1975 – Ngày 13-4: Sài Gòn phòng thủ chặt Xuân Lộc; Quốc hội Mỹ lạnh nhạt với viện trợ quân sự

Hình nền: Trang nhất báo Nhân Dân số 13-4-1975 đưa tin về chiến sự tại Xuân Lộc. Nguồn: Thư viện Quốc gia Việt Nam.

---

Báo hôm nay viết gì:

Miền Nam:

Tổng hợp từ báo Chính Luận (CL):

VNCH phản công tại Xuân Lộc, đẩy lui quân Cộng sản

Trang nhất báo Chính Luận đăng tựa “Phát ngôn viên quân sự sáng 12-4-75 loan báo: Quân ta bung ra khỏi Xuân Lộc; CS [Cộng sản] bị truy kích thiệt hại nặng”.

Trích tuyên bố của phát ngôn viên quân sự: “Trong đêm qua, tình hình chiến sự trên toàn quốc tương đối yên tĩnh vì CS đã bị thất bại nặng nề tại những mặt trận chính như Xuân Lộc, Long An và Bến Tranh.”

Bên dưới là tin “Đại tá tỉnh trưởng: Toàn thể chiến sĩ quyết giữ Long Khánh”.

Bài ghi: “Đại Tá Phạm Văn Phúc, Tỉnh trưởng Liên Tỉnh Bình Long – Long Khánh qua cuộc phỏng vấn viễn liên cho biết: trong các đợt pháo kích và tấn công vừa qua, tất cả các cơ sở Hành chánh và nhà cửa đồng bào trong tỉnh ly Xuân Lộc đã bị sụp đổ, thiệt tại tới 80%. […]

Đại tá Tỉnh trưởng cũng quan niệm Long Khánh là tiền đồn của Quân Khu 3 và cũng là 1 địa điểm trọng yếu trên tuyến phòng thủ Thủ Đô, nên bằng mọi giá ông cũng như các chiến sĩ dưới quyền quyết giữ cho bằng được.”

Cùng trên trang nhất là bài “Chưa coi là cuộc trắc nghiệm thực sự đầu tiên; Bộ QP [Quốc phòng] Mỹ hoan nghênh quân lực VNCH chặn được CS tấn công Xuân Lộc”.

Dẫn nguồn AP: “Một phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ hôm thứ Sáu cho biết là Quân lực VNCH đang thực hiện một công việc tốt là chận đứng các cuộc tấn công của quân CSBV [Cộng sản Bắc Việt] xâm lược vào tỉnh lỵ Xuân Lộc, trong tỉnh Long Khánh, thuộc Đông Bắc thủ đô Saigon.”

Ngoài ra,

“Tướng Sidle [phát ngôn viên Ngũ giác đài] cho biết hiện không có nguy cơ cấp bách đối với Saigon hay phi trường Tân Sơn Nhất và ông nhận thấy không có cuộc di tản sắp xảy ra với khoảng 6.000 người Hoa Kỳ ở VNCH.”

Tổng thống Mỹ kêu gọi viện trợ cho VNCH: Sài Gòn phấn khởi, Hà Nội đả kích, Quốc hội Mỹ lạnh nhạt

Trang nhất đăng tít lớn “Phản ứng chính thức của chính phủ VNCH về bài diễn văn của TT Ford: VNCH phấn khởi về việc Mỹ tái xác nhận cam kết”.

Trích: “Vài giờ sau khi TT Ford yêu cầu Quốc hội Mỹ chuẩn chi ngay gần một tỷ Mỹ kim viện trợ khẩn cấp cho VNCH, chánh phủ VNCH hôm thứ Sáu ra tuyên bố cho biết nhân dân và quân đội VNCH ‘rất lấy làm phấn khởi trước sự tái xác nhận những cam kết’ của chánh phủ Mỹ nhằm hỗ trợ chiến đấu kháng Cộng của VNCH. […]

Chính phủ Hoa Kỳ hôm thứ Sáu đã gửi một công hàm cho CSBV cảnh cáo nếu CSBV không ngưng ngay cuộc tấn công quân sự vào miền Nam VN thì chắc chắn CSBV sẽ phải chịu trách nhiệm về hậu quả của những hành động của họ. […]

Theo AP, Đài phát thanh Hà Nội hôm thứ Sáu đả kích bài diễn văn của TT Ford.

Về điểm TT Ford xin được quyền sử dụng binh sĩ Mỹ để di tản người Mỹ ở VN, đài Hà Nội cho đó là một cách ‘để ngụy trang sự can dự trực tiếp bằng quân sự’ của Mỹ tại VN.”

Bên dưới là bài viết “Về 2 đề nghị cho Việt Nam của TT Ford; Quốc hội Mỹ có vẻ không muốn tiếp tục theo đường lối cũ”.

Dẫn nguồn Reuter:

“Phản ứng sơ khởi tại 2 viện Quốc hội Mỹ về số tiền 722 triệu Mỹ kim mà TT Ford xin quân viện khẩn cấp cho VNCH được ghi nhận là lạnh nhạt.

Nhưng về lời TT Ford xin viện trợ nhân đạo cho VNCH thì các nhà lập pháp Mỹ tỏ ra quan tâm thuận lợi, tuy rằng chưa đồng ý với nhau là số tiền giúp đỡ nhân đạo sẽ là bao nhiêu. […]

Bên cạnh sự chống đối, cũng có một vài ý kiến thuận lợi đối với lời yêu cầu viện trợ của TT Ford.

Điển hình là NS Scott, lãnh tụ Cộng hòa tại TV [Thượng viện]. Ông này nói rằng, TT Ford biết là bài diễn văn đó không được dân chúng hưởng ứng nhưng ‘Ông đã dám nói thẳng cho dân Mỹ nghe một sự thật’.”

Trang nhất còn đăng tin “Bạch Ốc thách thức NS Jackson trưng bằng chứng; UB Ngoại Giao TV Mỹ mở điều trần xét xem có thỏa hiệp ngầm không”.

Dẫn nguồn UPI: “Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Ron Nessen hôm nay tuyên bố Tổng Thống Ford đã không được biết có bất cứ một mật ước nào giữa HK và VNCH.

Phát ngôn viên Nessen cũng thách thức Nghị sĩ Jackson hãy đưa ra những chứng liệu để minh chứng lời tố cáo mà ông ta đã đưa ra vào đầu tuần này là đã có những mật ước như vậy. […]

Trong khi đó, Nghị sĩ Sparkman chủ tịch ủy ban ngoại giao Thượng Viện tuyên bố ủy ban của ông hôm nay đã mở những cuộc điều trần để quyết định xem giữa HK và VNCH có một ‘sự thông cảm mật’ nào không.”

Trang nhất cũng đăng tin ngắn “Phi cơ Mỹ không thám BV”.

Trích: “Phái viên Pháp tấn xã tại Hà Nội thuật tin bộ Ngoại Giao CSBV hôm qua cho hay phi cơ Mỹ lại tái không thám BV kể từ hôm thứ Năm.

Theo nguồn tin hôm thứ Năm 1 phi cơ không thám SR-71 đã bay trên vùng trời Nghệ An.

Trước đó, vẫn theo nguồn tin, 1 phi cơ không người lái của Mỹ hôm 9-4 đã bay trên vùng trời Huế và Đà Nẵng.”

Cháy lớn ở Sài Gòn: 1.000 căn nhà bị thiêu rụi

Trang ba đăng tin “Cháy lớn tại Cầu Bông Gia Định: 1.000 căn nhà bị thiêu rụi, phải 4 tiếng đồng hồ mới dập tắt được ngọn lửa”.

Bài ghi: “Một trận hỏa hoạn gây kinh hoàng cho hàng vạn đồng bào ở xóm Cầu Bông đường Lê văn Duyệt, đã xẩy ra hồi 1 giờ kém 10 trưa hôm qua [11-4].

Tiếng la khóc thê thảm hòa với lửa gió, thỉnh thoảng có vài tiếng nổ nhỏ phát ra dường như là những nơi có chứa những thùng xăng. […]

Ngay sau khi vụ hỏa hoạn xẩy ra một số đồng bào đã gửi thư cho Chính Luận nêu thắc mắc là ngọn lửa bắt đầu bốc cháy từ 11 giờ mà sao mãi tới hơn 16 giờ mới dập tắt được trong khi ở Đô Thành có cả một lực lượng cứu hỏa hùng hậu.

Vì ngọn lửa mặc sức hoành hành quá lâu này nên đồng bào đã nêu ra rất nhiều giả thuyết và thắc mắc về vai trò của đội Cứu hỏa.” 

Miền Bắc:

Tổng hợp từ báo Nhân Dân (ND):

Làm chủ một phần thị xã Xuân Lộc

Trang nhất báo Nhân Dân đăng tít “Miền Nam liên tục tiến công và nổi dậy mạnh mẽ; Bà Rịa – Long Khánh ngày 10 và 11-4 – Tin thêm về cuộc tiến công và nổi dậy ở khu vực thị xã Xuân Lộc: Làm chủ một phần quan trọng trong thị xã Xuân Lộc; Bình Thuận: Diệt và làm tan rã toàn bộ quân địch trong chi khu quân sự và quận lỵ Thiện Giáo; Biên Hòa đêm 8 rạng 9-4: Tiến công địch ở trường thiết giáp và căn cứ Nước Trong; Loại khỏi vòng chiến đấu 750 tên địch; Bắn cháy và phá hủy 71 xe quân sự”.

Bên cạnh là bài “Ủy ban Mặt trận và Ủy ban nhân dân cách mạng các tỉnh Nam Bộ ra lời kêu gọi: Thời cơ cách mạng vô cùng thuận lợi, tất cả hãy dồn sức, anh dũng tiến lên!”.

Trích đoạn:

“Anh em binh lính, sĩ quan, cảnh sát và công chức thuộc quân đội và chính quyền Thiệu hãy nhận rõ thời cuộc hiện nay, nhanh chóng nổi dậy làm binh biến, phối hợp cùng nhân dân khởi nghĩa, mang vũ khí, tài liệu nộp cho cách mạng, trở về với dân tộc.

Đồng bào và Quân giải phóng sẽ đón tiếp anh em theo đúng chính sách bảy điểm của Chính phủ cách mạng lâm thời.”

Tin mới nhận về Sài Gòn 

Mục “Tin mới nhận” trên trang bốn có các tin:

“Sài Gòn: Đường số 4, con đường tiếp tế chính cho ngụy quân, ngụy quyền ở Sài Gòn, lại bị Quân giải phóng cắt.

Chiến sự vẫn quyết liệt ở Xuân Lộc và chung quanh. Một lữ đoàn nhảy dù ngụy được thả xuống một đồn điền để cứu bọn ngụy ở Xuân Lộc có nguy cơ bị tiêu diệt.

Ngày 12-4, hãng Roi-tơ đưa tin: Tên phát ngôn ngụy quyền Thiệu vừa thông báo cho biết một trạm cảnh sát ngụy canh giữ những người bị cưỡng ép di cư ở đảo Phú Quốc đã bị tiến công. Năm tên chết, bốn tên khác bị thương.”

Lên án Mỹ cưỡng ép di cư và thêm viện trợ cho VNCH

Trang bốn báo đăng bài “Lên án chính quyền Pho cưỡng ép di cư”.

Trích: “Dư luận thế giới tiếp tục công phẫn lên án tội ác dã man của Mỹ – Thiệu cưỡng ép đồng bào ta ở miền Nam di cư.”

Bên dưới là bài viết “Dư luận Mỹ và Tây Âu tiếp tục chỉ trích việc Pho xin thêm viện trợ quân sự cho bọn Thiệu”.

Trích: “Theo hãng UPI ngày 14-4, kết quả cuộc thăm dò dư luận chớp nhoáng của hãng này sau khi tổng thống Pho xin gần 1 tỷ đô la viện trợ quân sự và kinh tế cho chính quyền Thiệu, hầu hết số người được hỏi ý kiến cho rằng chính quyền Pho đang phí tiền một cách vô ích ở miền Nam Việt Nam và họ phản đối bất kỳ sự viện trợ quân sự nào thêm của Mỹ cho Nam Việt Nam. […]

Theo tin từ Mỹ, nhiều nghị sĩ Mỹ tiếp tục phản đối việc tăng cường dính líu về quân sự của chính quyền Pho ở miền Nam Việt Nam.”

Thế giới:

Một số tin quốc tế trên Chính Luận và Nhân Dân dẫn nguồn các hãng tin nước ngoài:

Một số nhóm ở Đức tố cáo ông Thiệu tìm cách chuyển đi 16 tấn vàng

Trang bốn báo Nhân Dân, trong mục “Tin vắn thế giới”, đăng: “Cộng hòa liên bang Đức: Theo hãng tin PPA, vừa qua, Ủy ban đoàn kết chống đế quốc và Nhóm đoàn kết quốc tế với Việt Nam ở Cộng hòa liên bang Đức tố cáo Thiệu đang tìm cách lén lút chuyển 16 tấn vàng sang Thụy Sĩ.”

Campuchia: Lập nội các mới, hy vọng ngưng bắn với Cộng sản

Trang nhất Chính Luận đăng “Đại sứ Mỹ hội đàm với lãnh tụ KPC sau bài diễn văn của TT Ford; Nhân vật mới Chau Sau lập nội các với hy vọng ngưng bắn sau 48 giờ”.

Dẫn nguồn UPI: “Các nhà lãnh đạo cao cấp KPC đã họp suốt đêm thứ Sáu trong một nỗ lực cấu thành một tân chính phủ có khả năng thương nghị với phe bên kia. Nỗ lực chính trị này – được một vài quan sát viên coi như là vô vọng – đã được đưa ra sau khi TT Ford đọc bài diễn văn quan trọng về chính sách đối ngoại mà không nhắc nhở gì đến vấn đề viện trợ của Hoa kỳ cho KPC.”

---

Bấm vào đường dẫn để đọc các số báo được nhắc đến trong bài:

• Nhật báo Chính Luận (lưu trữ tại Kho Sách Xưa). [1]
• Báo Nhân Dân (lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Việt Nam). [2]