1975 – Tuần 24: Chính quyền buộc binh lính, viên chức chế độ cũ đi học cải tạo; Việt Nam chiếm đảo của Campuchia

Hình nền: Những người lính Việt Cộng chụp hình tại trung tâm Sài Gòn. Hình đăng trên trang năm tờ The Courier Journal số 9-6-1975. Nguồn: The Courier Journal/Newspapers.com.

Hình nền: Những người lính Việt Cộng chụp hình tại trung tâm Sài Gòn. Hình đăng trên trang năm tờ The Courier Journal số 9-6-1975. Nguồn: The Courier Journal/Newspapers.com.


Báo tuần qua viết gì: 

Báo nước ngoài:

Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

Huỳnh Tấn Phát: Miền Nam sẽ “trung lập và dân chủ”

Trang năm tờ Daily Gleaner số 10-6 đăng bài “Nhà cầm quyền mới ở Sài Gòn dần khẳng định quyền kiểm soát”. [1]

Trích: “Nhà cầm quyền mới tại Nam Việt Nam đang dần bước ra khỏi bóng tối để khẳng định quyền kiểm soát mà họ đã theo đuổi từ lâu.

Chính phủ Cách mạng Lâm thời đã bắt đầu dùng danh nghĩa của chính họ để đưa ra các tuyên bố. Theo một số báo cáo, danh xưng chính xác hiện nay của chính quyền mới là Chính phủ Cách mạng miền Nam Việt Nam. Chính quyền này sẽ điều hành đất nước [miền Nam] cho đến khi hai miền Nam Bắc được thống nhất. […]

Một bản tin của UPI từ Sài Gòn trích lời Lê Văn Giáp, một cán bộ cấp cao thuộc Bộ Văn hóa trong chính quyền mới đang hình thành, rằng các chính sách của chính quyền sẽ ‘rất tiết chế và chừng mực’.

‘Còn về việc tái thống nhất hai miền Nam Bắc, có thể phải mất vài năm’, Giáp nói. Giáp đứng đầu một tổ chức ở Sài Gòn trong những năm 1966-67, chống lại các ảnh hưởng của văn hóa Mỹ do lính Mỹ mang tới Việt Nam. Ông nói: ‘Giờ đây người Việt Nam đã làm chủ Việt Nam’. […]

Chủ tịch Chính phủ Cách mạng Lâm thời là ông Huỳnh Tấn Phát, 62 tuổi, quê ở Mỹ Tho thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long. Ông là người đứng tên trong một số văn bản mà Chính phủ Cách mạng Lâm thời ở Sài Gòn công bố.

Gần đây, ông Phát nói với nhà báo Edith Lenart tại Paris rằng chế độ mới ở Nam Việt Nam sẽ ‘trung lập và dân chủ’ và sẽ khác với chế độ ở Hà Nội.

Ông nói với nhà báo rằng việc thống nhất sẽ chưa diễn ra trong thời gian trước mắt.

Chủ đề này tiếp tục xuất hiện trong các tuyên bố của những nhân vật cộng sản cả trong và ngoài Việt Nam. (Phó Thủ tướng Trung Quốc Đặng Tiểu Bình có một bình luận tương tự tại Paris về việc ‘Việt Nam sẽ dần thống nhất, nhưng không phải ngay lập tức’.)

Một số nhà phân tích tin rằng Hà Nội muốn loại bỏ dần các yếu tố phương Tây, tư sản và ‘phản động’ ra khỏi xã hội miền Nam trước khi sáp nhập với xã hội cộng sản khắc khổ và kỷ luật của miền Bắc.”

Miền Bắc muốn Hà Nội trở thành thủ đô Việt Nam

Ngày 9-6, trang hai tờ The Post-Standard đăng tin “Miền Bắc muốn Hà Nội trở thành thủ đô của Việt Nam”. [2]

Dẫn nguồn AP: “Quốc hội Bắc Việt hôm Chủ nhật đã lần đầu lên tiếng thúc đẩy việc Hà Nội trở thành thủ đô của một nước Việt Nam thống nhất – nơi đã bị chia cắt trong hơn 20 năm. […]

Tuyên bố của Bắc Việt nằm trong bản tin về kỳ họp Quốc hội khóa V, được phát sóng qua Đài Truyền thanh Hà Nội.

Bản tin nói: ‘Quốc hội hy vọng nhân dân Hà Nội sẽ phát huy truyền thống cách mạng để xây dựng Hà Nội thành thủ đô của cả nước’. […]

Trên danh nghĩa, Chính phủ Cách mạng Lâm thời đang điều hành miền Nam.

Trên thực tế, người ta ngày càng thấy rõ chính quyền Hà Nội đưa ra các quyết định quan trọng ở miền Nam, và Bắc Việt mới là bên thực sự nắm quyền ở Sài Gòn.

So với Chính phủ Cách mạng Lâm thời tương đối yếu thế, các nhà lãnh đạo Bắc Việt là những người đã lên tiếng mạnh mẽ hơn trong việc thúc đẩy tái thống nhất.”

Hình ảnh một người bán xe đạp tại Sài Gòn với ghi chú về việc nhu cầu và giá xe đạp tăng cao do tình trạng khan hiếm xăng dầu. Hình đăng trên trang 20 tờ Calgary Herald số 11-6-1975. Nguồn: Calgary Herald/Newspapers.com.
Hình ảnh một người bán xe đạp tại Sài Gòn với ghi chú về việc nhu cầu và giá xe đạp tăng cao do tình trạng khan hiếm xăng dầu. Hình đăng trên trang 20 tờ Calgary Herald số 11-6-1975. Nguồn: Calgary Herald/Newspapers.com.

Việt Nam chiếm đảo Pulau Wai của Campuchia

Ngày 14-6, trang năm tờ The Daily Telegraph đăng tin “Xung đột Việt Nam: Tranh chấp đảo”. [3]

Trích: “Báo cáo tình báo của Mỹ cho biết các cuộc xung đột vũ trang đã nổ ra giữa lực lượng Cộng sản Việt Nam và Campuchia, và chế độ mới ở Sài Gòn đã chiếm đảo Pulau Wai ở Biển Đông bằng vũ lực.

Quyền sở hữu nhóm đảo Pulau Wai từ lâu đã là vấn đề tranh chấp giữa Việt Nam và Campuchia, chủ yếu bởi khả năng dưới đáy biển ở khu vực này có trữ lượng dầu. Hồi tháng trước, tàu tuần tiễu Campuchia đã bắt giữ tàu Mỹ Mayaguez ở gần khu vực này.

Theo cùng nguồn tin, không quân của Cộng sản Việt Nam cũng ném bom các đơn vị quân Campuchia trong những cuộc đụng độ gần đây ở biên giới.

Những cuộc đụng độ này chưa được đưa tin, chủ yếu là vì các nhà báo phương Tây không còn được tự do đi lại trong khu vực hoặc không thể chuyển ra bên ngoài nhiều tin tức quan trọng từ Sài Gòn.

Ở Phnom Penh, hiện còn rất ít người nước ngoài.

Khmer Đỏ ở Campuchia đã tiến hành nhiều vụ xử tử những ‘kẻ thù giai cấp’ kể từ khi nắm quyền, và bộc lộ sự tàn bạo cực đoan.”

Theo nguồn AP được trích trên trang hai tờ The Des Moines Register số cùng ngày, quân đội của chế độ Sài Gòn mới bắt đầu tấn công Pulau Wai từ ngày 10-6-1975. [4]

Đài Hà Nội: Một nửa dân số miền Nam thất nghiệp

Cùng trong bài viết trên trang hai tờ The Des Moines Register số 14-6 là báo cáo của AP về tin tức từ Hà Nội. [5]

Trích: “Trong các diễn biến khác ở Đông Dương, Đài Truyền thanh Hà Nội cho biết gần một nửa dân số 19 triệu người ở Nam Việt Nam hiện nay thất nghiệp hoặc thiếu khả năng lao động sau nhiều năm chiến tranh, và rằng chính phủ mới đang ‘mong đợi’ nhận được viện trợ nước ngoài.”

Cộng sản truy tìm các cựu binh VNCH còn kháng cự

Trang 110 tờ Daily News số 8-6 đăng bài “Cộng sản xem an ninh là vấn đề chính ở Sài Gòn”. [6]

Dẫn nguồn UPI: “Chủ tịch miền Nam Việt Nam, ông Huỳnh Tấn Phát, nói khó khăn lớn nhất đối với Chính phủ Cách mạng Lâm thời mới ‘là vấn đề duy trì an ninh, truy quét tàn dư quân đội và những phần tử ngoan cố chống lại cách mạng’.

Đây là một trong những tuyên bố chính thức rõ ràng nhất cho đến nay cho thấy mức độ nghiêm trọng trong cách đánh giá của chính quyền Cộng sản đối với sự kháng cự vũ trang của binh sĩ thuộc quân đội bại trận. […]

Các nguồn tin chính phủ hôm nay cho biết rằng có tới một phần ba trong tổng số một triệu quân của chế độ cũ tại Sài Gòn chưa được thống kê, mặc dù hầu hết những người không đăng ký với chính quyền mới được cho là đã trở về với gia đình.

Một cuộc truy quét quy mô lớn nhằm tìm kiếm lực lượng kháng chiến có vũ trang đã được triển khai, đặc biệt là tại khu vực Sài Gòn, nơi phần lớn các đơn vị tinh nhuệ của quân đội Sài Gòn vẫn đang chiến đấu khi có lệnh đầu hàng hôm 30-4.”

Xử tử công khai một người bị kết tội trộm cắp ở Sài Gòn. Hình đăng trên trang bốn tờ The Daily Telegraph số 9-6-1975 với ghi chú hình gốc được đăng trên báo Giải Phóng. Nguồn: The Daily Telegraph/Newspapers.com.
Xử tử công khai một người bị kết tội trộm cắp ở Sài Gòn. Hình đăng trên trang bốn tờ The Daily Telegraph số 9-6-1975 với ghi chú hình gốc được đăng trên báo Giải Phóng. Nguồn: The Daily Telegraph/Newspapers.com.

Chính quyền bắt buộc người của chế độ cũ đi cải tạo

Ngày 12-6, trang 21 tờ The San Francisco Examiner đăng tít “Trại cải tạo ở Sài Gòn: Cộng sản bắt đầu chiến dịch thanh lọc” của phóng viên UPI Alan Dawson đưa tin từ Sài Gòn. [7]

Trích: “Binh lính và nhân viên chính quyền dưới chế độ VNCH đã dành trọn ngày hôm nay để tham gia các lớp cải tạo. Cuối tuần này, các quan chức cấp cao của chế độ cũ sẽ tiếp bước.

Các binh sĩ và hạ sĩ quan, bao gồm cả phụ nữ, thuộc chính quyền đã sụp đổ ngày 30-4, được yêu cầu tham dự các lớp học sáng kéo dài ba ngày. Mục đích có lẽ là để học các chính sách và chương trình của Chính phủ Cách mạng Lâm thời, hiện đang kiểm soát miền Nam Việt Nam.

Các quan chức cấp cao thì được yêu cầu tham gia một khóa học cải tạo nghiêm ngặt hơn, kéo dài một tháng, phải xa nhà, xa gia đình. Họ được yêu cầu mang theo khoảng 17 đô la để trả tiền gạo. […]

Hàng chục ngàn binh sĩ và quan chức cấp thấp đã báo danh tham gia khóa học vào hôm qua và đã dành cả ngày để điền các mẫu đăng ký mới.

Những buổi học được tổ chức tại các trường ở Sài Gòn và các khu vực lân cận, với lực lượng vũ trang canh gác nhằm ngăn chặn hành động khủng bố, theo các nguồn tin tham dự lớp học cho biết.

Một số binh sĩ khác đã được bố trí tại các tuyến đường chính ra khỏi Sài Gòn để ngăn chặn các cựu binh tìm cách rời khỏi thành phố.

Cho đến hôm qua, bất kỳ ai muốn trở về tỉnh nhà đều được chính quyền khuyến khích. Nhưng các binh sĩ gác chốt nói sẽ không cho phép cựu binh rời khỏi Sài Gòn cho đến khi họ hoàn thành các khóa cải tạo.

Báo chí Sài Gòn cho biết mọi người – từ tổng thống cuối cùng của chế độ cộng hòa là tướng Dương Văn Minh cho đến binh sĩ cấp thấp nhất – đều phải tham gia một khóa cải tạo nào đó. Các nghị viên, công chức cấp cao và quan chức được bầu cũng không ngoại lệ.”

Về sự kiện này, trang sáu tờ Petoskey News-Review số 13-6 đăng bài “Cộng sản tẩy não cựu quan chức miền Nam Việt Nam”. [8]

Dẫn nguồn UPI: “Báo Giải Phóng, tờ báo chính thức của chính quyền Sài Gòn, đã trích lời quan chức cấp cao tại Sài Gòn là Trung tướng Trần Văn Trà rằng những ai không tham dự các lớp học sẽ bị coi là bất tuân chính phủ.

Tuy nhiên, không có dấu hiệu nào cho thấy có sự bất tuân. Những người tham dự đăng ký và tham gia các lớp học nói khu vực ghi danh chật kín người. […]

Các nhà báo không được phép tham dự các khóa học.

Một quan chức phụ trách báo chí của Bộ Ngoại giao nói những người tham dự các lớp học đã yêu cầu không cho nhà báo có mặt.”

Việt Nam đòi Mỹ viện trợ nếu muốn tìm lính Mỹ tử trận

Ngày 12-6, trang sáu tờ The Palm Beach Post đăng tựa “Việt Nam: Không viện trợ, không tìm lính Mỹ mất tích”. [9]

Dẫn nguồn UPI từ Bangkok: “Bắc Việt hôm qua nói rằng Hoa Kỳ phải cung cấp viện trợ hậu chiến cho miền Bắc và Nam Việt Nam trước khi có thể tiến hành một cuộc tìm kiếm đối với khoảng 2.500 người Mỹ mất tích và thiệt mạng ở Đông Dương.

Tuyên bố được đưa ra trong một bài xã luận trên báo Nhân Dân của đảng Cộng sản Bắc Việt, được phát đi từ Đài Truyền thanh Hà Nội và ghi nhận tại đây [Bangkok]. Bài viết nói Hà Nội sẵn sàng thảo luận vấn đề với Mỹ.

Giới chức Hoa Kỳ tại đây [Bangkok] cho biết đây là lần đầu tiên họ thấy Bắc Việt liên kết trực tiếp hai vấn đề này theo cách thẳng thắn như vậy.

Sau khi cáo buộc Hoa Kỳ tiếp tục thực hiện ‘các tội ác’ chống lại nhân dân Việt Nam, báo Nhân Dân viết: ‘Chúng tôi yêu cầu Hoa Kỳ… nghiêm túc thực hiện tinh thần của Điều 21 trong Hiệp định Paris năm 1973 liên quan đến nghĩa vụ của Hoa Kỳ trong việc đóng góp để hàn gắn vết thương chiến tranh do cuộc chiến xâm lược tội ác của Hoa Kỳ gây ra.’

Điều khoản này đề cập đến viện trợ hậu chiến của Hoa Kỳ cho Việt Nam, nhưng Ngoại trưởng Henry Kissinger và các quan chức Mỹ khác cho biết Hoa Kỳ không còn nghĩa vụ phải viện trợ vì Bắc Việt đã vi phạm các thỏa thuận kể từ hiệp định ngừng bắn năm 1973 cho đến khi Sài Gòn thất thủ ngày 30-4 vừa qua. […]

Giới chức Hoa Kỳ liệt kê khoảng 965 lính và thường dân Mỹ mất tích tại Đông Dương, cùng với khoảng 1.100 người khác được tuyên bố là đã chết nhưng chưa tìm thấy thi thể.”

73 người Mỹ còn mắc kẹt ở Việt Nam

Trang hai tờ North County Times số 10-6 đăng tin “73 người Mỹ được cho là vẫn còn ở Nam Việt Nam”. [10]

Dẫn nguồn UPI: “73 đại diện không chính thức cuối cùng của Hoa Kỳ còn lại ở Việt Nam thuộc mọi thành phần, từ tù nhân chiến tranh cuối cùng của chiến tranh Đông Dương cho đến một người hippie lang thang khắp châu Á.

Họ bao gồm các quan chức Hoa Kỳ bị mắc kẹt trong cuộc di tản hoảng loạn khỏi đại sứ quán của mình và các cựu binh Mỹ trở lại Việt Nam ngay trước khi Cộng sản tiếp quản để tìm cách đưa hôn thê ra khỏi nước.

Giới chức chính quyền đã thẩm vấn tất cả người Mỹ. Trừ tám tù binh chiến tranh, còn lại họ đều được cấp giấy tờ và được phép di chuyển tương đối tự do. Tuy nhiên, vẫn chưa có thông tin nào về thời điểm những người này có thể rời đi, hoặc liệu một số ít muốn ở lại có được phép làm vậy hay không.”

Biếm họa về quan hệ giữa Việt Nam với các nước trong khu vực. Nhân vật “Hà Nội” (bên phải) được ghi chú “chiếm được lượng vũ khí của Mỹ trị giá hàng triệu đô la” và nói với những nhân vật đang ngồi bàn “Có phiền không nếu tôi nhập bọn?”. Hình đăng trên trang năm tờ Daily Gleaner số 10-6-1975. Nguồn: Daily Gleaner/Newspapers.com.
Biếm họa về quan hệ giữa Việt Nam với các nước trong khu vực. Nhân vật “Hà Nội” (bên phải) được ghi chú “chiếm được lượng vũ khí của Mỹ trị giá hàng triệu đô la” và nói với những nhân vật đang ngồi bàn “Có phiền không nếu tôi nhập bọn?”. Hình đăng trên trang năm tờ Daily Gleaner số 10-6-1975. Nguồn: Daily Gleaner/Newspapers.com.

Hướng dẫn ăn mặc đứng đắn ở Sài Gòn

Ngày 9-6, trang hai tờ The Ithaca Journal đăng tin “Sài Gòn: Cấm áo cổ khoét sâu”. [11]

Dẫn nguồn AFP: “Áo cổ khoét sâu và quần ống loe sẽ không còn được phụ nữ cách mạng có gu thời trang ở miền Nam Việt Nam mặc trong năm nay, theo một tạp chí phụ nữ tại đây.

Phụ Nữ, tạp chí hàng tháng của Hội Phụ nữ Giải phóng Sài Gòn, đã đăng hai bức tranh minh họa để cho thấy nên và không nên mặc gì.

Bỏ đi kính râm đeo hờ hững trên trán, bỏ kiểu tóc phồng, áo hoa trễ cổ, để lộ ngực nhiều hơn mức được coi là đứng đắn, thắt lưng bản rộng có khóa lòe loẹt, quần jean ống loe và bốt cao đến bắp chân.

Thay vào đó, phụ nữ cách mạng ăn mặc đúng mực sẽ để tóc thẳng, chải cẩn thận, mặc áo dài truyền thống Việt Nam – xẻ tà ở eo, tà áo dài đến nửa bắp chân (hơi dài hơn kiểu hiện đang phổ biến ở Sài Gòn). Quần dài Việt Nam nên là quần lụa hoặc cotton đen, và đi giày đơn giản, theo tạp chí cho biết.

Vấn đề thời trang cách mạng được đưa ra trong số đầu tiên của báo Phụ Nữ, phản hồi lại câu hỏi đầy lo lắng của một độc giả nữ, rằng liệu có đúng là chính quyền cách mạng cấm phụ nữ dùng mỹ phẩm hoặc mặc đẹp không.

Tờ báo trả lời độc giả:

‘Phụ nữ nên đẹp, em gái à. Cách mạng càng thành công, phụ nữ sẽ càng đẹp.’”

Ngân hàng sắp mở cửa lại ở miền Nam

Trang bốn tờ The Baltimore Sun số 11-6 đăng tin “Ngân hàng sắp mở cửa trở lại ở Việt Nam”. [12]

Dẫn nguồn Reuters: “Hàng ngàn người nước ngoài bị kẹt lại kể từ chiến tranh Việt Nam, nợ tiền các khách sạn, nhà hàng và thậm chí cả người bán hàng rong, hôm qua đã thấy một chút hy vọng rằng cuộc khủng hoảng tiền mặt của họ sắp kết thúc.

Nhân viên ngân hàng đã bắt đầu làm việc sau cảnh cửa đóng kín để chuẩn bị cho việc nối lại hoạt động, vốn đã bị đình chỉ từ ngày 30-4, khi chính quyền mới tiếp quản.

Tuần trước, giới chức Sài Gòn đã thông báo rằng Ngân hàng Quốc gia Việt Nam và các ngân hàng khác phục vụ cho thương mại, nông nghiệp và xuất nhập khẩu sẽ sớm hoạt động trở lại, nhưng chưa công bố ngày cụ thể.”

Báo cáo của Quốc hội Mỹ chỉ trích chương trình tị nạn của chính quyền

Ngày 9-6, trang nhất tờ The Cincinnati Enquirer đăng tựa “Việc xử lý người tị nạn [bị đánh giá là] ‘hỗn loạn’”. [13]

Dẫn nguồn AP: “Chương trình của chính quyền Ford nhằm xử lý và tái định cư cho 131.000 người tị nạn Nam Việt Nam dưới sự kiểm soát của Hoa Kỳ đã rơi vào tình trạng ‘hỗn loạn’, theo các nhà điều tra của Thượng viện vào hôm Chủ nhật. […]

Các nhà điều tra nói có những dấu hiệu cho thấy với tốc độ hiện tại, có thể phải mất hơn một năm mới giải tỏa hết các trại tị nạn. […]

Báo cáo cho biết tính đến tuần đầu tiên của tháng Sáu, 102.314 người hay 80% trong tổng số 131.000 người tị nạn dưới sự kiểm soát của Mỹ vẫn còn ở các trại tị nạn chờ được xử lý và tái định cư. […]

Báo cáo nói kế hoạch của Tổng thống Ford nhằm sơ tán một số lượng không xác định người Việt tị nạn ‘có vẻ ít giống một kế hoạch hơn là một ý định mơ hồ, thiếu rõ ràng’.

Theo báo cáo, thực tế diễn ra cho thấy nếu tồn tại bất kỳ kế hoạch nào thì nó cũng đã được thực thi một cách tồi tệ, thiếu tổ chức và gần như không có sự chỉ huy trên thực địa.

Báo cáo ghi rằng dưới áp lực của các sự kiện diễn ra dồn dập, gần một nửa số người Việt Nam ra đi dưới sự kiểm soát của Mỹ đại diện cho những thành phần dân số mà Hoa Kỳ chưa bao giờ có ý định di tản, bao gồm nông dân, tiểu thương, những người bán hàng rong, quân lính cấp thấp, và trong một trường hợp, toàn bộ một làng đánh cá.”

Du học sinh Việt tại Nhật Bản lo sợ bị trục xuất về nước

Trang 25 tờ Tucson Daily Citizen số 10-6 đăng bài “Nhật Bản cung cấp rất ít hỗ trợ cho người Việt”. [14]

Dẫn nguồn AP: “Truong Quang Thuong, 23 tuổi, giống như khoảng 800 người Việt Nam khác ở Nhật Bản, đang đối mặt với một tương lai bất định. […]

Sau khi Chính phủ Cách mạng Lâm thời tiếp quản Sài Gòn ngày 30-4, Thuong và 130 sinh viên Việt Nam khác đã ra ‘tuyên bố’ rằng họ không muốn quay về một nước Việt Nam dưới chế độ cộng sản. Tuyên bố nói rằng họ ‘đặt mình dưới sự bảo hộ của chính phủ Nhật’.

Nhưng với chính phủ Nhật, họ là một vấn đề ngoại giao gây lúng túng.

‘Nhật Bản đã công nhận Chính phủ Cách mạng Lâm thời và hiện đang thận trọng để không làm mất lòng chính quyền mới ở Sài Gòn,’ một người Nhật cho biết.

Chính quyền Nhật chưa có phản hồi chính thức về yêu cầu của nhóm sinh viên ngoại trừ việc nới lỏng giới hạn về thị thực sinh viên, cho phép họ tìm công việc làm thêm bán thời gian, mặc dù người phát ngôn của nhóm sinh viên nói nhiều sinh viên đã có công việc làm thêm từ lâu.

Bộ Tư pháp cho biết sẽ xem thị thực sinh viên là hợp lệ cho đến khi họ hoàn thành việc học, nhưng không nói rõ điều gì sẽ xảy ra khi nhiều người tốt nghiệp vào năm tới. Một số người Việt lo sợ Nhật Bản sẽ trục xuất họ về Nam Việt Nam.

Ngo Chi Dung, 24 tuổi, một sinh viên chuyên ngành hóa học, đứng đầu ‘Nhóm người Việt lưu vong’ nói: ‘Chúng tôi không muốn sống dưới chế độ cộng sản.’”

Người Việt tị nạn vất vả tìm việc tại Mỹ

Trên cùng trang 25 tờ Tucson Daily Citizen số 10-6 là bài “Người tị nạn tìm việc ở Mỹ: Không dễ kiếm việc tạp vụ”. [15]

Dẫn nguồn UPI: “Người Việt Nam đang kiếm việc trong một thị trường việc làm khó khăn và chật hẹp của Mỹ.

Với những người tị nạn chiến tranh mong đợi hòa bình trong suốt 30 năm, công cuộc tìm kiếm mới ở quê hương mới không phải là nhiệm vụ dễ dàng.

Thất nghiệp do suy thoái kinh tế đang ở mức cao nhất trong 34 năm qua, với 8,5 triệu người Mỹ không có việc làm. […]

Những người Việt đang cạnh tranh trong thị trường việc làm sẽ nhận bất kỳ công việc nào.

Lâm Quang Thi, 44 tuổi, một cựu tướng lĩnh quân đội VNCH, có bằng triết học Pháp [tú tài Pháp ban triết học] và đai đen karate. Ông đang ở cùng chị dâu trong một căn hộ nhỏ phía trên quán cafe Việt – Mỹ của bà ở San Francisco. Vợ của ông đang giúp việc trong quán.

Một tướng ba sao thất nghiệp làm công việc gì?

‘Bất cứ thứ gì tôi có thể làm’, ông nói.

‘Nhưng lúc này thì tôi không biết làm gì. Khi mới tới đây, vợ chồng tôi chỉ có 1.200 đô la. Giờ trong túi tôi còn khoảng 100 đô. Tôi chưa bao giờ có nhiều tiền. Cả đời tôi đều ở trong quân đội.’”

Những người lính Việt Cộng chụp hình tại trung tâm Sài Gòn. Hình đăng trên trang năm tờ The Courier Journal số 9-6-1975. Nguồn: The Courier Journal/Newspapers.com.
Những người lính Việt Cộng chụp hình tại trung tâm Sài Gòn. Hình đăng trên trang năm tờ The Courier Journal số 9-6-1975. Nguồn: The Courier Journal/Newspapers.com.

Báo trong nước:

Tổng hợp từ báo Nhân Dân, Hà Nội Mới, Lao Động: [16]

Cứu tế 50.000 dân Quận 4 (Sài Gòn) thiếu ăn

Ngày 10-6, trang bốn báo Hà Nội Mới trong mục “Sài-gòn” đăng tiểu mục “Quận 4 làm tốt công tác trật tự trị an, nhanh chóng ổn định đời sống nhân dân”.

Trích: “Là một quận đông dân, trước ngày giải phóng, các tệ nạn du đãng, trộm cướp, ma túy, đĩ điếm tràn lan, tình trạng an ninh trật tự luôn luôn hỗn loạn.

Nhưng từ ngày giải phóng đến nay, trật tự trị an trong các khóm, phường nhanh chóng ổn định, các tệ nạn của xã hội cũ giảm xuống mức thấp nhất. […]

Cùng với việc giữ vững trật tự trị an, chính quyền cách mạng quận 4 đã tiến hành khẩn trương việc cứu tế cho 50.000 đồng bào thiếu ăn. Nhiều bà con lao động được chính quyền cách mạng giải quyết công ăn việc làm. Hàng ngàn đồng bào ở các tỉnh được giúp đỡ trở về quê cũ theo chính sách của Chính phủ cách mạng.”

Lùng bắt cựu binh sĩ, viên chức VNCH

Trang bốn báo Hà Nội Mới ngày 10-6 đăng tít “Các tỉnh đồng bằng Nam-Bộ: Tiếp tục tiếp nhận sự trình diện của binh sĩ, viên chức ngụy, và lùng bắt bọn ngoan cố lén lút phá hoại”.

Trích: “Trong tháng 5 vừa qua, tại các tỉnh Tây Nam-bộ, trên 150.000 binh sĩ, viên chức ngụy đã ra trình diện và nộp nhiều vũ khí, tài liệu. Trong số đã trình diện có 4 viên tướng, gần 5.000 sĩ quan cấp tá và cấp úy.

Nhiều người sau khi ra trình diện đã phát hiện cho chính quyền cách mạng những tên ác ôn cố tình lẩn trốn để phá hoại, nhiều kho tàng cất giấu dụng cụ chiến tranh, vàng và tài sản khác của địch.

Tại Mỹ-tho (Trung Nam Bộ), trong ba ngày 1, 2 và 3-6, có thêm 12.000 binh sĩ, viên chức ngụy ra trình diện. Nhiều người trong số này đã chỉ cho lực lượng an ninh giải phóng bắt nhiều tên ác ôn, côn đồ lén lút chống phá cách mạng.

Tại Long-an, từ 26 đến 31-5, trên 10.000 binh sĩ, viên chức ngụy (có 1 đại tá 4 trung tá, 18 thiếu tá và các tỉnh phó, chỉ huy tiểu khu, chi khu quân sự…) đã ra trình diện. Nhiều người đã khai báo các tổ chức bí mật hệ thống tình báo, công an của địch và dẫn cán bộ cách mạng đi bắt bọn ác ôn còn ẩn náu tại địa phương.”

Chở hàng hóa, thực phẩm miền Nam ra Bắc

Trang nhất báo Hà Nội Mới ngày 11-6 đăng tít “Hàng miền Nam”.

Trích: “Để đẩy mạnh giao lưu hàng hóa giữa hai miền đất nước, vừa qua ngành thương nghiệp tỉnh Bình-định gửi ra miền Bắc 100.000 chai nước ngọt các loại. Số nước ngọt này đã được phân phối về các tỉnh Quảng-ninh, Nghệ-an, Hà-tĩnh và các thành phố Hà-nội, Hải-phòng.

Hai tàu của hải quân nhân dân từ miền Nam ra cũng chuyên chở 29.000 lít nước mắm, 6 tấn cá đã chế biến và 14.000 chai nước suối đã cập bến Hải-phòng.

Số hàng đang được chuẩn bị để phân phối.”

Mở lớp học tập cho những cựu sĩ quan và viên chức VNCH

Ngày 13-6, trang bốn báo Hà Nội Mới đăng trên mục “Sài-gòn” tiểu mục “Mở lớp học tập cho binh sĩ, nhân viên ngụy quân, ngụy quyền và cốt cán trong các đảng phái hoạt động”.

Trích: “Vừa qua, Ủy ban quân quản thành phố Sài-gòn – Gia-định đã ra thông cáo về việc mở lớp học tập cho các binh sĩ, nhân viên ngụy quân, ngụy quyền cũ và những người cốt cán trong các đảng phái chính trị phản động nhằm cải tạo họ trở thành những người công dân mới.

Các lớp kể trên được mở từ ngày 11-6 tại nhiều địa điểm ở Sài-gòn – Gia-định.”

Liên Xô, Trung Quốc viện trợ khẩn cấp cho Việt Nam

Trang nhất báo Nhân Dân ngày 10-6 đăng tít “Liên Xô viện trợ khẩn cấp không hoàn lại cho Việt Nam”.

Trích: “Ngày 12-5-1975, tại Mát-xcơ-va đã ký hiệp định về việc Liên Xô viện trợ khẩn cấp không hoàn lại cho Việt Nam để giúp đỡ nhân dân ta ổn định đời sống, khôi phục và phát triển sản xuất sau thắng lợi vĩ đại của nhân dân ta hoàn toàn giải phóng miền Nam Việt Nam.

Theo hiệp định này, Liên Xô sẽ giao sang Việt Nam trong năm 1975 các loại xăng dầu, phân bón, lương thực, xe vận tải và các hàng tiêu dùng khác.”

Ngày 11-6, trang nhất báo Nhân Dân đăng tựa “Trung Quốc viện trợ khẩn cấp không hoàn lại cho Việt Nam”.

Trích: “Ngày 31-5-1975, tại Bắc Kinh đã ký thư trao đổi về việc Trung Quốc viện trợ khẩn cấp không hoàn lại cho Việt Nam.

Sau thắng lợi vĩ đại của nhân dân ta giải phóng hoàn toàn miền Nam Việt Nam, đây là viện trợ đột xuất của Trung Quốc nhằm góp phần giúp đỡ nhân dân ta ổn định đời sống, khôi phục và phát triển sản xuất.”

Ngân hàng bắt đầu hoạt động lại

Ngày 11-6, trang nhất báo Nhân Dân đăng bài “Sài Gòn – Gia Định: 80% cơ sở ngành dệt trở lại sản xuất”. Cùng ngày, trang bốn báo Lao Động đăng tít: “Sài Gòn: Nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh hoạt động trở lại.”

Trang nhất báo Nhân Dân ngày 13-6 có bài “Ngân hàng miền Nam hoạt động bước đầu”.

Trích: “Trong những ngày qua, ngành ngân hàng đã xuất một số tiền lớn để thu mua các sản phẩm nông nghiệp, nhằm bảo đảm sự lưu thông kinh tế và ổn định đời sống của đồng bào. […]

Đặc biệt ở Sài Gòn – Gia Định, ngành ngân hàng đã xuất một số tiền khá lớn để phụ cấp cho công nhân, viên chức thuộc các công sở ngụy quyền trước đây nay đã ra trình diện và được trở lại làm việc cho cách mạng.”

Thêm một phong trào dân sự miền Nam giải tán

Trang bốn báo Hà Nội Mới ngày 14-6 đăng bài “Phong trào dân tộc tự quyết tuyên bố tự giải tán”.

Trích: “Vừa qua, Phong trào dân tộc tự quyết ở miền Nam do luật sư Nguyễn Long làm Chủ tịch đã ra thông cáo tuyên bố tự giải tán.

Thông cáo nêu rõ: ‘Cách mạng đã thắng lợi hoàn toàn, Phong trào dân tộc tự quyết nhận thấy trách nhiệm đấu tranh chính trị của mình đã chấm dứt. Do đó và để đáp ứng chính sách của cách mạng đối với các đảng phái và các đoàn thể chính trị, Phong trào dân tộc tự quyết tuyên bố tự giải tán và đình chỉ vĩnh viễn mọi hoạt động.”

Dùng giờ Đông Dương thay cho giờ Sài Gòn

Ngày 15-6, trang bốn báo Hà Nội Mới đăng bài “Toàn miền Nam dùng giờ Đông-dương thay cho giờ Sài-gòn”.

Trích: “Ngày 13-6-1975, Thường vụ Hội đồng Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam đã quyết định áp dụng thống nhất trên toàn miền Nam giờ Đông-dương (tức là chậm hơn giờ Sài-gòn một giờ) để tiện cho sinh hoạt của nhân dân miền Nam và tiện cho sự giao dịch giữa hai miền Nam Bắc nước ta và quan hệ giữa nước ta với các nước bạn trên toàn cõi Đông-dương.

Quyết định này có hiệu lực ngay trong ngày 13-6-1975.”

Ghi chú:

1.  Jun 10, 1975, page 5 – Daily Gleaner at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/1100615255  

2.  Jun 09, 1975, page 2 – The Post-Standard at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/1091707393

3.  Jun 14, 1975, page 5 – The Daily Telegraph at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/750575067

4.  Jun 14, 1975, page 2 – The Des Moines Register at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/338837150

5.  Xem [4].

6.  Jun 08, 1975, page 96 – Daily News at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/464402424

7.  Jun 12, 1975, page 21 – The San Francisco Examiner at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/460676094

8.  Jun 13, 1975, page 6 – Petoskey News-Review at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/554980166

9.  Jun 12, 1975, page 6 – The Palm Beach Post at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/133828515

10.  Jun 10, 1975, page 2 – North County Times at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/1098065496 

11.  Jun 09, 1975, page 2 – The Ithaca Journal at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/255442417

12.  Jun 11, 1975, page 4 – The Baltimore Sun at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/377719152

13.  Jun 09, 1975, page 1 – The Cincinnati Enquirer at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/101114395

14.  Jun 10, 1975, page 24 – Tucson Daily Citizen at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/23569736

15.  Xem [14].

16.  Tháng Sáu 1975 — Liệt kê theo ngày — Thư viện báo chí của Thư viện Quốc gia Việt Nam. (2025). Nlv.gov.vn. http://baochi.nlv.gov.vn/baochi/cgi-bin/baochi?a=cl&cl=CL2.1975.06&e=——-vi-20–1–img-txIN——

Một đất nước chỉ trưởng thành khi lịch sử được ghi nhớ một cách trung thực và trọn vẹn.

Đó là lý do Luật Khoa thực hiện Dự án 1975, nhằm tái hiện lại năm 1975 qua những bản tin hàng tuần – theo báo chí miền Bắc, miền Nam và quốc tế, lời kể của nhân chứng từ cả hai phía của cuộc chiến.

Ủng hộ Quỹ Nghiên cứu Việt Nam Cộng hòa để Dự án 1975 tiếp tục lan tỏa.

Mỗi khoản đóng góp dù lớn hay nhỏ đều giúp ích cho các tác giả viết tiếp và làm sáng tỏ thêm phần lịch sử còn nhiều tranh cãi này của đất nước chúng ta.

Bình luận

Discover more from Luật Khoa 1975

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading