1975 – Tuần 35: Việt Nam kêu gọi người dân sống tiết kiệm để ăn mừng Quốc khánh 2-9; Bắc Việt khánh thành lăng Hồ Chí Minh

Lễ khánh thành lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 29-8-1975. Ảnh: Thành ủy Cần Thơ.

---

Báo tuần qua viết gì:

Báo nước ngoài:

Từ tháng 7 trong năm trở đi, báo trong nước không còn bản lưu trữ. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

Việt Nam kêu gọi dân sống tiết kiệm để ăn mừng Quốc khánh

Ngày 26-8, trang 7 tờ Leader Telegram đăng tin “Việt Nam chuẩn bị kế hoạch ăn mừng”. [1]

Dẫn nguồn UPI từ Sài Gòn: “Tuần tới, Việt Nam sẽ kỷ niệm ngày Quốc khánh lần đầu tiên trong hòa bình sau 30 năm. Các quan chức chính phủ hiện đang chuẩn bị cho dịp kỷ niệm lớn nhất chưa từng thấy.

Buổi lễ kỷ niệm chính sẽ diễn ra tại Hà Nội, nhưng kèm theo đó là các sự kiện quan trọng khác, trong đó có một cuộc diễu binh đang được lên kế hoạch để tổ chức tại Sài Gòn. […]

Những lối đi với đầy các khẩu hiệu cách mạng đang được dựng lên khắp Sài Gòn, và trong tuần sau, thành phố này sẽ được bao phủ bởi biểu ngữ và cờ kỷ niệm ngày độc lập của quốc gia.

Các tờ báo nhà nước đang kêu gọi người dân tiết kiệm tiền và chuẩn bị thực phẩm cho việc ăn mừng.

Sự kiện quan trọng nhất ở Sài Gòn sẽ là một cuộc diễu hành bởi cả thường dân và quân đội qua dinh Tổng thống cũ, nay là trụ sở chính của Ủy ban quân quản hiện đang tiếp quản thành phố này.

Tuy nhiên, lễ kỷ niệm chính sẽ diễn ra tại quảng trường Ba Đình, nơi mà 30 năm trước Hồ Chí Minh đã đọc bản tuyên ngôn độc lập.”

Bên dưới còn có thông tin: “Chủ tịch Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, Huỳnh Tấn Phát, sẽ tham gia các sự kiện tại Hà Nội thay vì ở lại Sài Gòn. Sau đó, ông Phát sẽ bắt đầu chuyến công du của mình với Bắc Kinh là điểm đến đầu tiên.

Phát cùng đảng của ông sau đó sẽ đến thăm Mát-cơ-va [thủ đô Liên Xô] và một số thủ đô các nước Châu Âu, nguồn tin chính phủ cho hay.”

Bắc Việt khánh thành lăng Hồ Chí Minh

Ngày 30-8, trang 10 tờ Miami Herald đưa tin “Liên Xô hỗ trợ xây dựng: Bắc Việt xây lăng Hồ Chí Minh”. [2]

Dẫn nguồn AFP: “Phần xác của Chủ tịch Bắc Việt Hồ Chí Minh đang được bảo quản cẩn thận trong một lăng mộ mới xây dựng tại quảng trường Ba Đình, hãng thông tấn chính thức của Hà Nội cho biết hôm thứ Sáu.

30 năm trước, cũng tại quảng trường Ba Đình, Hồ đọc bản tuyên ngôn độc lập. Lăng Hồ Chí Minh được xây dựng với sự trợ giúp của các chuyên gia Liên Xô, đã được khánh thành trong một buổi lễ trang trọng diễn ra vào sáng thứ Sáu ở Hà Nội.

Buổi lễ có sự góp mặt của các lãnh đạo Bắc Việt và các đại diện thuộc một đảng Xô Viết cùng các quan chức chính phủ nước này, dẫn đầu bởi Thủ tướng Solomentsev. Phái đoàn này đã đến Hà Nội hôm thứ Năm để dự lễ mừng ngày Quốc khánh Việt Nam vào thứ Ba tuần tới.

Hồ mất ngày 29-11-1969 [Hồ Chí Minh mất ngày 2-9-1969, có thể báo nhầm lẫn]. Hãng thông tấn Bắc Việt cho biết quyết định xây lăng đã được các đồng chí trong đảng đề xuất vào tháng Một năm 1970.”

Việt Nam: Việt Nam thống nhất chỉ còn là vấn đề thủ tục

Ngày 25-8, trang 14 tờ Calgary Herald đăng tin “Hoàn tất thống nhất”. [3]

Dẫn nguồn AFP: “Việc thống nhất Việt Nam đã hoàn tất, các bộ trưởng ngoại giao của miền Bắc và miền Nam Việt Nam cho biết hôm Chủ nhật tại thủ đô của Peru.

Nguyễn Thị Bình, bộ trưởng Bộ Ngoại giao của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, và Nguyễn Cơ Thạch, bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bắc Việt Nam, cho biết việc công bố chính thức về sự thống nhất của Việt Nam chỉ còn là vấn đề thủ tục và sẽ tiến hành khi đến đúng thời điểm.”

Chính quyền bắt giữ một nhóm tổ chức vượt biên

Trang 2P tờ The Miami News số 28-8 đăng tin “Sài Gòn bắt đầu dọn dẹp chợ đen”. [4]

Đưa tin từ Sài Gòn: “Chính quyền Sài Gòn đã phát động một chiến dịch nhằm quét sạch các chợ đen của thành phố, bắt giữ những người buôn bán vàng bất hợp pháp được cho là đã kinh doanh trên các con đường của thành phố này.

Chiến dịch truy quét này do lực lượng an ninh chính phủ và sinh viên thực hiện, cũng nhắm đến các quán cà phê vỉa hè ở Sài Gòn bất chợt mọc lên như nấm kể từ khi chế độ Nguyễn Văn Thiệu sụp đổ cách đây bốn tháng. […]

Các báo chí Sài Gòn gần đây đã đưa tin về việc bắt giữ những người buôn vàng ngoài đường và tờ báo nhà nước Giải Phóng hôm nay cáo buộc đơn vị sản xuất vàng lá duy nhất của đất nước là công ty Kim Thành, đã tham gia vào một âm mưu đưa người Việt Nam vượt biên.

Bài báo cho biết công ty này đã sắp xếp cho một số người Hoa giàu có và cựu quan chức của chế độ Thiệu ra nước ngoài, nhưng tất cả đã bị tạm giam và đang chờ xét xử.

Những người này bị bắt ở quận Nhà Bè, cách Sài Gòn bảy dặm, vào ngày 22-8.

Bốn ngày sau, Ủy ban quân quản Sài Gòn đã tịch thu trụ sở chính của công ty Kim Thành.

Tại một cuộc họp ngày hôm qua ở rạp Rex, một thành viên cao cấp của Ủy ban quân quản thủ đô là Mai Chí Thọ đã phát biểu trước 1.000 tăng sĩ Phật giáo và nhắc lại vai trò của họ trong cuộc đấu tranh cách mạng của cả nước.

‘Trong quá khứ, các nhà sư luôn sát cánh cùng cách mạng trong cuộc chiến chống chủ nghĩa đế quốc Mỹ,’ Thọ nói. ‘Bây giờ, Phật giáo phải hợp tác với cách mạng trong công cuộc tái thiết đất nước.’

Cuộc họp có sự tham gia của hầu hết các giáo phái Phật giáo ở Việt Nam.”

Chính quyền kêu gọi quân đội ‘dập tắt các phong trào phản cách mạng’ ở Huế

Ngày 29-8, trang 23 tờ The Miami Herald đăng tin “Sài Gòn thừa nhận tình trạng bất ổn ở Huế’. [5]

Dẫn nguồn AFP từ Hồng Kông: “Một lời kêu gọi đã được gửi đến quân đội và lực lượng an ninh ở khu vực Huế của miền Nam Việt Nam, nhằm dập tắt tất cả các phong trào phản cách mạng, Đài Phát thanh Sài Gòn đưa tin hôm thứ Năm. […]

Đây là lần đầu tiên có một lời kêu gọi như thế này được đài phát thanh đưa tin, và cũng được chỉ đạo trực tiếp đến các nhóm quần chúng khác. […]

Đồng thời, lời kêu gọi cũng nhấn mạnh rằng quân đội và lực lượng an ninh cần ‘thực hiện đúng nhiệm vụ để bảo đảm an ninh, hạnh phúc của nhân dân và dập tắt mọi phong trào phản cách mạng.’”

Miền Nam ra lệnh bắt bất cứ ai chỉ trích chính quyền

Trang 47 tờ The Boston Globe số 24-8 đăng tít “Lá thư tuồn lén ra ngoài tố cáo sự gia tăng đàn áp ở Sài Gòn”. [6]

Trích: “Bốn tháng sau khi cướp chính quyền, chính quyền mới tại miền Nam Việt Nam đã bắt đầu các cuộc đàn áp chính trị tương tự như các cuộc đàn áp mà chính quyền Nguyễn Văn Thiệu từng làm, theo thông tin từ một lá thư được tuồn ra khỏi Sài Gòn.

Lá thư được gửi đến trụ sở Chicago Tribune tại Tokyo viết rằng chính quyền mới của miền Nam Việt Nam ra lệnh bắt bất cứ ai dám lên tiếng chỉ trích chính quyền. ‘Cứ như là Nguyễn Văn Thiệu đã trở lại’, lá thư viết vào ngày 8-8 cho biết. ‘Tất cả các đối thủ chính trị của ông ta đều bị bắt và ném vào trại giam.’

Lá thư trên là lá thư thứ hai được gửi đến Chicago Tribune. Theo như tác giả, có nhiều lá thư đã được lén đưa ra khỏi Sài Gòn. […]

 ‘Tôi rất buồn khi phải chứng kiến những gì đang diễn ra ở đất nước mình. Nhiều người trong chúng tôi đã trông chờ một chính quyền công bằng hơn là chính phủ của Thiệu hồi trước, nhưng mà hình như chính quyền mới còn tệ hơn chính quyền cũ.’

‘Điều nực cười nhất là chúng tôi nghe được chuyện, có những người đã trốn chạy muốn trở lại Việt Nam’, tác giả tiếp tục. ‘Hầu hết chúng tôi ở đây sẽ rất vui lòng nếu được thế chỗ với họ ngay bây giờ.’

Cũng theo lá thư, một lực lượng cảnh sát chìm hùng hậu đã được dựng lên.

‘Vài người bạn của tôi đã bị bắt đi ngay trong đêm. Tôi sợ tôi sẽ là người tiếp theo bị bắt mặc dù tôi rất cẩn thận không vạ miệng nơi công cộng.’ là thư viết. […]

‘Tất cả bạn bè tôi, dù nghèo, nhưng thà chịu đói và chết ở một một đất nước tự do còn hơn là cam chịu cái chết từ từ nhưng chắc chắn ở miền Nam Việt Nam’”.

Đài phát thanh Sài Gòn cho biết công cuộc tiêu diệt phản động chưa hoàn thành

Ngày 25-8, trang chín tờ The News Journal đăng tít “Đài Phát thanh Sài Gòn ngụ ý việc thanh trừng phần tử phản động chưa hoàn tất”. [7]

Dẫn nguồn AFP từ Hồng Kông: “Đài Phát thanh Sài Gòn trong một bản tin được phát đi hôm nay đã nhiều lần nhắc đến một chiến dịch diệt trừ mà chính quyền cách mạng đã thực hiện kể từ ngày 30-4, nhắm vào ‘các phần từ phản động’. Đài này cho biết các nhóm chống đối vẫn chưa hoàn toàn bị quét sạch.

Ngoài ra, cũng theo đài này, những người trẻ đã góp sức vào chiến dịch và đã có 200 người phản động bị bắt giữ gần đây, chỉ tính riêng trong khu vực Quận 10. Trong đó, 136 trường hợp bị bắt vì trộm cướp, 39 trường hợp vì tàng trữ vũ khí trái phép, và 17 trường hợp bị bắt giữ vì liên quan đến chất cấm và chợ đen.

Một nỗ lực diệt trừ khác đến từ một lời kêu gọi của một nữ tu sĩ Phật giáo là Huỳnh Liên, người đã chia sẻ rằng ‘những tên phản động của chế độ thân Mỹ’ phải được quét sạch, và người dân cần học cách phân biệt giữa những kẻ núp bóng tôn giáo và những người yêu nước tu học chân chính.

Buổi phỏng vấn với nhà sư trên là một phần trong một chuỗi các buổi phỏng vấn với những đại diện đến từ mọi tầng lớp xã hội.

Bản tin còn phát đi một bản tóm tắt các thành tựu của chính phủ, trong đó nói chính phủ đã thành công kiểm soát mọi vùng đất của Việt Nam, giảm tình trạng thất nghiệp và đói kém, mở cửa lại hàng trăm nhà máy, tạo ra những ‘khu kinh tế mới’ và tổ chức chiến dịch xóa mù chữ.”

Chính phủ miền Nam trục xuất các phóng viên nước ngoài, muốn thay thế bằng phóng viên người Việt

Ngày 26-8, trang nhất tờ The Reporter-Times đưa tin “Họ không muốn bị mọi người săm soi”. [8]

Dẫn nguồn UPI đưa tin từ Sài Gòn: “Chính quyền miền Nam Việt Nam đã buộc thêm ba phóng viên ngoại quốc phải rời Sài Gòn.

Alan Dawson, quản lý văn phòng UPI (United Press International) tại Sài Gòn  đã bị yêu cầu rời Sài Gòn vào ngày thứ Sáu. Hai phóng viên người Nhật, Yoshihisa Komori của tờ Mainichi và Hiroaki Yanamoto của tờ Asahi, đã được yêu cầu rời Sài Gòn vào tháng sau.

Quan chức chính phủ đã nói rõ rằng tất cả phóng viên, nhà báo người nước ngoài đến Sài Gòn trước biến cố 30-4 sớm hay muộn cũng sẽ bị yêu cầu rời đi.

Cho đến nay, có ít nhất bảy phóng viên khác gồm: ba phóng viên người Nhật Bản, hai phóng viên người Pháp, một phóng viên người Mỹ và một phóng viên người Pháp chưa bị yêu cầu rời đi.

Mặc dù chưa có kế hoạch rõ ràng, nhưng các quan chức chính phủ đã nói với các phóng viên rằng họ có ý định cho phép phóng viên nước ngoài cư trú và làm việc tại Việt Nam trong tương lai.

Một quan chức Bộ Ngoại giao [Nam Việt Nam] cho Dawson biết rằng UPI sẽ được phép tiếp tục hoạt động miễn là họ sử dụng các phóng viên người Việt Nam.

Từ khi chính phủ mới tiếp quản Sài Gòn, không có thêm người nước ngoài nào đến Sài Gòn. Điều này khiến cho việc chọn người thay thế các phóng viên ngoại quốc bị yêu cầu rời đi là bất khả thi.

Quan chức chính phủ đã khẳng định việc các phóng viên ngoại quốc rời đi không phải là bị trục xuất và họ cũng không để tâm đến những bài ủng hộ hay chỉ trích mà các phóng viên này viết.”

Dịch vụ kinh doanh quán cà phê ngoài trời nở rộ tại Sài Gòn. 

Trang 10 tờ North County Times số 26-8 đăng tin “Cà phê ngoài trời bùng nổ tại Sài Gòn”. [9]

Dẫn nguồn UPI: “Cố gắng mưu sinh nhưng không có việc làm, nhiều người dân đã khiến đường phố Sài Gòn trở thành một ‘ma trận’ của những hàng quán cà phê nhỏ. 

Hàng nghìn quán cà phê ven đường lấp kín trung tâm thành phố và trải dài từ khắp mọi ngóc ngách ra đến ngoại ô.

Thất nghiệp là vấn đề lớn nhất mà chính quyền cộng sản mới của Việt Nam đang phải đối mặt. Và để có thể kiếm sống, những người thức thời đã nhanh trí mở những cửa hàng cà phê như trên.

Hình thức kinh doanh kể trên không tốn nhiều vốn đầu tư mà lại có thể mang lại lợi nhuận đáng kể. Dù vậy, sự hấp dẫn của các cửa hàng cà phê như vậy đi đôi với sự khó chịu do những khách hàng thường xuyên.

‘Những nhóm thanh niên nam nữ cùng những cô cậu híp-py lôi thôi, ăn bận thiếu vải, những kẻ say xỉn nhơ nhuốc bầy hầy và những tên nghiện thuốc’ là cách dùng từ trong một bức thư gửi đến biên tập viên của báo Sài Gòn Giải phóng để  mô tả các nhóm khách hàng ở những quán cà phê kể trên. […]

Đã có những tin đồn về việc chính quyền có ý định đóng cửa các hàng quán cà phê này, đặc biệt là các quán nằm trên con đường Tự Do khét tiếng, nơi mà lính Mỹ hay lui tới vào buổi chiều mỗi khi rảnh. Dân Việt Nam khá nhạy cảm mỗi khi nhắc đến danh tiếng không mấy tốt đẹp của đường Tự Do.

Binh lính đã một lần yêu cầu các chủ quán cà phê trên đường Tự Do đóng cửa quán bởi những chủ quán này không dọn dẹp đường phố nơi họ buôn bán vào cuối ngày. Nhưng chỉ khoảng một tuần sau đó, các cửa hàng trên đã mở cửa trở lại. […]

‘Ở thời điểm hiện tại, trong lúc tôi còn đang tìm bước đi tiếp theo cho tương lai của mình, thì đó (cửa hàng cà phê) chính là chén cơm của tôi’, một chủ quán chia sẻ. Những người chỉ trích đồng thời cũng nói rằng phần lớn khách hàng của các hàng quán trên là những kẻ vô công rỗi nghề, sống nhờ tiền tiết kiệm.

Một chủ quán kiếm trung bình 10 đô la một ngày, mức thu nhập đủ để họ sinh sống và nhập hàng hóa, nguyên liệu cho ngày tiếp theo.

Chính quyền Sài Gòn [Việt Nam Cộng hòa] trước kia nghiêm cấm các hoạt động kinh doanh cà phê và nhà hàng ngoài trời vì lo sợ nguy cơ của các cuộc tấn công khủng bố. Một mặt nào đó, sự trở lại của những quán cà phê này là minh chứng cho việc hòa bình đã trở lại với Việt Nam.”

Việt Nam không chấp nhận người Việt tị nạn hồi hương từ Hoa Kỳ, đề nghị Hoa Kỳ phải đàm phán hỗ trợ tái thiết đất nước

Trang năm tờ Cumberland Evening Times số 27-8 đăng tin “Vấn đề người tị nạn trở về Nam Việt Nam vẫn chưa ngã ngũ”. [10]

Đưa tin từ Hồng Kông: “Chính quyền Nam Việt Nam mới dường như vẫn gặp khó khăn trong việc quyết định có cho phép khoảng 2.000 người Việt tị nạn ở nước ngoài trở về Sài Gòn hay không, theo lời các nhà ngoại giao thạo tin.

Cho đến nay, chỉ mới có 22 người Việt Nam, trong đó có 13 trẻ em tàn tật, được biết là đã được hồi hương hợp pháp kể từ khi Cộng sản tiếp quản hồi tháng Tư vừa qua, các nhà ngoại giao báo cáo.

Kênh chính thức duy nhất là những chuyến bay thuê bao của Liên Hiệp Quốc từ Viêng Chăn, Lào. Một số ít người tị nạn khác được cho là đã tự trở về trên các thuyền đánh cá hoặc tàu chở hàng.

Theo các nguồn tin, Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn đã gửi danh sách cho chính quyền mới ở Sài Gòn, trong đó liệt kê những người Việt tị nạn khác ở Guam, Hồng Kông hoặc nơi khác ở Đông Nam Á muốn hồi hương, nhưng cơ quan Liên Hiệp Quốc vẫn chưa nhận được phản hồi.

Các quan chức Liên Hiệp Quốc được cho là bối rối trước sự im lặng của phía Cộng sản về vấn đề này. Nhưng họ cho rằng Ủy ban quân quản điều hành Sài Gòn hiện đang bận rộn khôi phục nền kinh tế và duy trì an ninh, do đó đặt ưu tiên thấp cho việc hồi hương người Việt Nam đã chạy ra nước ngoài. […]

Các quan chức Liên Hiệp Quốc cho biết họ chưa nghe thấy gì về tuyên bố được một quan chức Bắc Việt đưa ra ngày 12-8 tại Tokyo rằng, Việt Nam sẽ không nhận lại bất kỳ người tị nạn nào từ Hoa Kỳ, trừ khi thông qua các cuộc đàm phán trực tiếp với chính phủ Mỹ.

Quan chức này, ông Đỗ Xuân Oanh, tổng thư ký của Hội đồng Hòa bình Thế giới tại Bắc Việt, nói rằng các cuộc đàm phán về hồi hương [người tị nạn] không thể được giải quyết thông qua Liên Hiệp Quốc.

‘Bên thứ ba là không thể chấp nhận,’ Oanh được cho là đã nói.

Các quan chức Việt Nam đã cho biết họ muốn đàm phán với Washington, nhưng nhiều lần khẳng định rằng các cuộc đàm phán đó phải được tiến hành với điều kiện Hoa Kỳ thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình theo hiệp định hòa bình Paris, bao gồm giúp [Việt Nam] tái thiết đất nước.”

Trung Quốc và Liên Xô tranh giành ảnh hưởng tại Việt Nam

Ngày 27-8, trang chín tờ Daily Sentinel-Tribune đăng tít “Ảnh hưởng của Liên Xô tại Việt Nam khiến Trung Quốc lo ngại”. [11]

Dẫn nguồn UPI: “Cuộc đấu tranh giữa ở Liên Xô và Trung Quốc để giành ảnh hưởng ở Đông Dương đang ngày càng gay gắt.

Hầu như mọi báo cáo từ các đoàn thăm viếng tới khu vực này đều phản ánh điều đó. Cuộc chiến tuyên truyền của Bắc Kinh với Moscow cũng vậy.

Điều này là nguyên nhân khiến các nhà lãnh đạo Trung Quốc hết sức quan ngại.

Đây cũng là chủ đề luôn ám ảnh trong tâm trí của Đặng Tiểu Bình, người đang giữ vị trí quyền lực cao nhất ở Bắc Kinh lúc này, khi ông phát biểu tuần trước trước các lãnh đạo Campuchia đến thăm.

Thành công của các lực lượng cộng sản ở Nam Việt Nam, Campuchia và Lào là lý do để vui mừng, ông nói. Nhưng những diễn biến khác hiện nay lại là nguyên nhân gây lo lắng và cảnh giác.

Ông không hề giấu giếm rằng mình đang nói về sự bành trướng của Liên Xô trong khu vực.

Đặng không nêu đích danh Việt Nam và cũng không nói rõ điều gì khiến Trung Quốc đặc biệt lo lắng. Nhưng các nhà lãnh đạo Campuchia và các nước Đông Dương khác đều hiểu rõ ý ông, điều mà ông nói thẳng hơn trong một số cuộc trao đổi riêng.

Đặng cho biết qua các cuộc nói chuyện với các đoàn khách thăm rằng Trung Quốc đặc biệt lo ngại khả năng quân đội Liên Xô có thể tiến vào những nơi quân Mỹ đã rút đi.”

Tạm dừng cho phép người nước ngoài xuất cảnh Việt Nam

Trang 15 tờ Daily Herald số 29-8 đăng tin “Tạm dừng việc sơ tán người nước ngoài ra khỏi miền Nam Việt Nam”. [12]

Dẫn nguồn UPI từ Bangkok, Thái Lan: “Các chuyến bay sơ tán người nước ngoài khỏi miền Nam Việt Nam đã bị tạm hoãn vô thời hạn, các viên chức hàng không cho biết.

Họ nói rằng chính quyền miền Nam Việt Nam ‘rõ ràng không muốn chúng tôi bay vào đất nước họ’.

Một số viên chức hàng không khác thì tin rằng việc tạm dừng các chuyến bay thường nhật giữa Bangkok và Sài Gòn nhằm di tản khoảng 60 nghìn người ngoại quốc khỏi thành phố này xuất phát từ những hoạt động kỷ niệm ngày Quốc khánh sẽ diễn ra vào thứ Ba.

Một viên chức hàng không có tham gia vào nhiệm vụ sơ tán trên nói rằng các chuyến bay sẽ tiếp tục trở lại sớm nhất là thứ Tư tuần sau.

Các chuyến bay thường cất cánh khỏi Bangkok lúc 10 giờ sáng và quay trở lại vào khoảng 3 giờ chiều phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và tâm trạng của các viên chức Việt Cộng tại sân bay Tân Sơn Nhứt.

Mỗi chuyến bay đều được đàm phán riêng biệt, và do miền Nam Việt Nam không có hiệp ước thương mại với bất kỳ hãng hàng không nào có khả năng thực hiện các chuyến bay như trên. Cho nên ‘mỗi chuyến bay như là một hành trình mới mẻ’, một viên chức hàng không chia sẻ.

Vào thứ Ba, cả Nam và Bắc Việt Nam sẽ ăn mừng kỷ niệm lần thứ 30 của sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh quá cố xuất hiện trước dân chúng để tuyên bố Việt Nam độc lập.

Theo như thông tin từ Sài Gòn, ngày hôm ấy sẽ là ngày Quốc khánh của đất nước và trùng với ngày lễ Lao động của Mỹ.”

Nguyễn Thị Bình lên án Hàn Quốc cho quân lính tham gia chiến tranh Việt Nam

Trang chín tờ The Sun số 27-8 đăng tin “Bắc Việt Nam, Bắc Triều Tiên, PLO và Panama gia nhập Phong trào không liên kết”. [13]

Dẫn nguồn UPI: “Bắc Việt Nam, Bắc Triều Tiên, Panama và Tổ chức Giải phóng Palestine [PLO] đã gia nhập Phong trào không liên kết vào thứ Ba, nâng tổng số thành viên chính thức lên 82 quốc gia và bổ sung thêm vào nhóm đại đa số vốn đã công khai đối đầu với Hoa Kỳ.

Hội nghị ngoại trưởng của nhóm đã bác bỏ đơn xin gia nhập chính thức của Nam Hàn và hạ cấp Philippines, nước mong muốn có tư cách quan sát viên chính thức, xuống thành khách mời. Cả hai quốc gia này đều bị chỉ trích vì liên minh quân sự với Hoa Kỳ.”

Ngày 29-8, trang 10 tờ Daily World đăng tít “Bà Bình chỉ trích chính quyền độc tài Seoul”. [14]

Trích: “‘Nam Hàn và Philippines không có tư cách để trở thành một phần của các quốc gia thuộc Phong trào không liên kết’, bà Nguyễn Thị Bình, Bộ trưởng Bộ ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam phát biểu. […]

Bà Bình nói trước các Bộ trưởng của 78 quốc gia tham dự Hội Nghị Lima rằng Chính phủ Cách mạng lâm thời miền nam Việt Nam phản đối sự gia nhập của nhà độc tài tàn bạo Park Chung Hee vào Phong trào không liên kết.

Bà Bình nhắc lại việc nhà độc tài Seoul đã đưa hơn 60 nghìn lính Nam Hàn đến miền Nam Việt Nam trong thời gian chiến tranh để chiến đấu như lính đánh thuê cho phe của đế quốc Mỹ.

‘Nam Hàn góp phần cho sự hung hăng của Mỹ chống lại người dân Việt Nam, và họ không có bất kỳ điểm chung nào với Phong trào không liên kết.’ bà Bình phát biểu.

Về phần Philippines, bà Bình nói nước này đã ‘phục tùng cho đế quốc Mỹ như một căn cứ nhằm chống lại các nước Đông Dương.’”

Người Việt tị nạn thành lập tờ báo tiếng Việt tại Mỹ

Ngày 27-8, trang hai tờ The Fresno Bee đăng tin “Tờ báo tiếng Việt được thành lập tại Washington”. [15]

Dẫn nguồn UPI: “Tờ báo tiếng Việt đầu tiên của bang Washington, Đất Mới, chính thức hoạt động vào tuần này để phục vụ người Việt tị nạn.

Tờ báo trên sẽ được gửi đến hơn 1.500 địa chỉ nhằm cung cấp các thông tin về trợ cấp tài chính của chính phủ, việc làm, tin tức địa phương và thế giới, các hoạt động trong nước tại Việt Nam, và vấn đề hồi hương của những người tị nạn quay về Việt Nam.

Tờ báo khổ nhỏ, bốn trang này được biên tập bởi Vũ Đức Vĩnh, một cây viết thuộc tờ Saigon Post, một tờ báo tiếng Anh, đồng thời còn là biên tập viên của báo Không quân Việt Nam và là giám đốc của mạng lưới phát thanh Việt Nam.

Vĩnh, 44 tuổi, chia sẻ rằng tờ báo được định hướng để hỗ trợ việc hình thành các chương trình dành cho người tị nạn và giúp họ ổn định cuộc sống mới.

Nhà xuất bản của tờ báo, Michael Edwards, 28 tuổi, nói rằng tờ báo sẽ đón nhận nhiều luồng ý tưởng và sẽ không chịu sự kiểm duyệt.

Edwards, một trung sĩ quân đội Hoa Kỳ, người đã chiến đấu tại Việt Nam trong ba năm ở mặt trận chiến tranh tâm lý, chia sẻ: ‘Bất cứ ai đọc tờ báo của chúng tôi thì đều sẽ biết rằng nó không chịu sự kiểm duyệt. Chúng tôi sẽ thảo luận về vấn đề hồi hương, các vấn đề với những người bảo hộ địa phương, và nhiều chủ đề gây tranh cãi khác.’”

Bắc Việt Nam phục hồi tàn tích chiến tranh

Ngày 28-8, trang 15 tờ The Sacramento Bee đăng tin “Bắc Việt Nam nhanh chóng tái xây dựng sau khi bị chiến tranh tàn phá”. [16]

Dẫn nguồn AFP đưa tin từ Hà Nội: “Miền Bắc Việt Nam đang vươn lên mạnh mẽ từ tàn tích của 30 năm chiến tranh, trong đó có tám năm hứng chịu những đợt ném bom của Mỹ.

Đời sống sản xuất công nghiệp và trồng trọt đang dần được bình thường hóa ở nơi mà chỉ ba năm trước, ngổn ngang những tòa nhà bị phá hủy, những bức tường nhà máy nứt gãy, những lò nung bị hư hại một nửa, các công trình xi măng bị tàn phá gần như hoàn toàn như tại Hải Phòng.

Tại nơi đây, những trung tâm đường sắt quan trọng bị chôn vùi trong đống đổ nát, những cây cầu đã bị đánh sập, và những con đường đã bị xóa sổ.

Những con đập thủy điện đã được xây ở Thác Bà, tỉnh Yên Bái.

Những nhà máy cơ khí như nhà máy tại Cẩm Phả, được xây dựng dưới lòng đất trong các cuộc không kích, đã phát triển gấp 10 lần kích thước ban đầu.

Những nhà máy trên cũng được cho là đã cho đầu ra nhiều hơn gấp 10 lần trong nỗ lực đáp ứng các yêu cầu của lâm học, xây dựng, trồng trọt, khai thác và những ngành khác.

Sản lượng đầu ra của than, vốn là một trong các nguồn tài nguyên chính, được cho là đạt 5 triệu tấn trong năm nay so với chỉ 1,5 triệu tấn vào năm 1957.

Hầu hết những nhịp cầu ở Bắc Việt đã được nối kết trở lại.

Mỗi ngày, một cách đều đặn, Bắc Việt lại ca tụng những thành tựu kể trên của đất nước.”

Báo trong nước:

Hiện tại, Thư viện Quốc gia Việt Nam mới chỉ cập nhật các số báo từ tháng 1 đến tháng 6 năm 1975. Dự án sẽ bổ sung các dữ liệu từ hồi ký và sách.