1975 – Tuần 37: Miền Nam đẩy mạnh quốc hữu hóa; Mỹ cảnh cáo Việt Nam về việc giữ người Mỹ làm con tin để đàm phán viện trợ

Võ Văn Kiệt thăm trại hè vui chơi cùng thiếu niên trong đại hội cháu ngoan Bác Hồ lần thứ nhất ngày 25-8-1976. Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam.

---

Báo tuần qua viết gì:

Báo nước ngoài:

Từ tháng 7 trong năm trở đi, báo trong nước không còn bản lưu trữ. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

Người Mỹ còn kẹt lại Việt Nam sợ trở thành con tin để đàm phán

Trang 20C tờ The Times số 7-9 đăng bài “Sài Gòn muốn được công nhận, phóng viên bị trục xuất báo cáo”. [1]

Tác giả bài báo là Alan Dawson, chủ nhiệm văn phòng UPI tại miền Nam Việt Nam, người đã bị chính quyền miền Nam trục xuất vào ngày 3-9-1975.

Dẫn nguồn UPI đưa tin từ Bangkok, Thái Lan: “Gần năm tháng sau khi tiếp quản Nam Việt Nam, chính quyền cộng sản rất muốn được Hoa Kỳ công nhận, và vài người trong số khoảng hơn 50 người Mỹ còn lại ở nơi này lo sợ rằng họ sẽ bị giữ làm con tin để gây sức ép cho việc đàm phán.

Tôi là người Mỹ duy nhất được phép rời khỏi đất nước kể từ khi Hoa Kỳ phủ quyết việc Nam Việt Nam gia nhập Liên Hiệp Quốc.

Khi tôi rời đi hôm thứ Tư, chiến dịch của chính phủ chủ yếu là đưa người dân từ thủ đô về nông thôn. Khoảng 300.000 người đã được đưa đi trong một chiến dịch được tổ chức tốt, và các quan chức nói với UPI rằng họ sẽ nhanh chóng đưa đi 2 triệu trong số 3,5 triệu dân Sài Gòn. […]

Các nhóm cựu binh Việt Nam Cộng hòa chống cộng vẫn còn lẩn trốn tại Tây Nguyên và một số khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nhưng theo thông tin nhận được thì họ chưa phát động cuộc tấn công đáng kể nào trong bốn tháng qua. […]

Những người Mỹ vẫn còn ở trong nước tin chắc rằng họ sẽ không thể rời đi trong tương lai gần. Họ tin rằng họ sẽ trở thành con tin trong một mưu đồ ngoại giao nhằm buộc Washington phải đàm phán.

Khoảng một tá người Mỹ, phần lớn bị bắt bên ngoài Sài Gòn trong những ngày cuối cùng của chiến tranh, đang bị giam giữ lỏng lẻo đâu đó trong nước.

Những người khác được tự do đi lại quanh Sài Gòn, sống ở bất cứ nơi nào mà họ có thể trang trải, ăn uống, và nếu có thể thì tận hưởng thời gian của họ tại Việt Nam.

Các sĩ quan tình báo được giao theo dõi mọi hoạt động di chuyển của những người Mỹ này luôn tỏ ra thân thiện khi trò chuyện, và luôn nhấn mạnh rằng người Việt theo cộng sản không hề mang ác cảm với người dân Mỹ. […]

Mặc dù không ai trong chính phủ Việt Nam nói rõ vì sao quan hệ với Hoa Kỳ là đáng mong muốn, nhưng rõ ràng Sài Gòn muốn có viện trợ của Mỹ.

‘Điều đó là chuyện hiển nhiên trong lịch sử chiến tranh, rằng kẻ thua phải trả cho người thắng những khoản bồi thường,’

Phó Chủ tịch Hội đồng cố vấn Chính phủ Trịnh Đình Thảo nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây.”

Mỹ cảnh cáo Việt Nam về việc giữ người Mỹ làm con tin ở Việt Nam

Trang ba tờ The Morning News số 12-9 đăng tin “Mỹ cảnh báo Nam Việt Nam”. [2]

Dẫn nguồn AP: “Hoa Kỳ hôm qua tuyên bố sẽ ‘phản ứng rất mạnh mẽ’ nếu chính phủ Nam Việt Nam quyết định giữ lại những người Mỹ còn lại ở nước này làm con tin để đổi lấy nhượng bộ chính trị từ Washington.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao, Robert Anderson, trả lời câu hỏi của phóng viên cho biết: không có lý do gì để tin rằng chính quyền Sài Gòn đã áp dụng chính sách như vậy [không làm khó người nước ngoài ở Việt Nam, miễn là họ không vi phạm hay chống lại chính quyền], nhưng ‘chúng tôi sẽ có cái nhìn hết sức tiêu cực về điều này’ nếu điều đó xảy ra.”

Việt Nam mong muốn bình thường hóa quan hệ và Hoa Kỳ phải viện trợ tiền

Ngày 9-9, trang ba tờ Evening Express đăng tin “Hà Nội, Sài Gòn tìm cách bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ. Nhưng…” [3]

Dẫn nguồn UPI: “Không còn nghi ngờ rằng Bắc và Nam Việt Nam muốn một mối quan hệ ‘bình thường’ với Hoa Kỳ.

Bất kỳ quan chức nào ở bất kỳ cấp nào, từ chủ tịch Nam Việt Nam Huỳnh Tấn Phát đến binh sĩ, sẽ nói với người nước ngoài hay người Việt cũng nhưng người Mỹ rằng tất cả đều được chào đón ở đất nước của họ.

Những gì các quan chức Nam Việt Nam muốn là một phái bộ ngoại giao nhỏ của Mỹ ở Hà Nội và ở Sài Gòn.

Nhưng người Việt Nam kiên quyết rằng họ sẽ không đi trước trong việc tái lập quan hệ với người Mỹ. Cuộc gọi đầu tiên phải từ Washington gọi đến Hà Nội hoặc Sài Gòn.

Lập trường chính thức mà chính quyền Sài Gòn mới gửi đến người dân là người Việt Nam không nên giữ ác cảm với ‘nhân dân Mỹ,’ những người, xét trong phạm vi mà những người chiến thắng quan tâm, đã phản đối chiến tranh Việt Nam. […]

Các quan chức Việt Nam đã ám chỉ một cách vòng vo rằng có thể có những cách buộc Washington phải thành lập một phái bộ ngoại giao và viện trợ tiền bạc cho Việt Nam, nhưng cho đến nay vẫn chưa chỉ ra rõ ràng sẽ siết chặt ở đâu. […]

Các quan chức Việt Nam cho rằng Hoa Kỳ đã thảm bại khi từ chối thảo luận về quan hệ trong tương lai.

‘Người Mỹ ngạo mạn khi họ thắng, và giận dỗi khi họ thua,’ một người nhận xét trong một cuộc phỏng vấn.”

Việt Nam quốc hữu hóa trường tư trước khi bắt đầu năm học mới

Ngày 9-9, trang hai tờ The Des Moines Register đăng tin “Quốc hữu hóa trường học”. [4]

Dẫn nguồn AFP, đưa tin từ Sài Gòn: “Tất cả các trường tiểu học và trung học tư thục tại đây [miền Nam] sẽ được quốc hữu hóa trước khi kỳ học tới bắt đầu, nhật báo Sài Gòn Giải Phóng đưa tin hôm thứ Hai.”

Chính phủ miền Nam vừa hợp tác, vừa kiểm soát giới tư sản

Ngày 11-9, trang 15 tờ The Evening News đăng tít “Sài Gòn trông cậy vào sự giúp đỡ của giới tư sản”. [5]

Dẫn nguồn UPI, đưa tin từ Sài Gòn: “Chính phủ Cách mạng Lâm thời hôm qua cam kết sẽ loại bỏ bọn đầu cơ tích trữ, kẻ trục lợi, những người kiếm lời bất chính và các đối tác của giới tư bản ở Nam Việt Nam trong khi công bố một chính sách kinh tế 14 điểm.

Chính phủ Cách mạng Lâm thời cho biết trong một thông cáo rằng chính sách kinh tế này nhằm tăng cường sự tham gia của nhà nước vào các hoạt động kinh tế trên cả nước.

Chính phủ cũng cho biết sẽ nỗ lực cải thiện sản xuất và ổn định thị trường ở Nam Việt Nam, nhưng cảnh báo rằng sẽ có những biện pháp nghiêm khắc chống lại những kẻ trục lợi và các nhà tư sản tham gia vào những hoạt động kinh doanh bất lương.

Ít nhất hai doanh nhân giàu có người Việt gốc Hoa đã bị bắt ở Chợ Lớn tuần trước vì đầu cơ và buôn bán chợ đen, các quan chức cho biết.

Chính phủ Cách mạng Lâm thời tuyên bố rằng nhà nước sẵn sàng hợp tác với các doanh nhân trong các xí nghiệp công nghiệp và nông nghiệp, đồng thời cung cấp cả sự hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho những nhà tư bản sẵn sàng tham gia phát triển các khu vực kinh tế mới trong cả nước.

Chính sách kinh tế quy định rằng nhà nước hoan nghênh các nhà tư bản Việt Nam dùng tiền bạc và kiến thức để phát triển nền kinh tế Nam Việt Nam theo đường lối của chính phủ. Thông cáo cũng nói thêm rằng nhà nước sẽ bảo vệ quyền sở hữu và lợi nhuận hợp pháp của những doanh nhân này.

Nếu một số nhà tư bản muốn hiến các xí nghiệp của họ cho nhà nước vì lợi ích chung của quốc gia, chính phủ sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể, bản thông cáo khẳng định.

Chính sách kinh tế 14 điểm cũng bao gồm một điều khoản quy định rằng những kẻ đầu cơ hiện đang cấu kết với ‘các phần tử phản cách mạng’ nhằm phá hoại nền kinh tế quốc gia sẽ bị bắt giữ. Tài sản của những kẻ đầu cơ này sẽ bị tịch thu toàn bộ hoặc một phần, tùy theo mức độ vi phạm, thông cáo cho biết.

Chính sách cũng nêu rằng các nhà tư bản và kẻ trục lợi ‘từng hợp tác chặt chẽ với đế quốc Mỹ và chế độ bù nhìn’ sẽ bị tịch thu toàn bộ tài sản và đặt dưới sự kiểm soát của nhà nước, hoặc bị tịch thu một phần hay toàn bộ.

Thông cáo cho biết quy định này áp dụng đối với ‘những nhà tư bản đã bỏ chạy hoặc vẫn còn trong nước.’”

Miền Nam bắt giữ những người bị cho là đầu cơ thị trường

Ngày 12-9, trang sáu tờ The Times đăng tin “Việt Nam bắt giữ kẻ đầu cơ”. [6]

Dẫn nguồn AP: “Chính quyền quân quản tại Sài Gòn đang bắt giữ những kẻ đầu cơ tích trữ và độc quyền, những người đã ‘làm rối loạn thị trường và gây tổn hại nền kinh tế,’ Đài Sài Gòn Giải phóng đưa tin hôm nay.

Bản tin phát thanh cho biết rằng, ‘theo yêu cầu của nhân dân thủ đô,’ Ủy ban Quân quản đã ra lệnh bắt giữ ‘một số phần tử tư sản, mại bản và kẻ độc quyền,’ đồng thời phong tỏa hoặc tịch thu tài sản của họ.

Một mại bản là tay sai phục vụ lợi ích kinh doanh của phương Tây. Đó là một từ gốc Bồ Đào Nha.

Một số người bị nêu tên là người Việt gốc Hoa, được mô tả là chủ của nhiều cơ sở kinh doanh lớn. Một người tên Mã Duy được gọi là ‘vua buôn gạo, chủ một công ty dây điện, nhập khẩu xi măng và đường, cổ đông trong nhiều ngân hàng và giám đốc ngân hàng quân đội dưới chế độ (Tổng thống Nguyễn Văn) Thiệu,’ bản tin cho biết.

Đài phát thanh cũng nói rằng đã có 30 cuộc biểu tình tại khu vực Sài Gòn chống lại giới tư sản trong vùng.

Chính phủ Cách mạng Lâm thời Nam Việt Nam hôm thứ Tư đã ra một tuyên bố chính sách, quy trách nhiệm cho các vấn đề kinh tế của đất nước là do ‘đế quốc Mỹ ngoan cố và bè lũ tay sai.’

Bản tuyên bố bao gồm một chương trình kinh tế 14 điểm, hứa hẹn tôn trọng quyền sở hữu cá nhân và quyền được hưởng lợi nhuận ‘hợp lý.’ Nhưng bản tuyên bố cũng nói rằng chính phủ sẽ siết chặt kiểm soát đối với hoạt động kinh doanh và công nghiệp, đồng thời trấn áp mạnh tay những kẻ đầu cơ, tích trữ và buôn lậu.

Người nước ngoài từ Sài Gòn gần đây cho biết nền kinh tế thành phố đang trì trệ và cư dân thì canh giữ tài sản của mình trong nỗi lo sợ bị tịch thu.”

Việt Nam trước mắt chưa thể thống nhất lập tức

Trang ba tờ The Times Record số 13-9 đăng tin “Việt Nam vẫn là hai quốc gia”. [7]

Dẫn nguồn AFP, đưa tin từ Sài Gòn: “Một quan chức cấp cao của miền Bắc Việt Nam trong tuần này đã cảnh báo các nhà lãnh đạo Nam Việt Nam không nên quá vội vàng trong việc thống nhất hai miền Nam – Bắc, nhật báo Tin Sáng ở Sài Gòn đưa tin hôm thứ Sáu.

‘Việt Nam hiện bao gồm hai quốc gia, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa miền Nam Việt Nam,’ tờ báo dẫn lời Trường Chinh, chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Bắc Việt, phát biểu với các lãnh đạo Nam Việt Nam còn ở lại Hà Nội sau khi tham dự lễ kỷ niệm Quốc khánh ngày 2-9.

‘Không chính xác khi nói rằng việc giải phóng hoàn toàn đất nước chúng ta, đạt được sau chiến thắng mùa xuân vừa qua, đã mang lại sự tái thống nhất ngay lập tức,’ ông Chinh nói tiếp. ‘Điều đó không thực tế. Tất nhiên, hiện nay không còn biên giới nào giữa Nam và Bắc, và vĩ tuyến 17 đã bị xóa bỏ vĩnh viễn. Nhưng không thể kết luận từ điều này rằng Việt Nam đã hoàn toàn thống nhất, mà đúng hơn là từ nay cần phải tiến tới mục tiêu đó.’”

Bên trong Bảo tàng Tội ác chiến tranh Mỹ của Việt Nam

Ngày 7-9, trang năm tờ The Billings Gazette đăng tin “Tàn tích chiến tranh Mỹ trở thành bảo tàng ở Việt Nam”. [8]

Dẫn nguồn UPI, đưa tin từ Sài Gòn: “Xe tăng, pháo hạng nặng, bom napalm và hình ảnh những đứa trẻ dị tật cùng các áp-phích phụ nữ khỏa thân từ tạp chí Playboy lấp đầy một căn nhà chín phòng, trước đây vốn là nơi ở của sĩ quan an ninh thuộc tòa Đại sứ quán Mỹ.

Những hiện vật được trưng bày là một phần của triển lãm mang tên ‘Tội ác chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam’, khai mạc công khai vào thứ Bảy.

Triển lãm nhằm khắc họa di sản từ sự can dự của Mỹ trong cuộc chiến thất bại chống lại phe cộng sản, trưng bày những vũ khí được cho là đã được sử dụng trong chiến tranh, bao gồm xe tăng M48, pháo 155mm và 175mm gắn trên xe nửa bánh xích, bom 15.000 pound được gọi là ‘Daisy Cutters’ và bom chân không CBU loại 55, bom napalm, khí độc, nhiều loại rocket và thiết bị chống bạo loạn.

Ngoài ra còn có một máy chém kiểu Pháp có từ những năm 1700. Máy chém đã được sử dụng ở Việt Nam cho đến năm 1961.

Một căn phòng khác chứa các công cụ tra tấn và mô hình của những gian tù giam lớn và nhỏ.

Những bức ảnh trẻ em được cho là nạn nhân của bom Mỹ và chất độc hóa học được trưng bày trên tường.

Trong các phòng khác của ngôi nhà, mà từ nay sẽ được gọi là ‘Bảo tàng Tội ác Chiến tranh Mỹ tại Việt Nam’, còn có nhiều hiện vật mà theo cáo buộc là đã làm băng hoại văn hóa Việt Nam.

Những hiện vật đó bao gồm sách Mỹ, đĩa nhạc, phim ảnh khiêu dâm và các áp-phích phụ nữ khỏa thân từ tạp chí Playboy.

Triển lãm được khai mạc bởi Trịnh Đình Thảo, phó chủ tịch Hội đồng Cố vấn của Chính phủ Cách mạng Lâm thời. Khách tham quan được các hướng dẫn viên giải thích cặn kẽ khi họ đi dạo quanh ‘bảo tàng.’”

Bà Nguyễn Thị Bình cáo buộc Mỹ bắt cóc trẻ em Việt Nam trong cuộc di tản

Trang 11 tờ Star-Phoenix số 8-9 đăng tin “Người Việt được cho là bị bắt cóc”. [9]

Dẫn nguồn AP: “Nguyễn Thị Bình, bộ trưởng Bộ Ngoại giao của Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam, đã nhắc lại cáo buộc rằng những trẻ em Việt Nam được đưa sang Hoa Kỳ sau khi được di tản từ Sài Gòn, đã bị bắt cóc.

Hàng trăm trẻ em đã được đưa đến Mỹ từ Sài Gòn trước khi chính quyền Việt Nam Cộng hòa đầu hàng vào tháng Tư.

‘Thế giới sẽ hiểu rõ hơn về sự hào phóng giả tạo này, đối với chúng tôi, đó đơn giản là hành động bắt cóc,’

bà nói trong một cuộc phỏng vấn công bố hôm Chủ nhật.

‘Chúng tôi có một cơ sở nuôi trẻ mồ côi ở Nam Việt Nam và một số trẻ được đưa đi từ đó,’ bà nói. ‘Nhưng đó không phải là trẻ mồ côi, chỉ là những đứa trẻ trong cơn hỗn loạn chiến tranh đã bị tách khỏi cha mẹ. Chúng tôi đã nhận được nhiều thư từ cha mẹ hỏi thăm về con cái họ.’ Bà Bình cho biết chính phủ của bà đang tiến hành các biện pháp để đưa những đứa trẻ đó trở về.

‘Chúng tôi đang cố gắng thu thập thêm bằng chứng để tiếp tục trong tương lai,’ bà nói. ‘Tuy nhiên, chúng tôi vẫn chưa biết con số chính xác. Có người nói 1.200, có người nói vài nghìn.’

Trong một cuộc họp báo cuối tuần, bà Bình cho rằng cuộc phong tỏa kinh tế của Mỹ là nguyên nhân dẫn đến nạn đói và thất nghiệp ở Nam Việt Nam.

‘Chúng tôi cần gấp rút tổ chức lại sản xuất nông nghiệp và không thể làm được nếu thiếu phân bón và máy móc,’ bà nói. ‘Sự giúp đỡ ít ỏi mà chúng tôi nhận được từ các nước xã hội chủ nghĩa và các nước thuộc nhóm không liên kết là chưa đủ.’

Bà ước tính Nam Việt Nam, với dân số 20,5 triệu người, có 3 triệu người thất nghiệp.”

Báo cáo về tình báo Việt Cộng trong chính phủ Việt Nam Cộng hòa

Trang mười tờ Sapulpa Daily Herald số 9-9 đăng tít “Chính phủ mới cho thấy chế độ Sài Gòn ‘thân Mỹ’ trước đây đầy rẫy cộng sản”. [10]

Dẫn nguồn UPI: “Chỉ đến bây giờ mới thấy rõ ở Nam Việt Nam rằng hàng ngũ trong chính quyền thân Mỹ ở nước này đã bị Việt Cộng xâm nhập nhiều đến mức nào.

Những cái tên và gương mặt quen thuộc xuất hiện hàng ngày. Một số người từng được coi là chống cộng kịch liệt, hóa ra lại làm việc cho phía bên kia từ lâu.

Kỷ vật cá nhân của tôi [Alan Dawson, phóng viên tờ UPI] từ Việt Nam là một chiếc mũ sắt mà lính Bắc Việt và Việt Cộng thường đội.

Nó có chữ ký của viên chỉ huy quân cảnh đã tặng tôi. Ông ta nhiều năm làm việc bên trong trụ sở Trung ương Tình báo Nam Việt Nam, chờ ngày Việt Cộng chiến thắng.

Một tỉnh trưởng mới hiện nay là một trung tá Việt Cộng, đồng thời mang quân hàm trong quân đội Bắc Việt. Công việc trước đây của ông là trưởng nhóm phiên dịch và thông dịch viên cho các điệp viên CIA Mỹ ở tỉnh.

Ngày Việt Cộng chiếm tỉnh quê hương ông, ông đang ở cùng cố vấn Mỹ tại đó. Tất cả người Mỹ quen biết ông đều coi ông là một người chống Cộng tận tụy, và nghĩ rằng nếu bị quân Bắc Việt bắt, ông chắc chắn sẽ bị xử tử.

Một người Mỹ còn ở lại Việt Nam gần đây đã khảo sát 20 người Việt từng làm việc trong văn phòng kiến trúc của ông trước khi Chính phủ Cách mạng Lâm thời tiếp quản đất nước ngày 30-4.

Trong số đó, có những đảng viên chính thức của Chính phủ Cách mạng Lâm thời, gồm trưởng nhóm khảo sát, người phụ trách việc vẽ sơ đồ các kho đạn tuyệt mật và căn cứ và cả một nhân viên văn phòng làm nhiệm vụ đổ rác mỗi ngày. […]

Các phóng viên lục tìm tài liệu và hồ sơ cũ để cố gắng xác định những nhân vật như Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt là ai, nhưng thường không thấy dấu vết nào về công việc trước đây của họ.

Từ tháng Năm đến nay, những người này cùng với nhiều cái tên bí ẩn khác đã xuất hiện trên khán đài trong các dịp lễ lớn. Trong danh sách chính thức, tên họ được xếp trước cả những Việt Cộng nổi tiếng, cho thấy họ là những nhân vật quyền lực thực sự trong chính quyền mới.

Theo các danh sách, phần lớn họ là thành viên của Đảng Nhân dân Cách mạng, đảng cộng sản ở Nam Việt Nam.

‘Mãi đến sau khi chúng tôi chiến thắng mới có thể nói về những người này, vì họ làm việc trong những vị trí rất nhạy cảm,’ một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao tại Sài Gòn nói.

Tình báo Mỹ từng ước tính khoảng 20.000 điệp viên Việt Cộng đã thâm nhập vào hàng ngũ Mỹ và Nam Việt. Con số này có lẽ là đúng.

Tuy nhiên, không ai nhận ra rằng mức độ thâm nhập lại sâu đến như vậy.

Một sĩ quan thất trận nói:

‘Không có cách nào chúng tôi có thể thắng nổi khi sự thâm nhập vào hàng ngũ chúng tôi lớn như thế này.’”

Bắc Việt bắt đầu chống mù chữ

Trang 31 tờ The Province số 10-9 đăng tin “Bắc Việt Nam chống nạn mù chữ ở người lớn”. [11]

Dẫn nguồn New York Times: “Chính phủ miền Bắc Việt Nam, sau khi hưởng lợi từ việc hòa bình trở lại ở Đông Dương, dự định sẽ tăng gấp đôi các chương trình giáo dục trung học cho người lớn trong vòng hai hoặc ba năm tới, một quan chức cao cấp của Bộ Giáo dục Hà Nội cho biết tại đây.

Quan chức này, Nguyen Ngoc Chao, là một trong ba đại biểu Bắc Việt tham dự Hội nghị quốc tế về Xóa mù chữ, được tổ chức tại đây bởi chính phủ Iran.

Ông Chao cũng cho biết các chuyên gia giáo dục cộng sản đã ước tính có khoảng 400.000 người mù chữ trong độ tuổi từ 12 đến 50 ở vùng Sài Gòn, và nhấn mạnh rằng ‘nạn mù chữ phải được xóa bỏ ngay lập tức ở miền Nam Việt Nam.’

Chính phủ Bắc Việt từ lâu đã tự hào về thành công của mình trong việc xóa bỏ tỷ lệ mù chữ cao vốn tồn tại dưới thời Pháp thuộc.

Một đại biểu khác của miền Bắc Việt Nam tại hội nghị, Giáo sư Lê Thành Khôi của Đại học Paris, cho biết rằng đến năm 1958, hơn 93% người dân Đồng bằng  Bắc bộ trong độ tuổi từ 12 đến 50 đã biết đọc biết viết, mặc dù con số này vào năm 1945 chỉ dưới 20%.

‘Lịch sử đã cho thấy rằng, cho đến nay, các chế độ cách mạng là lực lượng duy nhất có khả năng tổ chức thành công những chiến dịch xóa mù chữ quy mô lớn,’ vị giáo sư lập luận, và ông Chao nhận xét: ‘Trong một phong trào kháng chiến, nếu mù chữ thì rất khó khăn. Nó cản trở tiến bộ.’

Hiện nay, với hòa bình được thiết lập, Hà Nội dự định phân bổ nhiều nguồn lực hơn cho giáo dục người lớn và giáo dục nói chung, ông Chao nói trong một cuộc phỏng vấn.

Ông cho biết mỗi năm có từ một đến một triệu rưỡi người lớn miền Bắc, trong tổng số dân 24 triệu, được ghi danh vào các khóa học, và 11.000 người là ứng viên tốt nghiệp trung học trong niên học 1974-75, một con số dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào niên học 1977-78.

Ông Chao nói rằng miền Bắc có bảy triệu học sinh phổ thông, trong đó có 70.000 thí sinh thi chứng chỉ trung học mỗi năm.

‘Chữ viết của chúng tôi dễ học, chỉ cần ba tháng là có thể học được,’ ông Chao nói. Nhưng ông cũng nói rằng nạn mù chữ ở miền Nam Việt Nam lan rộng đến mức ‘sẽ mất bốn hoặc năm năm mới có thể xóa bỏ.’”

Nhóm người học cải tạo trở về nhà

Trang 19 tờ Calgary Herald số 11-9 đăng tin “Tù binh Việt Nam ‘học tập cải tạo’”. [12]

Dẫn nguồn Reuters từ Singapore: “Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam đã trả tự do cho khoảng 800 sĩ quan quân đội của chế độ cũ sau khi họ tham gia các khóa ‘học tập cải tạo,’ Đài Phát thanh Sài Gòn đưa tin hôm thứ Tư.

Trong bản tin được theo dõi tại đây [Singapore], đài này cho biết cho biết có 334 trong số các sĩ quan được thả tại tỉnh Long An và được phép đoàn tụ với gia đình nhân dịp lễ Quốc khánh 2-9.

Trong một buổi lễ trước khi trả tự do cho những người này, chính quyền tỉnh nhắc lại chính sách ‘khoan hồng của Chính phủ Cách mạng Lâm thời đối với những người vẫn còn tiếp tục hành vi sai trái trong quá khứ, đồng thời khẳng định không dung thứ cho những ai vẫn còn tiến hành các hoạt động chống lại cách mạng.’

Chính quyền cũng khuyên những người được thả nên tiếp tục thích nghi với trật tự mới và tham gia các chiến dịch lao động tại địa phương, đài phát thanh cho biết.”

Việt Nam hoan nghênh người nước ngoài gửi tiền về Việt Nam

Ngày 13-9, trang 11 tờ The Daily News đăng tin “Có thể gửi tiền về Việt Nam”. [13]

Dẫn nguồn UPI, đưa tin từ Sài Gòn: “Ngân hàng Quốc gia Việt Nam đã thiết lập quan hệ giao dịch với khoảng 20 ngân hàng ở Canada, châu Âu và châu Á, một phát ngôn viên của ngân hàng cho biết hôm nay.

Người phát ngôn không nêu cụ thể tên các ngân hàng này.

Ông nói rằng những người ở nước ngoài muốn gửi tiền về Nam Việt Nam hiện đã có thể thực hiện, và bổ sung rằng ‘các giao dịch như vậy được hoan nghênh và khuyến khích.’

Không có giới hạn nào cho số tiền có thể gửi về Nam Việt Nam, và tất cả các giao dịch này chỉ phải chịu mức phí ngân hàng thông thường là 1%, người phát ngôn cho biết.”

Báo trong nước:

Hiện tại, Thư viện Quốc gia Việt Nam mới chỉ cập nhật các số báo từ tháng 1 đến tháng 6 năm 1975. Dự án sẽ bổ sung các dữ liệu từ hồi ký và sách.