1975 – Tuần 40: Bắc Việt và Trung Quốc bất đồng trong vấn đề Biển Đông; Miền Nam từ chối tiếp nhận người Việt tị nạn hồi hương

Lê Duẩn (thứ tư từ trái sang) và Mao Trạch Đông (thứ tư từ phải sang), hình chụp ngày 11-5-1970. Nguồn: Wikipedia.

---

Báo tuần qua viết gì:

Báo nước ngoài:

Từ tháng 7 trong năm trở đi, báo trong nước không còn bản lưu trữ. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

Bắc Việt, Trung Quốc bất đồng về vấn đề Biển Đông

Trang hai tờ The Morning Call số 28-9 đăng bài “Bắc Kinh, Hà Nội tranh chấp biển”. [1]

Dẫn nguồn The LA Times từ Hồng Kông: “Bắc Kinh đã chào đón phái đoàn cấp cao đầu tiên của Bắc Việt Nam tới Trung Quốc kể từ sau khi Sài Gòn thất thủ, làm dấy lên nguy cơ dùng vũ lực vì một tranh chấp lãnh thổ.

Trong một động thái chắc chắn sẽ khiến Hà Nội và Moscow tức giận, Bắc Kinh đã tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông, khu vực mà người Việt Nam coi là lãnh hải của mình.

Khi tuyên bố chủ quyền trên vùng biển này, Trung Quốc một lần nữa khẳng định mục tiêu ngăn chặn việc Liên Xô sử dụng căn cứ hải quân Cam Ranh do Mỹ xây dựng để mở rộng sức mạnh hải quân và không quân ở Đông Nam Á.

Không phải ngẫu nhiên, tuyên bố này được đưa ra ngay trước khi một phái đoàn cấp cao của Hà Nội đến Bắc Kinh vào tuần trước, trong chuyến đi mà Tân Hoa Xã mô tả là ‘một chuyến thăm hữu nghị chính thức’.

Phái đoàn Bắc Việt, do Lê Duẩn, bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động (Cộng sản) dẫn đầu, [đến Bắc Kinh] để tìm kiếm viện trợ kinh tế nhằm tái thiết Việt Nam sau chiến tranh. Theo hãng thông tấn, họ rời thủ đô vào cuối tuần với một thỏa thuận về một khoản vay không lãi suất. Quy mô khoản vay không được tiết lộ.

Nhưng Trung Quốc khẳng định mối quan tâm hàng đầu của họ – trong cuộc đàm phán giữa họ với Hà Nội – là tìm cách Liên Xô mở rộng ảnh hưởng vào Biển Đông.

Người Trung Quốc sẵn sàng sử dụng cả lời hứa lẫn đe dọa để đạt được mục tiêu của mình và, có vẻ như, kể cả biện pháp quân sự nếu cần.

Cả Bắc Kinh và Hà Nội đều đã sử dụng vũ lực để phản đối tuyên bố chủ quyền của đối phương tại khu vực, và họ có thể trực tiếp đối đầu nếu không bên nào nhượng bộ.

Các bài phát biểu công khai của Lê Duẩn và Phó Thủ tướng Trung Quốc Đặng Tiểu Bình, người điều hành các chính sách hàng ngày của Bắc Kinh, đã cho thấy những mục đích khác nhau giữa hai bên. Lê Duẩn nhấn mạnh nhu cầu ‘khôi phục và tái thiết’ Việt Nam, ngầm yêu cầu sự giúp đỡ của Trung Quốc.

Còn Đặng tuyên bố: ‘Cuộc đấu tranh chống bá quyền (Liên Xô) đang trở nên ngày càng căng thẳng và dữ dội hơn từng ngày’, một thông điệp nhắm trực tiếp vào người Việt Nam, đồng minh hàng đầu của Moscow ở châu Á.

Nếu thông điệp này, dù đã được nhấn mạnh nhiều lần trong bài phát biểu của Đặng, vẫn chưa đủ rõ, Trung Quốc còn công khai cảnh báo Hà Nội về hậu quả của việc hợp tác quá chặt chẽ với Liên Xô, bằng cách khẳng định những tuyên bố bành trướng chủ quyền. Tuyên bố này được phát đi chỉ ngày trước khi phái đoàn Hà Nội đến Bắc Kinh, trên tờ Đại Công báo ở Hồng Kông, một tờ báo do cộng sản kiểm soát.

‘Biển Đông là một lưu vực không thể chia cắt,’ tờ báo khẳng định ngay trên tiêu đề. Và thêm rằng: ‘Vùng nước xanh biếc và sâu thẳm của Biển Đông… là một trong bốn vùng biển thuộc chủ quyền của Trung Quốc, và là vùng biển lớn nhất trong số này. Nó cũng nằm giữa Trung Quốc đại lục và Thái Bình Dương và là vùng biển ven bờ của Trung Quốc.’

Khẳng định trực tiếp này được củng cố bởi tuyên bố ngầm của Trung Quốc trong tập bản đồ mới nhất của nước này. Một bản đồ chính thức cho thấy tất cả các vùng nước là của Trung Quốc, tính đến tận một điểm chỉ cách bờ biển Việt Nam và, tình cờ là, cả bờ biển Philippines, 90 dặm . Tập bản đồ đó mới xuất bản chỉ cách đây 11 tháng. […]

Tranh chấp giữa Hà Nội và Bắc Kinh không phải là vấn đề lý thuyết trừu tượng hay thuần túy pháp lý. Nó mang tính trực tiếp, tức thì, và có thể dẫn đến hành động quân sự.

Về thực tế, vụ tranh chấp tập trung vào hai nhóm đảo nhỏ,mà cả hai bên đều tuyên bố chủ quyền.

Quần đảo Hoàng Sa ở phía Bắc, cách đảo Hải Nam của Trung Quốc khoảng 200 dặm và cũng cách Đà Nẵng với khoảng cùng khoảng cách đó. Vào tháng Một năm 1974, một lực lượng đặc nhiệm đổ bộ và không quân Trung Quốc đã đánh chiếm quần đảo này từ tay Việt Nam Cộng hòa.

Quần đảo Trường Sa ở phía Nam cách bờ biển Việt Nam khoảng 300 dặm. 

Khi đang tiến tới chiến thắng vào tháng Tư năm nay, Bắc Việt đã điều một lực lượng mỏng để đánh bật một đơn vị đồn trú nhỏ của Việt Nam Cộng hòa ở đó. Sau đó, Hà Nội kêu gọi Bắc Kinh công nhận yêu sách của mình đối với cả hai quần đảo.

Phản ứng mới nhất của Bắc Kinh là khẳng định rằng không chỉ các đảo, mà cả những vùng biển xung quanh có ý nghĩa chiến lược cao cũng là bộ phận không thể tách rời của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.”

Miền Nam: Hệ thống giáo dục mới phải dựa trên chủ nghĩa Mác-Lênin

Trang 3-D tờ The Atlanta Journal số 1-10 đăng tin “Các lãnh đạo Việt Nam chuẩn bị cho giáo dục chính trị”. [2]

Dẫn nguồn AFP từ Sài Gòn: “Các lãnh đạo cách mạng Nam Việt Nam đang tích cực chuẩn bị cho năm học mới, xác định lĩnh vực chính trị là trọng tâm của hệ thống giáo dục.

Người chịu trách nhiệm cho chiến dịch dân vận nhằm dọn đường cho việc thiết lập những tư tưởng và cấu trúc giáo dục mới dường như là Nguyễn Hộ, ‘lãnh đạo số một’ của Đảng Lao động tại Sài Gòn.

Những tuyên bố công khai của ông trong hai tháng qua về một số chủ đề được nhiều người quan tâm cho thấy ông là ‘nhà lý luận’ của phong trào cộng sản ở Nam Việt Nam.

Hầu như không ngày nào trôi qua mà báo chí Sài Gòn không đăng lại bài phát biểu của Nguyễn Hộ, người đang phát biểu trước đại diện các trường tư thục tại một cuộc họp giáo viên ở Sài Gòn.

Ông nói rằng hệ thống giáo dục quốc gia mới ‘phải dựa trên chủ nghĩa Mác – Lênin’, và đó sẽ là nền tảng cho việc giảng dạy từ mẫu giáo đến đại học.

Nguyễn Hộ nói với các giáo viên cả người Việt và người Hoa tại các trường tư rằng những cơ sở giáo dục tư nhân này buộc phải dần biến mất.

‘Trường tư không chỉ là sản phẩm của chủ nghĩa tư bản, mà còn phục vụ cho chế độ bù nhìn do Mỹ hậu thuẫn ở miền Nam Việt Nam,’ ông nói.

Ông cũng cho rằng các trường tư ở Nam Việt Nam đã phục vụ cho ‘Quốc Dân Đảng Đài Loan’.

Việc nhắc đến Quốc Dân Đảng Đài Loan là có ý nhắm vào các đại diện giáo viên người Hoa tại cuộc họp.

Năm học, bắt đầu từ ngày 15-10, đã trở thành dịp cho một chiến dịch tái định hướng giáo viên trên khắp Nam Việt Nam.

Riêng tại khu vực Sài Gòn, có hơn 10.500 giáo sư của các trường công lập và khoảng 7.000 giáo viên của các trường tư đã tham gia các khóa huấn luyện, theo báo Sài Gòn Giải Phóng.

Tính chất ‘tội ác’ của hệ thống giáo dục cũ dường như là một trong những chủ đề được giảng giải kỹ lưỡng nhất trong các khóa học.

Các lãnh đạo mới ở Nam Việt Nam rõ ràng coi hệ thống giáo dục cũ là một trong những ‘tội ác do người Mỹ và tay sai gây ra’.

‘Hệ thống cũ đã để lại vô số hố bom trong tâm trí thanh niên Nam Việt Nam,’ một cán bộ nói khi ông phát biểu trước các lãnh đạo hội sinh viên đại học và học sinh trung học.”

Việc đổi tiền ở Nam Việt Nam giáng đòn mạnh vào giới nhà giàu, thúc đẩy làn sóng di cư về nông thôn

Ngày 29-9, trang 13 tờ St. Joseph News-Press đăng tin “Đổi tiền gây tổn hại cho giới nhà giàu ở Nam Việt Nam”. [3]

Dẫn nguồn AP từ Bangkok, Thái Lan: “Người nước ngoài từ Sài Gòn đến cho biết việc đổi tiền gần đây đã xóa sạch tài sản của nhiều người thuộc tầng lớp trung lưu và thượng lưu Nam Việt Nam, gây ra sự tuyệt vọng và họ bàn nhau rời thành phố để về nông thôn làm nông.

‘Mọi thứ không thay đổi với người nghèo,’ một du khách nói, ‘nhưng trong giới giàu thì cảm giác tuyệt vọng và buông xuôi cuối cùng đã xuất hiện.’

Những người Việt Nam không tin tưởng ngân hàng đã lén giấu hàng triệu đồng tiền cũ trong nhà. Cá nhân được phép đổi số tiền tương đương 20 đô la Mỹ của chính quyền cũ, với tỷ giá 500 đồng tiền cũ lấy 1 đồng tiền mới. Gia đình có thể đổi số tiền tương đương 132 đô la.

Tiền cũ hiện giờ trở nên vô giá trị.

Chính phủ cấm bất kỳ ai đổi tiền hộ người khác, nhưng theo du khách kể lại, một số người đã nhờ họ hàng và bạn bè đi đổi hộ.

Cải cách tiền tệ đi kèm với các biện pháp kinh tế khác: hạ giá cố định các mặt hàng thiết yếu, quốc hữu hóa một số cửa hàng nhỏ và một phần ‘tự nguyện’ tập thể hóa đất đai, theo lời kể của những người nước ngoài. Gạo, vải, đường, thuốc lá, xi măng và thép được giảm giá từ 30 đến 70 phần trăm.

Ngoài ra ngày càng có nhiều lời tố cáo nhắm vào những thương nhân, những người giàu có và có đặc quyền trước kia.

‘Mọi người không còn dám nói chuyện thoải mái nữa,’ một du khách nói.

‘Họ sợ bị tố cáo. Bộ đội (cán bộ quân sự) đang khuyến khích dân chúng báo cáo về bạn bè, người thân hay hàng xóm của mình vì những tội lỗi thật hoặc tưởng tượng.’

‘Không ai muốn rời Sài Gòn sau ngày giải phóng. Nhưng giờ thì một số người nhận ra rằng nông nghiệp sẽ là cách sống trong tương lai, và họ bắt đầu bàn về việc đi đến các ‘vùng kinh tế mới’ (những vùng nông thôn thưa dân được quy hoạch để phát triển).’

‘Những người kể rằng họ muốn rời đi cho biết họ muốn có đất đai ở gần nguồn nước. Một số muốn đi ngay trước khi đất tốt bị chiếm hết.’

Đài Sài Gòn gần đây đưa tin: ‘Tính đến ngày 15-9, chính quyền mới tại Sài Gòn đã phân phát gạo, thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác cho 191.623 người đang trên đường đến vùng kinh tế mới.’

Các nhà máy dệt, nhà máy lắp ráp điện tử và các nhà máy khác được báo cáo là thiếu nguyên liệu thô, khiến sản xuất bị trì trệ và góp phần làm gia tăng nạn thất nghiệp.

Chính phủ cũng bắt đầu kiểm kê các tiểu thương, đặc biệt là trong khu phố người Hoa ở thủ đô. Các cửa hàng phải báo cáo toàn bộ hàng hóa bán ra. Chính quyền đã đóng cửa một số cửa hàng, và một vài thương nhân người Hoa bị tống giam vì ‘đầu cơ và cướp bóc nhân dân,’ theo Đài Sài Gòn.

Cuộc cách mạng cộng sản được cho là tác động nặng nề nhất đến dân thành thị. Những người mới đến các thành thị này cho biết người Việt từ các tỉnh báo rằng cuộc sống của 65% dân số nông thôn hầu như không thay đổi, hoặc thay đổi theo chiều hướng tốt hơn.

Ở những vùng nông thôn từng bất ổn, nay cuộc sống được cho là đã tốt hơn.”

Miền Nam cử phái đoàn đến các nước đòi lại hàng hóa Mỹ từng viện trợ cho Việt Nam Cộng hòa

Trang ba tờ The Globe and Mail số 29-9 đăng tin “Chương trình viện trợ của Mỹ: Nam Việt Nam tìm cách thu hồi hàng hóa”. [4]

Dẫn nguồn New York Times từ Bangkok: “Một phái đoàn Nam Việt Nam đã đi khắp Đông Nam Á trong nỗ lực bất thành nhằm thu hồi số hàng hóa và lương thực trị giá tới 25 triệu đô la Mỹ của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ [USAID], vốn bị chuyển hướng khỏi Sài Gòn ngay trước khi chính quyền Việt Nam Cộng hòa sụp đổ.

Trong các chuyến thăm Hồng Kông và Singapore, phái đoàn được cho là đã bị chính phủ các nơi này từ chối. Nhóm này không chọn đến Thái Lan, nơi nhiều hàng hóa trong số đó đã cập cảng, điều này cho thấy mối quan hệ giữa Thái Lan và Nam, Bắc Việt Nam đang xấu đi.

Khi rời Singapore, trưởng đoàn Nguyễn Khắc Huỳnh, một quan chức Bộ Kinh tế và Tài chính, cho biết chính phủ Singapore đã hứa ‘bằng mọi cách có thể’ sẽ hỗ trợ việc hoàn trả tàu và hàng hóa cho chính quyền Nam Việt Nam.

Tuy nhiên, các nhà ngoại giao Mỹ tại đây và ở Singapore khẳng định rằng hàng viện trợ của Mỹ dưới bất kỳ hình thức nào cũng sẽ không được giao cho chính quyền Nam Việt Nam hiện tại. Quan chức Singapore và Hồng Kông cũng nói riêng rằng chính quyền Sài Gòn không có cách nào để thúc đẩy được vấn đề này.

Ông Huỳnh cho biết đã thu hồi năm tàu hàng tư nhân nhỏ từ Singapore, đã rời Nam Việt Nam trong những ngày cuối cùng của chế độ Nguyễn Văn Thiệu, nhưng khoảng 109 tàu đánh cá và 10 tàu hàng vẫn còn ở Singapore và chưa được trả lại.

Mối quan tâm chính của phái đoàn dường như tập trung vào số hàng viện trợ của Mỹ, bao gồm từ gạo, lúa mì đến máy móc, phụ tùng, máy đánh chữ, máy điều hòa không khí, máy kéo, hóa chất công nghiệp, thậm chí cả chăn mền và sữa bột.

Những hàng hóa này vốn đang trên đường đến Sài Gòn thì chế độ Thiệu sụp đổ và đã bị chuyển hướng sang Hồng Kông, Singapore, Bangkok, Manila và Đài Bắc. Riêng tại Singapore, ít nhất 25.000 tấn hàng hiện đang nằm trong các kho, theo lời các quan chức Mỹ.”

1.541 người Việt tị nạn trở về Việt Nam

Trang bốn tờ The Daily Herald số 30-9 đăng tin “Người Việt tị nạn sẽ hồi hương”. [5]

Dẫn nguồn AP từ Washington: “Với sự chấp thuận của Tổng thống Ford, 1.541 người Việt tị nạn hiện đang ở Guam sẽ được đưa về nước trên một con tàu Việt Nam, đối mặt với một tương lai bất định.

Quan chức Mỹ cho biết những người tị nạn này, vốn đã nhiều lần khẩn cầu được hồi hương, đã từ chối lời khuyên rằng họ nên chờ cho đến khi có được sự đảm bảo rõ ràng là họ sẽ được chính quyền cộng sản tại Sài Gòn chấp nhận.

Một số người thậm chí đã dọa sẽ tự thiêu nếu không được đưa lên con tàu Việt Nam hiện đang neo tại cảng Apra.

Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn, Hoàng tử Sadruddin Agha Khan, và trợ lý đặc biệt Zia Rizvi vừa hoàn thành chuyến công tác tại Hà Nội. Họ được cho là đã khuyên các quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ nên trì hoãn việc đưa người tị nạn hồi hương cho đến khi chính quyền chắc chắn là họ sẽ chấp nhận.

Do sự kiên quyết của giới lãnh đạo người tị nạn, quyết định cho phép đưa người tị nạn về nước đã được thông qua, hy vọng rằng họ sẽ được tiếp nhận giống như hai chuyến tàu khác từ các quốc gia khác.

Khoảng 130.000 người tị nạn Việt Nam và Campuchia đã được quân đội Mỹ sơ tán vào mùa xuân năm ngoái khi cộng sản chiếm Sài Gòn và Phnom Penh.

Mặc dù hàng chục ngàn người đã định cư tại Hoa Kỳ, nhiều người khác gặp khó khăn nghiêm trọng trong việc thích nghi. Ở California chẳng hạn, có 9.000 người, tức hơn một nửa trong số 17.000 người tị nạn ở bang này, hiện đang sống nhờ trợ cấp xã hội.

Hàng trăm người Việt Nam khác tại Mỹ cũng sẽ được hồi hương nếu chuyến tàu từ Guam được chấp nhận tại Sài Gòn, theo các quan chức Mỹ.

Tại Agana, Guam, quyền Thống đốc Rudy Sablan đã thông báo với đám đông người tị nạn đang reo hò rằng Tổng thống Ford đã phê chuẩn kế hoạch đưa họ trở về quê hương.

Tuy nhiên, Sablan cho biết sẽ mất khoảng ba tuần trước khi con tàu Thong Tin, có sức chứa 2.500 hành khách, được sửa chữa đầy đủ để có thể ra khơi an toàn.”

Chính quyền miền Nam không chào đón người Việt tị nạn hồi hương

Ngày 2-10, trang 32 tờ Record-Journal đăng tin “Sài Gòn không chào đón người tị nạn”. [6]

Dẫn nguồn AP từ Liên Hợp Quốc: “Nam Việt Nam đã thông báo với Liên Hợp Quốc rằng vì ‘những cân nhắc thực tế’ nên họ không thể tiếp nhận những người tị nạn đã rời khỏi đất nước hồi tháng Tư vừa qua khi Việt Cộng chiếm đóng, một phát ngôn viên của Liên Hợp Quốc cho biết hôm thứ Tư. […]

Sự tham gia của Liên Hợp Quốc vào vấn đề người Việt tị nạn bắt đầu từ hồi tháng Năm vừa qua, khi chính quyền cộng sản tại Sài Gòn yêu cầu văn phòng cao ủy  hỗ trợ việc hồi hương cho tất cả những người đã rời Việt Nam.

Kể từ đó, văn phòng cao ủy đã lập danh sách những người tị nạn muốn trở về Việt Nam và gửi tên họ cho chính quyền Sài Gòn.”

Miền Nam ấn định tỷ giá hối đoái cho đồng tiền mới

Trang 13 tờ Kitsap Sun số 30-9 đăng tin “Nam Việt Nam ấn định tỷ giá đồng”. [7]

Dẫn nguồn UPI, đưa tin từ Sài Gòn: “Ngân hàng Quốc gia Nam Việt Nam hôm thứ Bảy đã ấn định tỷ giá hối đoái của đồng tiền mới ở mức 1.51 đồng đổi một đô la Mỹ. và công bố một loạt biện pháp nhằm thu hút vốn từ người gửi tiết kiệm cá nhân.

Đồng tiền mới được Chính phủ cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam đưa vào lưu hành hôm thứ Hai tuần trước như một phần của kế hoạch thu hồi toàn bộ tiền tệ do chính quyền cũ của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu phát hành.

Biện pháp này đang được chính phủ cách mạng nghiêm ngặt áp dụng nhằm mục đích kiềm chế lạm phát cao của đất nước. Người dân Nam Việt Nam đã được yêu cầu đổi toàn bộ tiền cũ lấy tiền mới theo tỷ giá chính thức: 1 đồng mới đổi lấy 500 đồng tiền cũ.

Để khuyến khích người gửi tiền, ngân hàng công bố mức lãi suất 5,04% cho các khoản tiền gửi hiện tại và 6,12% cho các khoản tiết kiệm có kỳ hạn từ sáu tháng trở lên.

Mỗi hộ gia đình được phép đổi tối đa 100.000 đồng tiền cũ lấy tiền mới. Số tiền còn lại phải gửi vào ngân hàng dưới dạng tiền tiết kiệm.”

Chính quyền miền Nam giải thích về việc đổi tiền mới

Ngày 1-10, trang 17 tờ Pacific Daily News đăng tin “Chính phủ ‘giải thích’ về đồng tiền mới”. [8]

Dẫn nguồn UPI từ Sài Gòn: “Việc phát hành đơn vị tiền tệ mới của Ngân hàng Việt Nam, đồng, là nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý nền kinh tế quốc dân và ổn định mức sống của nhân dân, Chủ tịch Chính phủ Cách mạng Lâm thời Huỳnh Tấn Phát cho biết hôm thứ Hai.

Ông Phát đưa ra tuyên bố này trên hệ thống phát thanh và truyền hình quốc gia, đồng thời nói thêm rằng việc đổi tiền từ tiền đồng cũ sang tiền đồng mới cũng nhằm loại bỏ ‘những hành động phá hoại kinh tế của bọn phản động và thù địch.’

Chính phủ Cách mạng Lâm thời quy định rằng một đồng mới có giá trị bằng 500 đồng cũ, nhưng tỷ giá hối đoái chính thức của đồng tiền miền Bắc được ấn định ở mức 300 đồng Sài Gòn cho một đồng tiền Hà Nội.

Chương trình đổi tiền do Chính phủ Cách mạng Lâm thời khởi xướng hôm 22-9 tại Nam Việt Nam hiện vẫn đang tiếp diễn.

Các tờ bạc đồng mới đã được in từ năm 1966 và mang dấu hiệu của Ngân hàng Quốc gia. Chúng có tám mệnh giá: 1, 2, 5, 10 và 50 đồng, cùng với 10, 20 và 50 xu. Tiền xu mệnh giá 1, 2 và 5 xu dự kiến cũng sẽ được phát hành sớm.

Các tờ bạc cũ mệnh giá 50 và 20 đồng tiền Sài Gòn, và các đồng xu cũ mệnh giá 5, 10 và 20 xu vẫn còn là tiền hợp pháp tại Nam Việt Nam.”

Sài Gòn đưa 1,5 triệu dân đi kinh tế mới

Trang 15 tờ The Vancouver Sun số 2-10 đăng tin “Người Việt được đưa về nông thôn”. [9]

Dẫn nguồn Reuters từ Sài Gòn: “Các nhà lãnh đạo cộng sản Nam Việt Nam đã đưa hơn 200.000 cư dân Sài Gòn về các vùng nông thôn nhằm thúc đẩy sản xuất nông nghiệp và giảm bớt tình trạng thất nghiệp ở thủ đô, theo báo Giải Phóng đưa tin.

Hơn một triệu người được cho là đang thất nghiệp ở Sài Gòn. Những dòng người tị nạn đã đổ dồn vào thành phố từ các vùng ven trong suốt cuộc chiến tranh kéo dài, chỉ kết thúc khi Chính phủ Cách mạng Lâm thời lên nắm quyền hồi tháng Tư vừa qua.

Một quan chức cấp cao cho biết Chính phủ Cách mạng Lâm thời đã lên kế hoạch tái định cư hơn 1,5 triệu người từ Sài Gòn đến các ‘khu kinh tế mới’ như một phần của chương trình kinh tế.”

Ngày 3-10, trang 56 tờ The Star-Ledger đăng tin “Sài Gòn đẩy nhanh dự án đưa dân đi các nơi làm nông nghiệp”. [10]

Dẫn nguồn AFP từ Sài Gòn: “Chính quyền cách mạng Nam Việt Nam đang tăng cường nỗ lực khuyến khích người dân trở lại với nghề nông, bằng kế hoạch đưa 1,5 triệu người hiện đang sống ở Sài Gòn về nông thôn trong vòng 15 tháng tới.

Theo báo Sài Gòn Giải phóng, tổng cộng 230.000 người đã rời thủ đô Nam Việt Nam để ra canh tác trên các vùng đất nông nghiệp trong năm tháng đầu tiên sau khi chính quyền cách mạng lên nắm quyền.

Tờ báo cho biết chính quyền đã quyết định đẩy nhanh phong trào trở về nông thôn này. Những cư dân đến từ thành phố sắp trở thành nông dân này sẽ được khuyến khích định cư tại các ‘khu kinh tế mới’, chủ yếu là những vùng đất nông nghiệp chưa được khai thác, đang bỏ hoang vì chiến tranh.

Kế hoạch này dự kiến mỗi tháng đưa 100.000 người ra khỏi thành phố trong vòng 15 tháng tới. Những nông dân mới này sẽ được chính quyền giúp đỡ trong sáu tháng đầu, theo bản kế hoạch.

Sự hỗ trợ này có thể kéo dài thêm sáu tháng nữa và sẽ phụ thuộc vào nguồn lực mà những người nông dân sẵn có. Họ sẽ được cấp đất trên cơ sở khoảng 100 thước vuông mỗi người và thêm 100 đến 150 thước vuông cho mỗi gia đình để có thể xây dựng nhà cửa.

Mục tiêu cuối cùng, theo các tuyên bố chính thức gần đây, là giảm dân số Sài Gòn, nơi hiện ước tính có gần 4 triệu người, xuống còn khoảng 1,5 triệu người.

Thúc đẩy làn sóng di cư này là các ủy ban vận động trở về nông thôn, được thành lập ở từng quận trong số 11 quận của thủ đô từ tháng Năm. Chính các ủy ban này chịu trách nhiệm sắp xếp việc di chuyển của những nông dân mới, làm cầu nối với chính quyền nông thôn. Các ủy ban này cũng phải xử lý việc phân phối đất đai và hỗ trợ vật chất cho những người nông dân mới.

Giải Phóng bình luận rằng kế hoạch tái định cư ở nông thôn chắc chắn sẽ gặp ‘nhiều khó khăn.’ Đây không chỉ là kết quả của những vấn đề phức tạp về mặt thực tiễn mà còn là hệ lụy tất yếu từ phong trào di dân quy mô lớn mang lại.

Tờ báo cũng cảnh báo sẽ có những trở ngại do ‘bọn phản động’ gây ra. Chúng ‘luôn tìm mọi cách cản trở những nỗ lực do chính quyền cách mạng tiến hành,’ Giải Phóng viết.”

Vẫn còn các nhóm kháng cự chính quyền

Ngày 3-10, trang hai tờ The Philadelphia Inquirer đăng tin “Báo cáo về sự kháng cự của Việt Nam”. [11]

Dẫn nguồn AFP từ Hồng Kông: “Vẫn còn hoạt động kháng cự tại Nam Việt Nam chống lại phe chiến thắng là Chính phủ Cách mạng Lâm thời, Đài Phát thanh Sài Gòn tuyên bố hôm qua. Bản tin cho biết đã có những sự cố xảy ra tại tỉnh Phú Yên, một tỉnh miền Trung đất nước.”

Phạm Văn Đồng: Sắp thống nhất Việt Nam

Trang 10 tờ The Californian số 4-10 đăng tin “Sắp thống nhất Việt Nam”. [12]

Dẫn nguồn AFP từ Sài Gòn: “Bắc và Nam Việt Nam sẽ sớm trở thành một quốc gia thống nhất ‘chính thức’ trong một thời gian ngắn nữa, Thủ tướng Bắc Việt Nam Phạm Văn Đồng tuyên bố trong một báo cáo được công bố tại đây hôm nay.

Nhật báo Tin Sáng ở Sài Gòn đưa tin rằng nhà lãnh đạo Bắc Việt đã nhấn mạnh trạng thái thống nhất đất nước trên thực tế đã diễn ra. Tuy nhiên, ông cũng cho biết vẫn còn một bộ phận nhỏ người Việt Nam chưa ủng hộ việc thống nhất.”

Mỹ tiếp tục phủ quyết đơn gia nhập Liên Hợp Quốc của Việt Nam

Ngày 1-10, tờ Casa Grande Dispatch đăng trên trang hai tin “Hai miền Việt Nam và Nam Hàn lại bị cản đường gia nhập Liên Hợp Quốc”. [13]

Dẫn nguồn AP từ Liên Hợp Quốc: “Hoa Kỳ lại một lần nữa phủ quyết việc kết nạp Nam Việt Nam và Bắc Việt Nam vào Liên Hợp Quốc, vì Nam Hàn tiếp tục bị từ chối tham gia tổ chức quốc tế này.

Các quan chức Mỹ cho biết việc Hội đồng Bảo an không đối xử bình đẳng với cả ba đơn xin gia nhập là lý do duy nhất dẫn đến lá phiếu phủ quyết của Mỹ hôm thứ Ba.

Hoa Kỳ đã phủ quyết hai miền Việt Nam vào ngày 11-8 vì lý do tương tự và tuyên bố sẽ tiếp tục làm vậy cho đến khi Nam Hàn được chấp nhận. Nhưng tuần trước, khối cộng sản đã giành được ủng hộ từ đại đa số tại Đại hội đồng và yêu cầu Hội đồng Bảo an ‘xem xét ngay lập tức và trên tinh thần hỗ trợ’ đơn xin gia nhập của Sài Gòn và Hà Nội.”

Cùng ngày, tờ The Los Angeles Times đăng trên trang 13 tin “Mỹ lại phủ quyết ghế tại Liên Hợp Quốc cho cả hai miền Việt Nam”. [14]

Đưa tin từ Liên Hợp Quốc: “Hoa Kỳ hôm thứ Ba đã lần thứ hai phủ quyết việc kết nạp Bắc và Nam Việt Nam vào Liên Hợp Quốc, và viện dẫn việc Hội đồng Bảo an hồi tuần trước đã từ chối đơn xin gia nhập của Nam Hàn. […]

Đinh Bá Thi, quan sát viên thường trực của Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, thay mặt cho chính quyền Sài Gòn và Bắc Việt Nam, cáo buộc Hoa Kỳ đã ‘cố tình tiếp tục chính sách thù địch của mình, vốn đã bắt đầu từ nhiều thập niên trước nhằm chống lại nhân dân Việt Nam.’

Ông Đinh cũng cáo buộc Hoa Kỳ đã có một ‘thủ đoạn thâm độc’ trong việc duy trì sự chia cắt bán đảo Triều Tiên. Ông nói rằng chính phủ Nam Hàn là công cụ trong chính sách của Hoa Kỳ, khi đã gửi hai sư đoàn sang giúp quân đội Mỹ ‘phạm những tội ác tàn bạo chống lại nhân dân Việt Nam’ trong cuộc chiến tranh Việt Nam.”

Báo trong nước:

Hiện tại, Thư viện Quốc gia Việt Nam mới chỉ cập nhật các số báo từ tháng 1 đến tháng 6 năm 1975. Dự án sẽ bổ sung các dữ liệu từ hồi ký và sách.