Người Việt tị nạn chen chúc ở mũi tàu Thương Tín, khi con tàu chuẩn bị rời đảo Guam để trở về Sài Gòn. Hình ảnh được đăng trên trang năm tờ The Record số 17-10.
Báo tuần qua viết gì:
Báo nước ngoài:
Từ tháng 7 trong năm trở đi, báo trong nước không còn bản lưu trữ. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.
Sài Gòn phát tem phiếu cho người dân mua đồ ăn
Trang bốn tờ The Cincinnati Post số 16-10 đăng tin “Phát phiếu lương thực tại Sài Gòn”. [1]
Dẫn nguồn UPI từ Sài Gòn: “Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam đã phát phiếu lương thực cho một triệu hộ gia đình tại Sài Gòn.
Mỗi hộ sẽ sử dụng phiếu này để mua gạo, sữa đặc, đường, xà phòng và thuốc lá tại các cửa hàng lương thực của chính phủ với giá bình ổn.
Ví dụ, một gia đình chín người được phép mua 110 pound [khoảng 50 kg] gạo bốn lần mỗi tháng.
Trên thị trường tự do, các mặt hàng này đắt hơn khoảng 50% so với giá chính thức.”
Miền Nam bắt đầu cải cách ruộng đất
Trang bốn tờ The Cincinnati Post số 17-10 đăng tin “Cải cách ruộng đất bắt đầu ở Nam Việt Nam”. [2]
Dẫn nguồn UPI từ Sài Gòn: “Chính phủ Cộng sản ở Nam Việt Nam đã bắt đầu chương trình cải cách ruộng đất mới, bãi bỏ chương trình ‘Người cày có ruộng’ được cựu Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ban hành năm 1970, theo các bản tin chính thức hôm nay.
Cuộc cải cách mở màn tại khu vực Cố đô Huế và vùng lân cận, cách Sài Gòn 380 dặm về phía Đông Bắc, và bao gồm cả căn cứ Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ trước đây tại Phú Bài.
Đây là lần đầu tiên Chính phủ Cách mạng Lâm thời thực hiện chương trình cải cách ruộng đất mới kể từ khi cộng sản tiếp quản ngày 30-4.”
Chính quyền Bắc Việt yêu cầu Mỹ không được phép đưa người Việt tị nạn hồi hương
Trang sáu ngày 12-10, tờ The Baltimore Sun “Hà Nội yêu cầu Hoa Kỳ không được đưa người tị nạn trở lại”. [3]
Dẫn nguồn AP từ Tokyo: “Bắc Việt hôm qua cảnh báo rằng Hoa Kỳ sẽ phải đối mặt với ‘hậu quả nghiêm trọng’ nếu cố gắng hồi hương 1.540 người dân Nam Việt Nam đang tị nạn ở Guam mà không có sự cho phép của Sài Gòn.
Một bản tin phát thanh từ Hà Nội cho biết hành động này [hồi hương người Việt trái phép] là sự xâm phạm chủ quyền quốc gia của Việt Nam, nhưng không nói rõ Sài Gòn sẽ có hành động gì nếu những người tị nạn bị đưa trở lại.
Những người tị nạn ở Guam đã liên tục yêu cầu được hồi hương.
Sau khi Sài Gòn chấp nhận việc tiếp nhận người Việt Nam trở về từ các quốc gia khác, Tổng thống Ford tháng trước bày tỏ hy vọng rằng chính phủ cũng sẽ chấp nhận cả những người từ Hoa Kỳ.
Những người tị nạn đã được thông báo rằng họ sẽ được trở về nhà vào cuối tháng này khi việc sửa chữa con tàu Thương Tín, một con tàu Việt Nam đang neo tại Guam, được hoàn tất.
‘Chính quyền Ford phải hiểu rằng việc cho phép người Việt Nam trở về tổ quốc thuộc chủ quyền của nhân dân Việt Nam, và Hoa Kỳ không có quyền ép buộc vấn đề này,’ bản tin phát thanh cho biết.
Khoảng 130.000 người tị nạn Việt Nam và Campuchia đã được lực lượng Hoa Kỳ di tản vào mùa xuân vừa qua khi cộng sản chiếm Sài Gòn và Phnom Penh.
Mặc dù hàng chục nghìn người đã định cư thành công tại Hoa Kỳ, nhiều người khác vẫn gặp khó khăn nghiêm trọng trong việc thích nghi.
Tại Lào, lãnh tụ Pathet Lào, hoàng thân Souphanouvong, đã chào đón phái đoàn Bắc Việt Nam trong lễ kỷ niệm Ngày Độc lập của Lào tổ chức hôm qua tại Viêng Xay, theo tin của Thông tấn xã Việt Nam.
Bản tin cho biết đám đông đã hô vang khẩu hiệu ca ngợi tình hữu nghị và ‘tình đoàn kết chiến đấu’ giữa Việt Nam, Lào và Campuchia, trong khi Trường Chinh, trưởng phái đoàn Việt Nam, nồng nhiệt ôm lấy hoàng thân.
Ông Trường Chinh là chủ tịch Quốc hội Bắc Việt Nam.
Thông tấn xã Việt Nam cho biết Nam Việt Nam được đại diện bởi một phái đoàn do Huỳnh Tấn Phát, chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng của Bắc Việt Nam, dẫn đầu. Tuy nhiên, bản tin không giải thích lý do tại sao một quan chức của Hà Nội lại được chọn để đại diện cho Sài Gòn.”
1.500 người Việt tị nạn quyết hồi hương bất chấp chính quyền miền Nam phản đối
Trang hai tờ Tri-City Herald số 13-10 đăng tin “Tàu chở người tị nạn về nước bất chấp Sài Gòn phản đối”. [4]
Dẫn nguồn AP từ Guam: “Con tàu buôn Thương Tín I, dài 487 foot, đã sẵn sàng khởi hành về Việt Nam, chở theo khoảng 1.700 người tị nạn trở về quê hương nhưng không quốc gia nào phê chuẩn chuyến đi này.
James A. Herbert, điều phối viên cao cấp của Lực lượng Liên ngành phụ trách Người tị nạn tại đây, cho biết con tàu dự kiến sẽ rời Guam vào sáng thứ Năm để hướng đến Nam Việt Nam.
Herbert cho biết cũng con tàu này, vào năm tháng trước đã chở người tị nạn trốn chạy khỏi cuộc tiếp quản của lực lượng cộng sản ở Nam Việt Nam. Giờ đây nó chuẩn bị rời hòn đảo nằm giữa Thái Bình Dương này, nhưng sẽ treo lá cờ Việt Nam hiện tại. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng chính phủ Hoa Kỳ sẽ không chịu trách nhiệm về an toàn của con tàu sau khi nó rời hải phận Hoa Kỳ.
Chuyến hồi hương này cũng chưa được chính phủ cộng sản ở Sài Gòn phê chuẩn, chính phủ này trước đây đã tuyên bố không hoan nghênh các nỗ lực hồi hương đơn phương do Hoa Kỳ tổ chức.
Việc khởi hành đã được lên lịch sau nhiều tháng bất ổn và thường xuyên diễn ra biểu tình tại trung tâm người tị nạn ở đây.
Giới chức báo cáo rằng bầu không khí trong trại rất phấn khởi, khi 1.570 người đang chờ hồi hương. Herbert cho biết khoảng 100 người Việt Nam khác hiện đang ở đất liền cũng sẽ bay đến đây trước khi con tàu rời đi.
‘Tất cả chúng tôi đều rất hài lòng với giải pháp hồi hương bằng tàu,’ một tấm biển do người tị nạn treo trong trại quá cảnh viết.
Thương Tín I từng chở khoảng 600 người Nam Việt Nam đi tị nạn vào ngày 9-5, và bị hư hại bởi hỏa tiễn khi thoát khỏi cuộc tiếp quản của cộng sản.
Công tác sửa chữa con tàu cuối cùng đã hoàn tất vào cuối tuần qua, và con tàu đã được kiểm tra và cung ứng đầy đủ nhu phẩm với thủy thủ đoàn Việt Nam gồm 60 người.
Chuyến hồi hương này dự kiến sẽ mất chưa đầy 30 ngày.”
Ngày 16-10, trang 32 tờ St. Louis Post-Dispatch đăng tin “1.500 người rời đảo Guam trở về Nam Việt Nam”. [5]
Dẫn nguồn UPI từ Guam, Mỹ: “Hơn 1.500 người Việt tị nạn vui mừng khi đã khởi hành về quê hương vào hôm nay, bất chấp việc chính quyền cộng sản không muốn sẵn lòng tiếp nhận họ.
Con tàu Thương Tín của Nam Việt Nam, từng dùng để chở người tị nạn đến Guam vào mùa xuân vừa rồi, đã rời Agana chiều nay với 1.546 người trên tàu để lên đường về nước.
Những người tị nạn reo hò trên boong khi con tàu gỡ dây neo cuối cùng. Lá cờ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa bay phấp phới ở đuôi tàu, và nhiều người đứng nghiêm chào.
Con tàu này, đối mặt với vùng khí hậu phức tạp trên Biển Philippines, đã rời cảng mà không được Chính phủ cách mạng Lâm thời Sài Gòn chấp thuận, dù điều này là trái với khuyến cáo của Ủy ban Tị nạn Liên Hiệp Quốc. […]
Quan chức Mỹ tại Guam cho biết tàu Mỹ sẽ hỗ trợ nếu có tình huống khẩn cấp trên biển, nhưng chính phủ Mỹ sẽ không hộ tống con tàu.
Thuyền trưởng và thủy thủ đoàn gồm khoảng 60 người, đều là người tị nạn Nam Việt Nam. Họ được coi là những thủy thủ có trình độ, nhưng thiếu kinh nghiệm đi biển dài ngày.
Hầu hết những người hồi hương đã ở trên đảo Guam từ tháng Năm, thời điểm mà khoảng 130.000 người đã rời Nam Việt Nam đi tìm đường tị nạn, sau khi Sài Gòn thất thủ vào ngày 30-4.
51 người trong nhóm hồi hương đã bay từ đất liền Hoa Kỳ đến đây vào sáng nay để tham gia chuyến đi. Có 28 người đã đổi ý vào phút chót và sẽ được đưa trở lại Hoa Kỳ.
Quan chức Mỹ cho biết mọi người tị nạn đều được phỏng vấn trước khi khởi hành để xác nhận tự nguyện trở về Nam Việt Nam.
Chính quyền Sài Gòn chỉ trích Hoa Kỳ cho tàu rời cảng mà không có sự chấp thuận của họ, và bày tỏ lo ngại rằng trong nhóm hồi hương có thể có gián điệp.
Con tàu đã được dự trữ lượng nhiên liệu và lương thực cho chuyến đi kéo dài 30 ngày, mặc dù thời gian dự kiến để đến Nam Việt Nam chỉ khoảng 10 ngày.”
Miền Nam rầm rộ kiểm kê tài sản, nhắm đến giới tư sản
Trang năm tờ Times Colonist số 14-10 đăng bài “Chiến dịch ‘săn phù thủy’- một phần trong công cuộc ‘làm sạch’ Việt Nam”. [6]
Bài viết do phóng viên của AFP tại Sài Gòn đưa tin: “Những thay đổi sâu sắc đang diễn ra tại miền Nam Việt Nam, nơi mà những tàn dư của xã hội cũ và các thói quen do cuộc chiến kéo dài tạo ra vẫn còn tồn tại, dù đã gần năm tháng sau khi thay đổi chế độ. Người ta vẫn trong nỗ lực hòa hợp cách sống giữa miền Bắc và miền Nam của đất nước từng bị chiến tranh tàn phá này.
Toàn miền Nam đang tiến hành một cuộc ‘săn lùng phù thủy’ chống lại giới ‘tư sản mại bản’, những người trung gian từng thao túng thương mại quốc gia dưới sự dung túng và trung dung của bộ máy cai trị thuộc địa.
Các nội dung tuyên truyền cho thấy chiến dịch này nhắm đến hai định hướng chính: một mặt, chính quyền đang cố gắng giảm giá cả hàng hóa, mặt khác thiết lập một ‘hệ thống quốc gia để chia sẻ và phân phối hàng tiêu dùng’.
Giá của một số sản phẩm, đặc biệt là quần áo, đã giảm nhanh chóng, nhưng giá thực phẩm vẫn cao. Ngoại trừ vài mặt hàng như đường, những mặt hàng còn lại vẫn là gánh nặng cho túi tiền của phần lớn người dân.
Nông dân và công nhân chú ý sát sao đến giá cả và các nỗ lực nhằm giảm tình trạng thất nghiệp, mà theo chủ tịch Chính phủ Cách mạng Lâm thời Huỳnh Tấn Phát mới đây cho biết, đã gây ảnh hưởng đến 3,5 triệu người, trong đó có 1,5 triệu cựu quân nhân, số lượng tương đương người thất nghiệp dưới chế độ cũ, cộng thêm nửa triệu ‘trường hợp xã hội.’
Riêng với nhóm sau, chiến dịch làm sạch Sài Gòn dường như đã được đẩy mạnh. Sinh viên nam nữ, đeo băng tay đỏ, đi tuần tra đường Tự Do mỗi tối, nơi các cơ sở từng thu hút gái mại dâm, người nghiện ma túy và tội phạm tại khách sạn Continental.”
Nhập nhằng chuyện tên gọi Sài Gòn và Thành phố Hồ Chí Minh
Ngày 16-10, trang 2-AW tờ The Miami Herald đăng tin “Đài Phát thanh Sài Gòn nhấn mạnh: Nó là Thành phố Hồ Chí Minh”. [7]
Dẫn nguồn AFP từ Hồng Kông: “Hôm thứ Tư, Sài Gòn chính thức được gọi là Thành phố Hồ Chí Minh trên Đài Phát thanh quốc gia của Nam Việt Nam.
Đài này đã lên sóng với một chương trình mới, chương trình thứ ba kể từ khi chiến tranh kết thúc, và nhấn mạnh rằng họ đang phát sóng từ Thành phố Hồ Chí Minh. Trước đó, đài phát thanh lúc thì dùng tên Sài Gòn, lúc thì dùng Thành phố Hồ Chí Minh để chỉ thủ đô.
Tên của cố Chủ tịch miền Bắc Việt Nam Hồ Chí Minh được đặt cho Sài Gòn ngay sau khi thành phố thất thủ ngày 30-4, nhưng tên Thành phố Hồ Chí Minh không được sử dụng thường xuyên một cách chính thức.
Truyền thông Nam Việt Nam cho biết thành phố chỉ được chính thức đổi tên khi nào xứng đáng với nhà lãnh đạo cách mạng liêm chính này.
Thủ đô ngày nay khác hẳn với Sài Gòn của sáu tháng trước.
Thành phố đã được dọn dẹp sạch sẽ. Nhiều đường phố và quảng trường được đổi tên theo chiến thắng ngày 30-4 hoặc tên các anh hùng cách mạng.
Các quán bar và hộp đêm từng đông nghẹt lính Mỹ nay đã đóng cửa.
Hàng trăm ngàn người tị nạn chiến tranh đã rời thành phố để đến sinh sống tại các vùng kinh tế mới do chính quyền cách mạng thành lập.
Việc xóa tên Sài Gòn khỏi bản đồ và chính thức thay thế bằng tên gọi Thành phố Hồ Chí Minh vẫn chưa rõ ràng, chưa có buổi lễ đổi tên chính thức nào được tổ chức.
Trong suốt các chương trình phát sóng hôm thứ Tư, người dẫn chương trình và bình luận viên vẫn thỉnh thoảng dùng tên Sài Gòn.
Trong khi đó, đài phát thanh miền Bắc Việt Nam vẫn tiếp tục gọi thành phố này là Sài Gòn.”
Bắc Việt lên án chất khai quang của Mỹ gây ung thư và dị dạng ở trẻ em
Trang 18 tờ Anderson Independent-Mail số 16-10 đăng tin “Chất khai quang ở Việt Nam bị đổ lỗi là nguyên nhân gây ung thư và ‘dị dạng’ ở trẻ em”. [8]
Dẫn nguồn AFP từ Hà Nội: “Bác sĩ Tôn Thất Tùng, chuyên gia hàng đầu về ung thư của miền Bắc Việt Nam, hôm thứ Tư cho biết chương trình rải chất khai quang của Mỹ tại miền Nam Việt Nam trong chiến tranh có thể đã dẫn đến tỷ lệ ung thư trong dân chúng cao hơn dự đoán.
Ông cho biết ông đã nghiên cứu vấn đề này từ khi chiến tranh kết thúc, hợp tác với các nhà khoa học Mỹ, Anh và Pháp.
Các nhà khoa học Trung Quốc trước đó đã báo cáo rằng hóa chất ‘điôxin’ được sử dụng trong chất khai quang có thể đã gây biến đổi nhiễm sắc thể.
Giáo sư Tôn Thất Tùng nói với AFP hôm nay: ‘Chúng tôi đang cố gắng xác định về mặt khoa học liệu điôxin có gây ung thư hay không. Chúng tôi chưa thể khẳng định chắc chắn, nhưng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy nó có liên quan, theo các nghiên cứu ban đầu của chúng tôi.’ […]
Giáo sư Tôn Thất Tùng nói: ‘Đó là một con số khổng lồ những đối tượng chịu ảnh hưởng, nếu biết rằng chất này có thể gây hại ở mức chỉ vài microgam.’
Thí nghiệm trên chuột cho thấy liều 10 miligam/kg thể trọng có thể làm thay đổi men gan, tấn công tuyến gan và gây tổn thương tim.
Các nhà quan sát đi qua các tỉnh Việt Nam cho biết nhiều ‘trẻ quái thai’ đã được sinh ra trong những năm gần đây, bao gồm những đứa trẻ có đầu già nua như người già, dị dạng tay chân hoặc thiểu năng trí tuệ.
Theo giáo sư Tôn Thất Tùng: ‘Có thể chúng ta vẫn chưa thấy hết những điều khủng khiếp sẽ đến.’
Ông cho biết người Mỹ khó chịu với các nghiên cứu hiện tại về vấn đề này, và nói thêm:
‘Họ không thể phủi bỏ trách nhiệm với toàn bộ chuyện này. Việc họ làm là một tội ác. Họ phải hợp tác để khắc phục hậu quả.’
Giáo sư kết luận: ‘Họ nên giúp đỡ các nạn nhân của chất khai quang tại Việt Nam giống như cách họ đã giúp các nạn nhân Hiroshima.’”
Tình báo Mỹ: Chính quyền miền Nam đàn áp bất đồng chính kiến mạnh mẽ hơn trước
Trang 14 tờ Santa Cruz Sentinel số 17-10 đăng bài “Gia tăng đàn áp ở Nam Việt Nam”. [9]
Dẫn nguồn AP từ Washington: “Các báo cáo tình báo của Hoa Kỳ cho biết các biện pháp đàn áp đối với những người bất đồng chính kiến ở Nam Việt Nam hiện nay mạnh mẽ hơn bất cứ thời điểm nào kể từ khi chính quyền cộng sản tiếp quản gần sáu tháng trước.
Theo các quan chức Mỹ, việc cộng sản siết chặt kiểm soát được cho là nguyên nhân khiến ngày càng có nhiều báo cáo về việc những người từng liên quan đến chính quyền thân Mỹ mất tích.
Theo các quan chức tại Washington, không rõ có bao nhiêu người bị ảnh hưởng bởi chiến dịch đàn áp này,
nhưng trong tháng qua đã có sự gia tăng đáng kể trong các báo cáo về xử tử, các vụ ‘tai nạn xe hơi’ nghi ngờ là giả tạo, và những người không trở về sau khi dự các lớp cải tạo. […]
Mặc dù Nam Việt Nam được liệt kê chính thức là một quốc gia riêng biệt, các quan chức Mỹ khẳng định đất nước này phần lớn nằm dưới quyền kiểm soát của miền Bắc.
Các nguồn tin này cho biết ít có bằng chứng cho thấy hơn 100.000 binh sĩ Bắc Việt đóng ở miền Nam đã rút về kể từ tháng Tư, và rằng đất nước hiện được điều hành bởi các ủy ban quân sự Bắc Việt tại Sài Gòn.
Một quan chức nói thêm rằng ít có bằng chứng cho thấy Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam, lực lượng Cộng sản bản địa ở miền Nam, có ảnh hưởng đáng kể lên chính quyền.
Ông cho biết các hoạt động của giới chức Chính phủ Cách mạng Lâm thời chủ yếu giới hạn trong việc bảo vệ lợi ích của Nam Việt Nam tại các tổ chức quốc tế.”
Cựu binh VNCH trở về sau cải tạo ca ngợi chính sách khoan hồng của chính quyền
Ngày 12-10, trang năm tờ The Daily Progress đăng tin “Người Nam Việt Nam ca ngợi các lớp học”. [10]
Dẫn nguồn UPI từ Sài Gòn: “Các cựu sĩ quan quân đội Việt Nam Cộng hòa trở về Sài Gòn sau khi hoàn tất các lớp ‘học tập cải tạo’ hôm thứ Bảy đã ca ngợi chương trình do Chính phủ Cách mạng Lâm thời tổ chức.
Trong một cuộc họp báo trước khi họ trở về nhà, một phát ngôn viên của các cựu sĩ quan đã ca ngợi chính sách khoan hồng của Chính phủ Cách mạng Lâm thời. Các cựu sĩ quan này đã được gửi đến các trại từ tháng Sáu vừa rồi để tham gia huấn luyện chính trị và các chương trình lao động sản xuất.
Bác sĩ Tran Thanh Son, trước đây làm việc tại Bệnh viện Quân y Pleiku, cho biết sau khi tham dự các lớp học định hướng, ông đã có một quan niệm mới về cuộc sống.
‘Tôi có thể thấy rõ rằng lao động thật sự có giá trị. Giờ đây tôi có thể xây nhà và đào giếng,’ ông Son nói.
Le Van Danh, một cựu trung úy, nói với các phóng viên rằng các cựu sĩ quan rất phấn khởi khi Trung tướng Trần Văn Trà, Chủ tịch Ủy ban Quân quản Sài Gòn – Gia Định, đến trại để gặp họ.
Khoảng 100.000 sĩ quan đã được gửi đến các trại, và cho đến nay, 1.000 người trong số họ đã hoàn thành các khóa học.”
Miền Nam sửa chữa các tuyến đường sắt hậu chiến tranh
Ngày 12-10, trang 54 tờ Sunday News đăng tin “Bắc Kinh báo cáo đã sửa chữa hai tuyến đường sắt ở Nam Việt Nam”. [11]
Dẫn nguồn AP từ Tokyo: “Hai tuyến đường sắt với tổng chiều dài 323 dặm bị tàn phá bởi chiến tranh đã được khôi phục tại miền Nam Việt Nam trong bốn tháng qua, theo tin của Tân Hoa xã, cơ quan thông tấn chính thức của Bắc Kinh, đưa tin hôm thứ Bảy.
Bản tin dẫn nguồn từ cơ quan thông tấn Giải Phóng của Nam Việt Nam. Theo đó một tuyến đường từ Phú Mỹ đến Mao Hà đã chạy qua năm tỉnh thuộc miền Trung và miền Nam Việt Nam. Tuyến thứ hai trải từ Tĩnh Lạt đến Mỹ Thiện, nối tỉnh Tuyên Đức với Bình Thuận.
Trong quá trình khôi phục hai tuyến đường sắt này, công nhân đã sửa chữa hoặc xây mới hơn 90 cây cầu, theo Tân Hoa xã. Ngoài ra, công nhân còn sửa hoặc tái thiết 14 nhà ga, bảy đầu máy xe lửa và hơn 400 toa xe.
Tờ Giải Phóng cho biết thêm rằng công nhân đường sắt trước đó cũng đã phục hồi hai tuyến đường sắt khác, gồm tuyến Huế – Đà Nẵng dài 67 dặm vào ngày 18-5, và tuyến Sài Gòn – Xuân Lộc dài 50 dặm vào ngày 11-7.”
Trại tị nạn Pendleton chuẩn bị đóng cửa sau khi đón gần 50.000 người Việt tị nạn
Ngày 15-10, trang 2 tờ Honolulu Star-Bulletin đăng tin “Một ‘Sài Gòn’ khác đang sụp đổ”. [12]
Dẫn nguồn UPI từ trại Pendleton: “Thủy quân lục chiến đang dỡ bỏ những chiếc lều tại ‘Little Saigon.’ Đây là trại tị nạn Việt Nam lớn nhất và đầu tiên, hiện đang đóng cửa sau khi đã đón gần 50.000 người Việt Nam, phần lớn trong số họ nay đã bắt đầu cuộc sống mới, và một số ít trở về Việt Nam.
Những người vẫn chưa có người bảo trợ phải đối mặt với khả năng bị chuyển đến trại khác ở Arkansas, điều này đã gây ra tình trạng căng thẳng, ẩu đả và trầm cảm trong số những người đang phải chờ đợi vô thời hạn.
Thủy quân lục chiến đã tháo dỡ một trong tám khu trại bằng lều và nhà tạm Quonset, và nhiều khu khác nay bỏ hoang. Ít người còn xuất hiện trên con đường nối các khu trại, nơi chỉ vài tháng trước vẫn đông nghẹt người Việt Nam đi tìm thân nhân và bạn bè.
Trại sẽ hoàn toàn đóng cửa vào ngày 31-10, theo lời Nicholas Thorne, điều phối viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Ông cho biết mặc dù vẫn còn hơn 4.300 người tị nạn, Chính phủ đang tìm nơi định cư cho họ.
‘Với tốc độ hiện nay, chúng tôi dự kiến sẽ không còn ai ở lại trại vào cuối tháng,’ Thorne nói. ‘Chúng tôi đang cố gắng không gửi ai đến Ft. Chaffee, trại quân đội ở Arkansas, nơi tất cả người Việt Nam vẫn còn phụ thuộc vào Chính phủ Hoa Kỳ sẽ được tập trung để chuẩn bị cho mùa đông.’
Các trại tại Indiantown Gap Pennsylvania và Eglin Air Force Base Florida cũng đang được đóng cửa. Trong số đó, Chaffee là trại duy nhất thích hợp cho việc lưu trú trong mùa đông.”
Có tin đồn chính quyền Miền Nam hợp tác với công ty Mỹ để khai thác dầu
Ngày 13-10, trang 37 tờ Honolulu Star-Bulletin đăng tin “Các công ty Mỹ có thể khai thác dầu ở Việt Nam”. [13]
Đưa tin từ Hồng Kông: “Chính phủ mới của Sài Gòn có thể đang liên hệ với hai công ty Mỹ để khai thác dầu ngoài khơi, theo ấn bản gần đây của tạp chí Far Eastern Economic Review.
Tạp chí này, một ấn phẩm kinh doanh độc lập, đã đăng tải một bài viết từ Sài Gòn của Wilfred Burchett, một nhà báo cánh tả lâu nay có quan hệ thân thiết với Bắc Kinh và Hà Nội.
Burchett viết: ‘Triển vọng sáng sủa nhất để miền Nam đóng góp cho nền kinh tế quốc gia chính là ở nguồn dầu ngoài khơi.’
Ông cho biết: ‘Mặc dù chủ đề này chưa được bàn luận rộng rãi ở Sài Gòn, nhưng nói chung người ta tin rằng chính phủ mới đã có liên hệ với hai công ty Mỹ là Pecten-Shell và Mobil, những công ty từng tích cực thăm dò dầu khí trước khi Sài Gòn thất thủ.’
Burchett cũng liệt kê một lượng lớn tài sản công nghiệp mà người Mỹ để lại ở Sài Gòn.
Sài Gòn có nhiều nhà máy công nghiệp với khoảng 300.000 công nhân, trong đó 60.000 người làm trong ngành dệt may, ông cho biết. Trong số ‘chiến lợi phẩm’ này có một nhà máy sản xuất sợi polyester hiện đại, một lò mổ tối tân, một nhà máy đông lạnh cá, một nhà máy dược phẩm lớn, cùng nhiều nhà máy sản xuất giấy, xenlulo và hóa chất.
Điều đáng chú ý, Huỳnh Tấn Phát, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Chính phủ Cách mạng Lâm thời, tuyên bố hoan nghênh các nhà đầu tư nước ngoài.
Burchett trích lời ông Phát nói: ‘Chúng tôi không theo đuổi chính sách tự cấp tự túc về kinh tế và không có ý định đóng cửa với đầu tư nước ngoài.’”
Hàng hóa miền Nam tiếp tục được chở ra Bắc
Ngày 17-10, trang 52 tờ The Miami News đăng bài “Hà Nội chuyển tài sản công nghiệp, chiến lợi phẩm chiến tranh ra miền Bắc”. [14]
Đưa tin từ Hồng Kông: “Có vẻ như miền Bắc Việt Nam đã quyết định tự giúp mình bằng cách chuyển về một phần tài sản kinh tế mà họ thừa hưởng sau khi chiếm được miền Nam Việt Nam.
Theo các nguồn tin đáng tin cậy, nhiều nhà máy hoàn chỉnh đang bị tháo dỡ và vận chuyển từ miền Nam ra miền Bắc.
Có vẻ như những người chiến thắng miền Bắc nhận ra rằng phần đất nước của họ kém phát triển hơn nhiều so với miền Nam, nơi đã được hưởng lợi từ sự chi tiêu hào phóng của Mỹ trong hơn hai thập niên.
Ông Muynh Van Tam, lãnh đạo phong trào công đoàn của chính quyền Cộng sản, nói với nhà báo Úc Wilfred Burchett:
‘Chúng tôi vẫn còn rất căm ghét người Mỹ vì tất cả những đau khổ và tàn phá họ đã gây ra cho đất nước chúng tôi, nhưng chúng tôi phải thừa nhận rằng họ đã để lại một lượng lớn tài sản công nghiệp.’
Thật ra, đó vẫn còn là một cách nói nhẹ nhàng. Quan trọng hơn cả số chiến lợi phẩm quân sự đồ sộ, người cộng sản đã thừa hưởng gần như nguyên vẹn khối tài sản trị giá khoảng 12 tỷ đô la Mỹ — gồm các nhà máy công nghiệp và cơ sở hạ tầng phục vụ chúng.
Đây là khoản đầu tư của Hoa Kỳ nhằm giúp Việt Nam Cộng hòa phi cộng sản trở nên tự chủ về kinh tế sau khi chiến tranh kết thúc.
Có lẽ cho rằng Sài Gòn có thể ‘chia sẻ’ một phần chiến lợi phẩm của mình, nhất là sau nhiều năm sống kham khổ ở miền Bắc, Hà Nội đã tháo dỡ và chuyển đi một trong những nhà máy dệt hiện đại nhất của miền Nam.
Trang thiết bị y tế, một di sản khác của người Mỹ, cũng được vận chuyển ra Bắc.
Hà Nội còn tiếp quản một nhà máy sản xuất bột ngọt (monosodium glutamate, hay MSG) vốn hoạt động ở miền Nam và chuyển toàn bộ ra miền Bắc.
Ngoài ra, ở miền Bắc hiện cũng xuất hiện nhiều xe hơi Mỹ, bao gồm Ford Falcon và Mustang, vốn bị bỏ lại ở Sài Gòn.”
Báo trong nước:
Hiện tại, Thư viện Quốc gia Việt Nam mới chỉ cập nhật các số báo từ tháng 1 đến tháng 6 năm 1975. Dự án sẽ bổ sung các dữ liệu từ hồi ký và sách.
Ghi chú:
1. Oct 16, 1975, page 4 – The Cincinnati Post at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/1034266450
2. Oct 17, 1975, page 4 – The Cincinnati Post at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/763861611
3. Oct 12, 1975, page 6 – The Baltimore Sun at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/377605986
4. Oct 13, 1975, page 2 – Tri-City Herald at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/820192861
5. Oct 16, 1975, page 32 – St. Louis Post-Dispatch at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/140643327
6. Oct 14, 1975, page 5 – Times Colonist at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/507336388
7. Oct 16, 1975, page 156 – The Miami Herald at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/626842268
8. Oct 16, 1975, page 18 – Anderson Independent-Mail at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/809846162
9. Oct 17, 1975, page 14 – Santa Cruz Sentinel at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/62979052
10. Oct 12, 1975, page 5 – The Daily Progress at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/964650606
11. Oct 12, 1975, page 54 – Sunday News at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/561953096
12. Oct 15, 1975, page 2 – Honolulu Star-Bulletin at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/272139771
13. Oct 13, 1975, page 37 – Honolulu Star-Bulletin at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/272139373
14. Oct 17, 1975, page 52 – The Miami News at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/302116382
Bình luận