việt Nam

Trang nhất tờ The Messenger đăng tin “Cộng sản gia tăng sức ép đối với Giáo hội ở miền Nam Việt Nam”. [1]

Dẫn nguồn NC, đưa tin từ Rome: “Chính quyền cộng sản mới đang gây áp lực với Giáo hội Công giáo ở miền Nam Việt Nam bằng nhiều hình thức, theo lời các tu sĩ Dòng Tên vừa bị trục xuất khỏi quốc gia này.

Các tu sĩ Dòng Tên cho biết cộng sản đã:

• Đặt Giám mục phó Sài Gòn, Đức cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, dưới sự hạn chế nghiêm ngặt.
• Thường xuyên công kích tôn giáo cả trực tiếp lẫn gián tiếp trong các lớp huấn luyện chính trị toàn quốc mà người Việt Nam bắt buộc phải tham dự.
• Yêu cầu tại hai giáo phận phải nộp danh sách các chủng sinh sắp được thụ phong linh mục để chính quyền duyệt trước.
• Theo dõi người Công giáo tham dự Thánh lễ hằng ngày, đồng thời cản trở một số buổi họp và Thánh lễ được lên lịch tổ chức trong những ngày không phải Chúa Nhật.
• Gây khó khăn đến mức gần như cấm đoán việc đi lại của linh mục và tu sĩ.
• Phân biệt đối xử trong công việc đối với người Công giáo.

Những diễn biến này được NC News ghi nhận thông qua cuộc phỏng vấn với hai linh mục Dòng Tên là Jose Diego và Roger Champoux. Cha Diego, bị trục xuất khỏi miền Nam Việt Nam ngày 3-9, nguyên là Viện trưởng Đại chủng viện Thánh Piô X tại Đà Lạt. Ông cho biết đây là một trong số bốn cơ sở thần học hiếm hoi ở Viễn Đông.

Cha Diego, Cha Champoux và 12 giáo sư Dòng Tên khác của đại chủng viện đã bị trục xuất, bên cạnh bốn tu sĩ Salêdiêng điều hành một chủng viện tại Đà Lạt, một linh mục Phanxicô người Pháp và một linh mục thuộc Hội Thừa sai Paris. […]

Các tu sĩ Dòng Tên cho biết Đức cha Thuận đã bị giới hạn hoạt động trong một khu vực rất nhỏ ở phía Bắc Sài Gòn. Ngài sẽ kế vị Tổng giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình của Sài Gòn nếu Tổng giám mục Bình rời chức vụ.

Ngày 15-8, chính quyền từng triệu tập một cuộc họp với từ 200 đến 300 linh mục và tu sĩ tại Sài Gòn.

Chính quyền giải thích rằng họ đã yêu cầu Đức cha Thuận từ chức, nhưng vì ngài không từ chức nên họ hạn chế việc đi lại của ngài. Quan chức chính quyền nói rằng chức giám mục là một loại công chức và phải có sự phê duyệt của chính quyền.

Đức cha Thuận là cháu của cố Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm. Nhưng các tu sĩ Dòng Tên nói rằng mối liên hệ này chỉ là cái cớ để loại bỏ một người mà chính quyền thấy là ‘quá tài giỏi và có năng lực.’

Ngày 18-8, các linh mục cho biết, Tổng giám mục Bình đã kêu gọi giáo dân hãy bình tĩnh và chấp nhận quyết định của chính quyền.

Sức ép tương tự cũng xảy ra ở Đà Lạt. Ngày 16-8, vào lúc 3 giờ chiều chính quyền ra thông báo ‘đình chỉ’ một lễ truyền chức linh mục dự kiến diễn ra ngày hôm sau. Sau khi thương lượng với Giáo hội, đến 11 giờ đêm chính quyền cho phép tiến hành buổi lễ, nhưng kèm theo điều kiện là thánh lễ truyền chức này lẫn các lễ truyền chức về sau đó đều phải nộp danh sách các ứng viên lên chính quyền để phê chuẩn rồi mới được tổ chức, các giáo sĩ Dòng Tên cho biết.

Những vị này cho biết thêm, rằng chính quyền cũng đã yêu cầu một giáo phận khác tại miền Nam Việt Nam phải cung cấp danh sách thụ phong.

Cha Champoux, quê ở Quebec, cho biết một người của chính quyền có mặt trong mỗi Thánh lễ tại Đà Lạt để ghi chép ai tham dự. Những người tham dự đều bị giám sát. […]

Các linh mục cho biết trước khi họ rời đi, đời sống tại chủng viện hiện đại vẫn tiếp tục như trước khi cộng sản tiếp quản. Các chủng sinh không bị buộc phải tham gia lớp cải tạo chính trị.

‘Nhưng bây giờ các chủng sinh và giáo dân cảm thấy rằng, sau khi trục xuất các tu sĩ ngoại quốc, chính quyền sẽ tiến hành đàn áp và có cách tiếp cận cứng rắn hơn với tôn giáo,’ Cha Champoux nói.”

Người dân miền Nam tổ chức vượt biên ra nước ngoài

Trang hai tờ Simpson’s Leader-Times số 18-9 đăng tin “Có thể mua chuộc cộng sản… Người Việt giàu có chạy sang Mỹ”. [2]

Dẫn nguồn UPI đưa tin từ trại Pendleton, California: “Những người cộng sản chiến thắng ở miền Nam Việt Nam dường như không cưỡng lại được vẻ lấp lánh của vàng hay tiếng đếm tiền sột soạt, và đã cho phép khoảng 108 người Việt trả 90.000 đô la để được rời khỏi đất nước.

Những người tị nạn này hiện đang sống ở Hoa Kỳ. Họ rời Sài Gòn vào tháng Sáu, sau 42 ngày sống dưới chính quyền cộng sản mới.

‘Chúng tôi trả mỗi thủy thủ trên thuyền đánh cá năm lượng vàng,’ Tran Kim Khanh, người đã trốn thoát cùng hai em trai và một em gái, cho biết.

‘Chiếc thuyền neo tại bãi biển Vũng Tàu, và thủy thủ đoàn đã được phép rời khỏi hải phận sau khi trả cho Việt Cộng hơn hai triệu đồng [tiền Việt Nam Cộng hòa] (khoảng 3.500 đô la).’ Một lượng vàng trị giá khoảng 180 đô la.

Vũng Tàu cách Sài Gòn khoảng 40 dặm về phía Đông Nam. Ban đầu, những người muốn tị nạn này xin phép Việt Cộng cho đi thuyền về quê nhà ở đồng bằng sông Cửu Long. Nhưng thay vì về, họ sắp xếp chuyến đi sang Singapore.

Chiếc thuyền gặp sự cố máy móc khi ra khơi, bị trục trặc giữa biển khiến phải trôi dạt suốt bốn ngày biển, trước khi được một tàu hàng Đan Mạch cứu và bàn giao cho nhà chức trách Mỹ ở Thái Lan.

‘Tôi không rõ thủy thủ đoàn đã trả thêm bao nhiêu vàng cho Việt Cộng ngoài hai triệu đồng, nhưng mọi việc đều ổn,’ Khanh nói.

‘Một số sĩ quan Việt Cộng đến thuyền của chúng tôi trước khi chúng tôi rời bến và chào tạm biệt. Một người chỉ tay vào thuyền, nói: ‘Con thuyền này đi nước ngoài.’ Tất cả đều cười.

‘Chúng tôi có một bao gạo khoảng 200 pound và vài thùng nước uống trên thuyền. Hầu hết là gia đình sĩ quan hoặc công chức bị kẹt lại sau khi Sài Gòn thất thủ.’

Một người đàn ông 42 tuổi cùng chuyến đi cho biết: Trong tháng đầu tiên cộng sản tiếp quản Sài Gòn, họ khá ôn hòa. Cuộc sống bình thường và người dân được phép ra vào thành phố tự do. Đó là cách nhóm này trốn thoát.

Trong hành trình, những người tị nạn được cho biết thủy thủ đoàn đã từng tổ chức hai chuyến đi tương tự khác, đưa người tị nạn đến Singapore. Chỉ có một chuyến thành công. Thủy thủ đoàn kể rằng trong chuyến thứ hai, thuyền đã hết nhiên liệu và bị cộng sản bắt giữ ở vùng cực Nam của đất nước.

Những người trên con thuyền đó được thả sau khi giao nộp toàn bộ vàng. Nhưng vẫn có hơn 100 khách trên tàu bị tống giam, số phận không rõ ra sao.”

Việt Nam bác bỏ tin giữ người Mỹ làm con tin để đàm phán

Ngày 14-9, tờ The Daily Herald đăng trên trang 72 tin “Hầu hết người Mỹ được tự do lui tới, đi lại ở Việt Nam”. [3]

Dẫn nguồn UPI đưa tin từ Bangkok: “Những người Mỹ vẫn còn ở Việt Nam thuộc nhiều tầng lớp khác nhau của xã hội Hoa Kỳ. Một số ít đã bị bắt, nhưng phần lớn vẫn được tự do lui tới và đi lại trong Sài Gòn. […]

Có ít nhất 41 người Mỹ vẫn còn ở Việt Nam, và có thể nhiều hơn, sẽ ở lại đó cho đến khi Washington yêu cầu đưa họ về.

Người phát ngôn ở Sài Gòn nói với UPI rằng Hoa Kỳ chưa hề tiếp xúc với chính phủ miền Nam hay miền Bắc Việt Nam về việc bình thường hóa quan hệ. Rõ ràng cả hai bên đều muốn có quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ. […]

Người ta tin rằng ngoài những người Mỹ bị bắt ở Ban Mê Thuột, ít nhất còn ba người khác đang bị giam ở Sài Gòn và một hoặc hai người ở các tỉnh lân cận, có lẽ đều bị nghi ngờ tham gia hoạt động chống chính phủ.

Một lệnh của Chính phủ Cách mạng Lâm thời, được ban hành ngay trước khi Cộng quân chiến thắng vào ngày 30-4, đã đảm bảo rằng ‘mọi người nước ngoài, kể cả người Mỹ’ đều có đầy đủ quyền lợi ở Việt Nam, miễn là tuân thủ luật pháp của Chính phủ Cách mạng Lâm thời.

Hầu như tất cả người Mỹ còn lại trong nước đều cố gắng tránh mọi hoạt động chính trị kể từ khi Chính phủ Cách mạng Lâm thời giành thắng lợi.

Phần lớn người Mỹ bị kẹt lại vì họ không kịp lên trực thăng di tản hoặc vì bị bỏ rơi trong lúc đồng hương tháo chạy khỏi Sài Gòn. […]

Khoảng nửa tá người Mỹ buộc phải tạm trú tại khu căn hộ tiện nghi của Hội Chữ thập đỏ Quốc tế, nơi họ được cung cấp chỗ ở, ăn uống và một khoản trợ cấp nhỏ. Chính phủ không hỗ trợ gì cho người nước ngoài ở Việt Nam.”

Cùng ngày, trang hai tờ Argus-Leader đăng tin “Việt Nam bác bỏ việc giữ con tin”. [4]

Dẫn nguồn AP đưa tin từ Hồng Kông: “Hôm thứ Bảy, Nam Việt Nam đã bác bỏ thông tin rằng họ sẽ dùng những người Mỹ còn ở lại trong nước làm con tin để buộc Hoa Kỳ nhượng bộ chính trị.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, Robert Anderson, hôm thứ Năm cho biết Hoa Kỳ không có lý do gì để tin rằng Nam Việt Nam sẽ thực hiện chính sách như vậy, nhưng cũng nói rằng Washington sẽ có ‘cái nhìn hết sức tiêu cực’ nếu điều đó xảy ra.

Ông cũng nói thêm rằng Washington ‘sẽ phản ứng mạnh mẽ nếu nhận được thông tin rằng những người Mỹ muốn rời đi lại không được phép rời đi’. Hiện chỉ còn một số rất ít người Mỹ ở miền Nam Việt Nam.

Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam, trong một tuyên bố được Thông tấn xã Việt Nam ở Hà Nội phát đi, cho biết: ‘Mọi người đều biết Chính phủ Cách mạng Lâm thời đã bảo vệ… tất cả người nước ngoài ở miền Nam Việt Nam, miễn là họ làm ăn lương thiện và tôn trọng độc lập, chủ quyền của Việt Nam cũng như luật pháp và quy định của chính quyền cách mạng.’”

Trang tám tờ The Philadelphia Inquirer cùng ngày cũng đăng tin “Sài Gòn bác bỏ việc giữ người Mỹ làm con tin”. [5]

Dẫn nguồn AP từ Hồng Kông, thông tin cho biết thêm: “Tuyên bố cũng nói rằng bất kỳ cáo buộc nào về việc ngược đãi người Mỹ đều là ‘sự bóp méo chính sách đúng đắn của Chính phủ Cách mạng Lâm thời đối với người nước ngoài ở miền Nam Việt Nam, gieo rắc bất hòa giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Mỹ.’

Tại Hà Nội, Lê Đức Thọ, trưởng đoàn đàm phán của Bắc Việt Nam tại Hội nghị Paris, hôm qua đã đề nghị một nhóm khách Mỹ chuyển lời cảm ơn của ông tới nhân dân Mỹ vì đã ủng hộ trong thời gian diễn ra cuộc Chiến tranh Việt Nam.”

Miền Nam đẩy mạnh quốc hữu hóa

Ngày 15-9, trang ba tờ Omaha World-Herald đăng tin “Việt Nam lên án ‘giới đầu cơ’”. [6]

Dẫn nguồn AFP, đưa tin từ Sài Gòn: “Miền Nam Việt Nam cách mạng đã phát động một chiến dịch chống lại ‘giới đầu cơ tư bản.’

Trong chiến dịch quy mô nhất mà đất nước từng chứng kiến kể từ khi thay đổi chế độ, loa phát thanh đã bắt đầu phát khẩu hiệu và mệnh lệnh trong các buổi phát thanh ở mọi thị trấn và làng mạc.

Báo chí và đài phát thanh đang lên án sự ‘cấu kết’ giữa ‘giới đầu cơ tư bản’ với ‘người Mỹ và tay sai’. Việc buôn bán các mặt hàng thiết yếu như gạo, muối, đường và xăng dầu đang bị chỉ trích, và giới đầu cơ còn bị cáo buộc xúi giục các quan chức dân sự lẫn quân sự có hành vi tham nhũng.

Chính việc tích trữ bất hợp pháp cũng đã dẫn đến một làn sóng bắt bớ.”

Cùng ngày, tờ The Springfield News-Leader đăng trên trang bảy tin “‘Kế hoạch kinh tế mới’ làm giá cả ở Sài Gòn giảm đến 50%”. [7]

Dẫn nguồn UPI đưa tin từ Hồng Kông: “Các thương nhân người Hoa ở miền Nam Việt Nam, vốn đang bị Chính phủ Cách mạng Lâm thời chỉ trích, đang hạ giá bán và cam kết thực hiện kế hoạch kinh tế mới của chính quyền cách mạng, Thông tấn xã Việt Nam cho biết hôm Chủ nhật trong một bản tin từ Sài Gòn.

Theo Thông tấn xã Việt Nam trong một bản tin theo dõi tại Hồng Kông, ở khu buôn bán của người Hoa tại Chợ Lớn, ‘giá của nhiều mặt hàng đã giảm từ 20 đến 50 phần trăm.’

‘Nhiều chủ cửa hàng đã đến chính quyền cách mạng để hỏi về giá chính thức và cam kết thực hiện nghiêm túc chính sách phân phối và buôn bán hàng hóa của Chính phủ Cách mạng Lâm thời,’ Thông tấn xã Việt Nam cho biết.

Chính phủ Cách mạng Lâm thời tuần trước đã công bố một kế hoạch kinh tế gồm 14 điểm mới, hứa sẽ trừng trị ‘tư sản mại bản’, một thuật ngữ thường dùng để chỉ những thương nhân người Hoa, bị cho là gây hại cho nền kinh tế thông qua đầu cơ và tích trữ.

Từ Hà Nội, Thông tấn xã Việt Nam dẫn lại một bài xã luận phát hành hôm Chủ nhật trên báo Nhân Dân, cơ quan ngôn luận chính thức của Bắc Việt, có nội dung ca ngợi kế hoạch kinh tế mới của Chính phủ Cách mạng Lâm thời.

Tờ Nhân Dân hoan nghênh ‘các biện pháp cứng rắn’ mà Chính phủ Cách mạng Lâm thời hứa hẹn dùng để đối phó tầng lớp tư bản mại bản ‘cấu kết với bọn phản động để chống lại chính quyền cách mạng.’

Nhân Dân nói rằng sau khi miền Nam Việt Nam được ‘giải phóng,’ ‘một số tư sản mại bản đã bỏ trốn ra nước ngoài. Những kẻ ở lại tiếp tục hành vi gian dối, gây rối loạn thị trường và đồng tiền.’

‘Tầng lớp tư sản mại bản đã dựa vào bọn xâm lược nước ngoài để làm giàu, phục vụ cho cuộc chiến tranh xâm lược bằng cách chiếm quyền kiểm soát các ngành kinh tế then chốt và những cơ sở sản xuất, thông tin quan trọng như ngân hàng, xí nghiệp công nghiệp… và các ngành kinh doanh khác,’ tờ báo viết.”

Chính quyền miền Nam cấm sử dụng ngoại tệ

Trang năm tờ The Sydney Morning Herald số 16-9 đăng tin “Sài Gòn cấm ngoại tệ”. [8]

Dẫn nguồn AAP và Reuters, đưa tin từ Sài Gòn: “Ngân hàng Quốc gia Việt Nam đã cấm người dân miền Nam Việt Nam cất giữ, mua bán hay sử dụng ngoại tệ, trừ những trường hợp đặc biệt, theo một thông cáo đưa ra ngày hôm qua.

Thông cáo cho biết bất kỳ ai đang nắm giữ ngoại tệ đều phải bán lại cho Ngân hàng Quốc gia trước ngày 15-10, bao gồm séc, trái phiếu và thư tín dụng, trừ khi được ngân hàng cho phép giữ lại.”

Miền Nam độc quyền bán xăng với tem phiếu

Trang 47 tờ Pacific Daily News số 20-9 đăng tin “Trạm xăng Sài Gòn mở cửa trở lại”. [9]

Dẫn nguồn UPI, đưa tin từ Sài Gòn: “Các trạm xăng ở Sài Gòn sẽ được mở cửa trở lại sau năm tháng đóng cửa, theo phát ngôn viên của Công ty Xăng dầu Sài Gòn cho biết hôm thứ Năm.

Ông nói với các nhà báo rằng xăng sẽ được bán cho các tài xế ở Sài Gòn với hai mức giá: mức chính thức là 1,20 đô la một gallon đối với người có tem phiếu, và 2,40 đô la đối với người không có.

Việc bán xăng trên thị trường tự do sẽ chấm dứt trong tuần này và các trạm xăng vỉa hè sẽ bị đóng cửa. Thay vào đó, một cơ quan năng lượng dầu mỏ sẽ được thành lập để giám sát việc bán xăng qua các trạm xăng quốc gia trên khắp miền Nam Việt Nam, các quan chức cho biết.”

Huỳnh Tấn Phát: Miền Nam sẽ cùng tiến lên xã hội chủ nghĩa với miền Bắc

Ngày 18-9, trang sáu tờ The Patriot-News đăng tin “Hai miền Việt Nam cuối cùng sẽ thống nhất”. [10]

Đưa tin từ Sài Gòn: “Chủ tịch miền Nam Việt Nam, Huỳnh Tấn Phát, hôm thứ Ba cho biết việc thống nhất hai miền Việt Nam sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế của cả hai vùng.

Ông Phát, người đã dẫn đầu phái đoàn Nam Việt Nam tham dự lễ kỷ niệm Quốc khánh 2-9 tại miền Bắc, đã phát biểu trong một cuộc họp báo dành cho các ký giả Sài Gòn.

Ông nói rằng khát vọng thống nhất đất nước giữa Nam và Bắc Việt Nam đã được thể hiện rõ hơn trong dịp kỷ niệm 30 năm [Quốc khánh], nhưng việc đó sẽ cần thời gian.

Ông cũng cho biết Nam Việt Nam sẽ tiến lên con đường xã hội chủ nghĩa cùng với miền Bắc.”

Việt Nam thương vong nhiều do tiến hành rà phá bom mìn hậu chiến

Trang bảy tờ Honolulu Star-Advertiser số 20-9 đăng tin “Di sản hỗn tạp của Mỹ ở miền Bắc Việt Nam”. [11]

Dẫn nguồn AFP, đưa tin từ Hà Nội: “Trong số nhiều vấn đề mà Việt Nam phải đối mặt sau chiến tranh, việc xử lý bom mìn là một trong những thách thức lớn nhất.

Một số vùng đất mà lượng bom, đạn pháo và mìn chưa nổ của Mỹ dày đặc đến mức người ta tuyệt đối không được bước ra ngoài những lối đi đã được rà phá; chỉ một bước sai, rơi vào hố ven đường cũng có thể gây tử vong.

Hầu như khắp nơi, các chiến dịch dọn dẹp trên quy mô lớn đã bắt đầu để phục hồi hàng chục nghìn mẫu đất, chủ yếu là ruộng lúa. Như thường lệ, công tác rà phá bom mìn luôn phải trả giá bằng thương vong.

Một nhóm bác sĩ nước ngoài vừa đến thăm khu vực phía trên và dưới Vĩ tuyến 17 ước tính rằng trong chuyến đi qua vài tỉnh, số nạn nhân trung bình là khoảng 30 người mỗi ngày.

Báo Quân đội Nhân dân gần đây đưa ra con số cho thấy quy mô công việc: trong 70 ngày, 170.000 quả bom, mìn và đạn pháo đã được phá hủy hoặc tháo gỡ tại tỉnh Quảng Trị.

Báo này cho biết chủ yếu các đơn vị quân đội phụ trách rà phá ‘ở những nơi khó khăn hoặc nguy hiểm nhất,’ nhưng binh sĩ cũng huấn luyện dân thường tham gia, chủ yếu là tuyển lựa từ dân quân.

Tờ Quân đội Nhân dân đưa tin: ‘Tại một xã nhỏ, Triệu Tân, gần Quảng Trị, Tiểu đoàn 50 thuộc quân đội chính quy đã huấn luyện hơn 800 người tham gia rà phá bom mìn.’

Gián tiếp đề cập đến hậu quả chết chóc của công tác dọn dẹp, tờ báo nhận xét đất nước ‘giờ đây đang chiến đấu trên một mặt trận mới, vô cùng khó khăn, và thường xuyên thấm đẫm máu.’

Tuy nhiên, ngoài kho tàng chết chóc để lại cho tương lai, người Mỹ cũng bỏ lại nhiều thiết bị quân sự được đưa vào sử dụng thực tế.”

Bắc và Nam Việt Nam kháng cáo lên Đại hội đồng Liên Hợp Quốc về việc xin gia nhập

Trang năm tờ Santa Barbara News-Press số 17-9 đăng tin “Hà Nội và Sài Gòn đưa đơn xin gia nhập Liên Hợp Quốc ra Đại hội đồng”. [12]

Dẫn nguồn AP từ Liên Hợp Quốc tại New York: “Bắc Việt Nam và Nam Việt Nam, bị Hoa Kỳ phủ quyết khi xin gia nhập Liên Hợp Quốc, nay đang kháng cáo lên Đại hội đồng.

Đơn xin của họ sẽ được đưa ra trước tiên tại ủy ban điều hành 25 quốc gia của Đại hội đồng, cơ quan sẽ họp lần đầu vào tối nay.

Để trở thành thành viên Liên Hợp Quốc, một quốc gia phải được Hội đồng Bảo an giới thiệu và sau đó được Đại hội đồng phê chuẩn. Vì hội đồng hôm 6-8 đã từ chối xem xét đơn xin gia nhập của Nam Hàn, Hoa Kỳ hôm 11-8 đã phủ quyết đơn xin của cả hai miền Việt Nam.

Trong một tuyên bố vào thời điểm đó, quan sát viên Đinh Bá Thi của Nam Việt Nam và Nguyễn Văn Lưu của Bắc Việt Nam cho biết họ tin tưởng Đại hội đồng sẽ ‘chứng tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ của đa số lớn các thành viên Liên Hợp Quốc đối với việc chấp thuận và chuyển lại vấn đề cho Hội đồng.’

Ngay trước khi Đại hội đồng khai mạc khóa họp thường niên ba tháng vào hôm qua, họ [các quan sát viên] đã yêu cầu đưa đơn của nước mình vào chương trình nghị sự. Vì tất cả các cường quốc đều là thành viên của ủy ban điều hành, vấn đề này chắc chắn sẽ trở thành điểm nóng giữa Hoa Kỳ, Trung Quốc và Liên Xô.

Ngay cả khi ủy ban khuyến nghị bác bỏ kháng cáo của hai miền Việt Nam, các nước cộng sản này vẫn có thể tập hợp được đa số để đưa vấn đề ra toàn thể Đại hội đồng và thúc đẩy Đại hội đồng đề nghị Hội đồng Bảo an xem xét lại đơn xin. Nhưng Hoa Kỳ chắc chắn sẽ tiếp tục chặn tại Hội đồng trừ khi phe cộng sản đồng ý cho Nam Hàn gia nhập.”

Ngày 18-9, trang hai tờ Nevada State Journal đăng tin “Tranh luận về Việt Nam”. [13]

Dẫn nguồn UPI từ Liên Hợp Quốc tại New York: “Ủy ban Chỉ đạo của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm thứ Tư đã quyết định cho phép tiến hành một cuộc tranh luận toàn diện về đơn xin gia nhập Liên Hợp Quốc của Bắc và Nam Việt Nam.”

Ngày 20-9, trang ba tờ The Sacramento Union đăng tít “Biểu quyết 123-0 tại Liên Hợp Quốc: Kết nạp hai miền Việt Nam”. [14]

Dẫn nguồn UPI từ trụ sở Liên Hợp Quốc: “Với 123 phiếu thuận và không phiếu chống, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm thứ Sáu đã thông qua nghị quyết rằng Bắc Việt Nam và Nam Việt Nam có quyền gia nhập Liên Hợp Quốc, đồng thời yêu cầu Hội đồng Bảo an đề xuất việc kết nạp.

Tuy nhiên, Hoa Kỳ, nước đã phủ quyết đơn xin gia nhập của cả hai miền Việt Nam vào ngày 11-8, vẫn giữ lập trường từ chối chấp nhận nếu Nam Hàn không được kết nạp cùng lúc.

Nam Hàn, nước không đủ số phiếu để Hội đồng Bảo an khuyến nghị kết nạp, đã không nộp lại đơn xin.

Hoa Kỳ cùng tám quốc gia khác bỏ phiếu trắng đối với nghị quyết do Algeria và 53 quốc gia khác bảo trợ.

Sau cuộc bỏ phiếu, Đại sứ Hoa Kỳ Daniel Patrick Moynihan nói với Đại hội đồng rằng Washington không phản đối việc kết nạp hai miền Việt Nam, ‘nhưng chúng tôi không thể đồng ý với việc chọn lọc kết nạp khiến Đại Hàn Dân Quốc (Nam Hàn) bị loại trừ.’

‘Chúng tôi sẵn sàng ủng hộ việc kết nạp tất cả các quốc gia đủ điều kiện,’ Moynihan nói. ‘Nhưng thật không may, có những quốc gia đủ điều kiện vẫn bị loại trừ.’”

Tờ AP tại Sài Gòn: Phóng viên cần cảnh giác, tránh để chính phủ lợi dụng

Trang hai tờ Argus-Leader số 14-9 đăng tin “Cựu chánh văn phòng Sài Gòn phát biểu trước nhóm phóng viên”. [15]

Dẫn nguồn AP đưa tin từ Hồng Kông: “ Nhiệm vụ đầu tiên của nhà báo là gạn lọc qua những tuyên bố chính thức để tìm ra và viết lại những gì thực sự đang diễn ra, một cựu chánh văn phòng của hãng tin Associated Press tại Sài Gòn cho biết hôm thứ Bảy.

George Esper, người đã đưa tin về cuộc xung đột ở Việt Nam trong 10 năm, đã phát biểu trước một nhóm các phát thanh viên và đại diện báo chí ở bang South Dakota tại Brookings.

‘Điều khiến việc xử lý các tuyên bố của chính phủ trở nên khó khăn là chúng thường được diễn đạt bằng ngôn ngữ quan liêu,’ Esper nói. ‘Công việc của chúng tôi là lọc qua thứ ngôn ngữ chính thức đó và viết ra điều gì thực sự đang diễn ra’.

‘Người dân sẽ không thể hiểu được chính phủ của họ đang nói gì, trừ khi chúng tôi giải thích lại cho họ,’ ông nói.

Ông lấy ví dụ: trong tài liệu của chính phủ công bố việc đầu hàng vô điều kiện của Việt Nam Cộng hòa hồi tháng Tư năm nay, từ ‘đầu hàng vô điều kiện’ chưa bao giờ được sử dụng.

Nhưng ông nói, các phóng viên giàu kinh nghiệm ở Sài Gòn có thể đọc bản tuyên bố và nhận ra rằng đó thực chất là thông báo về việc đầu hàng hoàn toàn của cả nước.

Esper cũng nói rằng phóng viên cần cảnh giác trước những nỗ lực của chính phủ nhằm lợi dụng họ. Ông kể rằng ở Sài Gòn, đôi khi ông được các quan chức chính phủ cung cấp câu chuyện, nhưng khi cố gắng kiểm chứng thì phát hiện không có nhân chứng hay bất kỳ ai có thể xác nhận các thông tin đó.

Ông cho biết hơn 50% những nguồn tin nhận được trong thời gian ông ở Sài Gòn đã bị loại bỏ vì không thể được xác minh một cách thỏa đáng, theo tiêu chuẩn của các phóng viên tham gia đưa tin.”

Liên Xô trao tặng tàu cho miền Bắc

Ngày 16-9, trang 72 tờ Waterloo Region Record đăng tin “Sài Gòn nhận tàu”. [16]

Dẫn nguồn AP đưa tin từ Tokyo: “Liên Xô vừa trao tặng một số tàu cho miền Bắc Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam cho biết hôm thứ Hai. Trong một bản tin phát thanh được theo dõi tại Tokyo, cơ quan này cho biết một buổi lễ bàn giao đã được tổ chức tại cảng Hải Phòng, hải cảng chính của Bắc Việt, vào cuối tuần qua.”

Báo trong nước:

Hiện tại, Thư viện Quốc gia Việt Nam mới chỉ cập nhật các số báo từ tháng 1 đến tháng 6 năm 1975. Dự án sẽ bổ sung các dữ liệu từ hồi ký và sách.