1975 – Tuần 43: Cộng sản miền Nam nhận sai về việc đổi tiền; Chính quyền đòi các tiệm vàng kê khai

Băng rôn được treo trên tàu Thương Tín I chở người Việt tị nạn hồi hương với dòng chữ: “Chúng tôi chân thành tri ân chính sách khoan hồng của chính phủ và nhân dân”. Ảnh được đăng trên trang ba tờ The Guardian số 20-10-1975.

Băng rôn được treo trên tàu Thương Tín I chở người Việt tị nạn hồi hương với dòng chữ: “Chúng tôi chân thành tri ân chính sách khoan hồng của chính phủ và nhân dân”. Ảnh được đăng trên trang ba tờ The Guardian số 20-10-1975.


Báo tuần qua viết gì: 

Báo nước ngoài:

Từ tháng 7 trong năm trở đi, báo trong nước không còn bản lưu trữ. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

Báo của chính quyền miền Nam cho rằng Mỹ cài cắm người vào con tàu chở người Việt hồi hương

Ngày 19-10, trang 16 tờ Honolulu Star-Bulletin đăng tin “Treo cờ Hà Nội; Tàu Việt Nam hồi hương gần Philippines”. [1]

Dẫn nguồn UPI từ Guam: “Con tàu chở 1.546 người Việt Nam hồi hương từ Guam đang hướng đến eo biển San Bernardino ở Philippines, và hôm qua con tàu đã treo cờ Bắc Việt Nam.

Vị trí của con tàu Nam Việt, Thương Tín I đã được các tàu khác trong khu vực báo cáo. Dự kiến con tàu sẽ đến gần đảo Mindanao ở Philippines trong ngày hôm nay.

Tại Sài Gòn, Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam vẫn chưa đưa ra tín hiệu nào cho biết liệu họ có cho phép con tàu cập cảng hay không.

Con tàu rời Guam hôm thứ Năm để hướng về Nam Việt Nam, mà không có sự chấp thuận chính thức của Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam và đi ngược với khuyến nghị của Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn.

Giới chức Hoa Kỳ tại Guam cho biết họ chưa nhận được bất kỳ tín hiệu vô tuyến nào từ con tàu kể từ khi nó rời đi, và miễn trừ mọi trách nhiệm sau này hành trình của nó. Một phát ngôn viên Hải quân Hoa Kỳ nói thêm rằng, nếu nhận được tín hiệu cầu cứu từ Thương Tín I, Mỹ sẽ phản ứng như với bất kỳ trường hợp khẩn cấp nào khác.

Những người hồi hương cho biết trước khi khởi hành, họ hy vọng sẽ nhận được chỉ thị từ Sài Gòn về nơi neo đậu, vì họ chưa có kế hoạch cụ thể sẽ cập bến cảng nào.

Các nguồn tin có thẩm quyền ở Sài Gòn nói rằng Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam đang theo dõi sát sao con tàu Thương Tín I, nhưng chính quyền chỉ lặp lại cảnh báo đã đưa ra trước đó rằng Hoa Kỳ sẽ phải chịu trách nhiệm về bất kỳ hậu quả nào.

Lập trường của Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam vẫn là khẳng định Sài Gòn là phía duy nhất có thẩm quyền quyết định việc cho phép người Việt Nam hải ngoại trở về nước, và các quan chức Chính phủ Cách mạng Lâm thời đã chỉ trích Hoa Kỳ vì đơn phương cho phép Thương Tín I rời Guam về Việt Nam.

Các nguồn không chính thức cho biết người dân ở Nam Việt Nam tin rằng sự việc này mang một ý đồ chính trị, hoặc là một âm mưu nhằm đưa điệp viên của CIA được huấn luyện ở Thái Bình Dương trở lại Nam Việt Nam. Chính phủ Cách mạng Lâm thời không bác bỏ giả thuyết này.

Tờ báo Tin Sáng ở Sài Gòn hôm qua đã đăng bài xã luận cho rằng Hoa Kỳ có thể đã cài cắm gián điệp trong số những người hồi hương trên con tàu này, con tàu dự kiến sẽ đến Nam Việt Nam vào khoảng ngày 25-10.

Tờ báo cũng cho rằng hành động đơn phương của Hoa Kỳ đã vi phạm chủ quyền của Chính phủ Nam Việt Nam.”

Ngày 20-10, trang năm tờ Honolulu Star-Advertiser đăng tin “Người tị nạn trên tàu bị trục xuất?”. [2]

Dẫn nguồn AFP từ Sài Gòn: “Khoảng 1.600 người Nam Việt Nam tị nạn đã bị chính phủ Hoa Kỳ buộc phải rời đảo Guam, trở về quê hương trên một con tàu chở hàng do người Mỹ cung cấp, theo cáo buộc của tờ Tin Sáng, Sài Gòn.

Tờ báo này giữ im lặng cho đến thứ Bảy mới đăng tin về những người tị nạn này, những người đã rời Guam tối thứ Tư trên con tàu Thương Tín I. Cả chính phủ Bắc Việt Nam lẫn Chính phủ Cách mạng lâm thời Miền Nam Việt Nam đều đã phản đối chuyến đi này.

Báo Tin Sáng cáo buộc người Mỹ hành động vô trách nhiệm, và trước đó Bộ Ngoại giao ở Sài Gòn đã nhấn mạnh rằng chỉ có chính quyền Nam Việt Nam mới có quyền cấp phép cho công dân Nam Việt Nam muốn trở về quê hương. Mỗi trường hợp, theo chính phủ, sẽ được xem xét riêng biệt.

Tàu Thương Tín I đã ra khơi bất chấp mọi sự phản đối, và dự kiến sẽ đến vùng biển Việt Nam vào thứ Tư tới. Tin Sáng cho biết thời tiết ở Thái Bình Dương rất xấu và trên tàu không có bác sĩ.”

Ngày 21-10, trang hai tờ Record Searchlight đăng tin “Việc hồi hương người tị nạn là một ‘trò hề’”. [3]

Đưa tin từ Sài Gòn:

“Trong lời bình luận chính thức đầu tiên của Việt Cộng về chuyến tàu chở 1.600 người Việt tị nạn rời Guam trở về Việt Nam, tờ báo cộng sản Giải Phóng hôm thứ Ba đã gọi chuyến đi này là một ‘trò hề bẩn thỉu’ của chính quyền Ford.

Tờ báo nói rằng, sau khi đã buộc hàng chục nghìn người Việt Nam phải rời bỏ đất nước của họ khi Cộng sản chiếm Sài Gòn vào tháng Tư vừa qua, thì bây giờ chính phủ Mỹ lại ‘bỏ mặc những người tị nạn này cho số phận của họ.’”

Tổng thống Mỹ: Hoa Kỳ không còn trách nhiệm gì với những người Việt hồi hương

Ngày 19-10, trang 13 tờ The Pensacola News-Journal đăng tin “Ford nói tàu chở người tị nạn giờ là của Sài Gòn”. [4]

Dẫn nguồn AP từ Washington: “Tổng thống Ford tuyên bố rằng Hoa Kỳ không còn nghĩa vụ nào đối với 1.500 người Việt tị nạn đã rời đảo Guam trong tuần này để cố gắng trở về quê hương.

‘Tôi cho rằng nghĩa vụ của đất nước chúng ta đã kết thúc,’ Ford nói trong một cuộc phỏng vấn với tờ Cox Newspapers hôm thứ Sáu, sẽ được đăng vào Chủ nhật.

Ford thừa nhận rằng chính quyền Sài Gòn đã tuyên bố sẽ không chào đón những người tị nạn này trở lại Việt Nam.

‘Theo tôi được biết, mỗi người trong số họ đều đã được kiểm tra cẩn thận để bảo đảm rằng họ tự nguyện hồi hương; đây là một tàu của miền Nam Việt Nam, và trong số hơn 1.500 người đó có những thủy thủ đủ năng lực để điều hành con tàu,’ ông nói thêm.

‘Nguồn tiếp tế đã được đưa lên tàu, và giờ họ đang quay về nơi mà rõ ràng họ đã muốn trở lại.’

Nếu những người tị nạn không được phép cập cảng Việt Nam, Ford nói thêm: “Vậy tôi sẽ đề cử Liên Hiệp Quốc…Ủy ban về Người tị nạn.”

Băng rôn được treo trên tàu Thương Tín I chở người Việt tị nạn hồi hương với dòng chữ: “Chúng tôi chân thành tri ân chính sách khoan hồng của chính phủ và nhân dân”. Ảnh được đăng trên trang ba tờ The Guardian số 20-10-1975.
Băng rôn được treo trên tàu Thương Tín I chở người Việt tị nạn hồi hương với dòng chữ: “Chúng tôi chân thành tri ân chính sách khoan hồng của chính phủ và nhân dân”. Ảnh được đăng trên trang ba tờ The Guardian số 20-10-1975.

Ủy ban Quân quản Sài Gòn lên tiếng xin lỗi vì những sai sót trong cải cách tiền tệ; Nghi vấn sẽ sớm thống nhất hai miền Việt Nam

Trang nhất tờ Anchorage Daily News ngày 20-10 đăng bài “Hai miền Việt Nam sẵn sàng thống nhất”. [5]

Trích: “Bắc và Nam Việt Nam đang ở giai đoạn chuẩn bị thống nhất, có thể không cần trải qua bước chuẩn bị ban đầu với hai chính phủ riêng biệt, mà cam kết sẽ sáp nhập trong tương lai.

Một số nhà phân tích Mỹ cho rằng tuyên bố thống nhất có thể được công bố bất cứ lúc nào, có thể chỉ đang chờ một dịp đặc biệt như ngày kỷ niệm hoặc sinh nhật của lãnh tụ.

Quyền lực phát huy hiệu quả trên toàn lãnh thổ Việt Nam hiện nay được nắm giữ bởi Bộ Chính trị Đảng Cộng sản ở Hà Nội, với Ủy ban Quân quản tại Sài Gòn đóng vai trò đại diện của họ, được thành lập ngay sau khi Sài Gòn đầu hàng gần sáu tháng trước.

Cả Bắc và Nam Việt Nam giờ đây đã có chung một loại tiền tệ, với đồng tiền mới của Nam Việt Nam có giá trị tương đương với đồng tiền ở miền Bắc.

Sau khi phát hành đồng tiền mới, Ủy ban Quân quản tại Sài Gòn đã lên tiếng xin lỗi về những sai sót trong cải cách tiền tệ, vốn đã khiến giá cả một số mặt hàng thiết yếu tăng lên, đặc biệt là gạo.

Ở cấp ngoại giao, Bộ Chính trị Hà Nội tỏ ra không muốn cho phép các quốc gia bổ nhiệm đại sứ tại cả Hà Nội và Sài Gòn. Hà Nội nói rằng họ chỉ muốn có đại sứ ở Hà Nội, còn tại Sài Gòn chỉ cần một nhà ngoại giao cấp thấp hơn, có lẽ vì họ dự định sẽ sớm tuyên bố một chính quyền thống nhất cho toàn Việt Nam.

Nỗ lực của cả hai miền, hiện đều dưới quyền cộng sản, trong việc xin gia nhập Liên Hiệp Quốc một cách riêng rẽ, dường như chỉ là tàn dư của kế hoạch ban đầu nhằm duy trì hai chính quyền riêng biệt mà mỗi bên đều có chủ quyền trên danh nghĩa ở Hà Nội và Sài Gòn.”

Miền Nam yêu cầu khai báo vàng và đá quý ở các cửa tiệm; Chuẩn bị ban hành quy định mới về việc bán vàng và trang sức

Trang 89 tờ Calgary Herald ngày 22-10 đăng tin “Thợ kim hoàn được yêu cầu đăng ký”. [6]

Dẫn nguồn Reuters từ Sài Gòn: “Những cơ sở kim hoàn ở miền Nam Việt Nam đã phải đóng cửa sau ngày chính quyền cộng sản tiếp quản nay được lệnh phải đăng ký với Chính phủ Cách mạng Lâm thời và khai báo số vàng cùng đá quý mà họ đang tích trữ.

Một thông cáo của Ngân hàng Quốc gia cho biết các quy định mới về buôn bán vàng và trang sức sẽ sớm được ban hành. Kể từ khi chính phủ mới lên nắm quyền vào tháng Năm vừa rồi, chưa có hoạt động buôn bán vàng chính thức nào được phép diễn ra.”

Nạn đói và thất nghiệp ở miền Nam Việt Nam

Trang bốn tờ The Times Argus đăng tin “Đói nghèo và thất nghiệp là những vấn đề, Sài Gòn nói”. [7]

Dẫn nguồn UPI từ Hồng Kông: “Chủ tịch Nam Việt Nam Nguyễn Hữu Thọ cho biết hai vấn đề lớn nhất mà đất nước ông đang phải đối mặt là thất nghiệp ‘và nạn đói của hàng triệu người dân’, theo bản tin của Thông tấn xã Việt Nam hôm thứ Bảy.

Theo Thông tấn xã Việt Nam, ông Thọ gần đây trả lời phỏng vấn của truyền hình Thụy Điển, nói rằng cuộc chiến đã để lại ‘những hậu quả rất nghiêm trọng đối với đời sống hàng ngày của người dân Nam Việt Nam,’ trong đó hậu quả tồi tệ nhất là tình trạng thất nghiệp lan rộng ‘và nạn đói của hàng triệu người.’

Kể từ khi chiến tranh Việt Nam kết thúc vào ngày 30-4, ông Thọ cho biết khoảng một triệu người tị nạn đã được tái định cư, hoặc trở về quê quán, hoặc chuyển đến các ‘vùng kinh tế mới,’ đặc biệt là ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Về vấn đề thống nhất hai miền, ông Thọ nói: ‘Đó là một tất yếu lịch sử và là nguyện vọng thiêng liêng của nhân dân ở cả hai miền.’

Ông nói thêm rằng không có trở ngại nào cho việc thống nhất, và điều đó sẽ diễn ra trong một tương lai gần.

Các đại diện của hai miền Nam – Bắc Việt Nam đang tổ chức các cuộc thảo luận thường xuyên để giải quyết những ‘vấn đề cốt lõi’ của tiến trình thống nhất, ông Thọ cho biết.

Cuối cùng, ông Thọ khẳng định rằng chính phủ của ông [miền Nam] sẵn sàng hoan nghênh viện trợ và đầu tư từ mọi nơi.”

Lê Đức Thọ (giữa), và Nguyễn Hữu Thọ (thứ hai từ trái sang) vẫy tay chào những người biểu tình diễu hành ngày 15-5-1975 trước Dinh Độc Lập ở Sài Gòn. Nguồn: Getty Images.
Lê Đức Thọ (giữa), và Nguyễn Hữu Thọ (thứ hai từ trái sang) vẫy tay chào những người biểu tình diễu hành ngày 15-5-1975 trước Dinh Độc Lập ở Sài Gòn. Nguồn: Getty Images.

Nhiều nhóm cựu binh Việt Nam Cộng hòa vẫn tổ chức kháng cự ở Miền Nam

Ngày 20-10, trang 15 tờ News-Press đăng bài “Một số binh sĩ Việt Nam vẫn chống cự cộng sản”. [8]

Đưa tin từ Bangkok: “Ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy rằng một số đơn vị quân đội thuộc chính quyền chống cộng cũ vẫn tiếp tục kháng cự ở những khu vực rải rác của miền Nam Việt Nam.

Trong vòng hai tuần qua, đài phát thanh Sài Gòn đã hai lần phát thông báo việc bắt giữ ‘các lính ngụy cũ.’

Cả hai bản tin thông báo đều liên quan đến các hoạt động ở Sóc Trăng, thuộc đồng bằng sông Cửu Long. Bản tin mới nhất, nhận được vào tuần trước, cho biết thông tin cụ thể hơn rằng có khoảng 500 ‘lính ngụy cũ, bao gồm nhiều sĩ quan, những người không chịu ra trình diện, đã tụ tập lại để phá hoại thành quả cách mạng và gây rối trật tự, an ninh.’

Các nhà phân tích phương Tây tỏ ra ngạc nhiên về quy mô của lực lượng này và cho rằng sự thừa nhận của chính quyền Nam Việt Nam có thể là dấu hiệu cho thấy tình trạng kháng cự đang diễn ra nghiêm trọng và lan rộng hơn.

Một bản tin trước đó, cũng nói về khu vực Sóc Trăng nhưng không nêu quân số cụ thể, chỉ cho biết rằng một đơn vị quân sự cộng sản đã bắt giữ tàn quân của một nhóm sĩ quan tình báo đang cố gắng trốn thoát bằng cách giả dạng nhà sư Phật giáo. Báo cáo nói rằng một kho vũ khí gồm lựu đạn và 400 khẩu súng đã bị phát hiện.

Những người tị nạn cũng đang tiếp tục cung cấp thông tin về dấu hiệu của sự kháng cự. Một người tị nạn tới đây hồi hai tuần trước đến từ vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói rằng ông đã thấy các đơn vị Bắc Việt tập trung dọc biên giới Campuchia.

Người ta tin rằng đây là lần đầu tiên một người tị nạn báo cáo về việc đã nhìn thấy những lực lượng như thế này. Ban đầu, các nhà phân tích quân sự cho rằng các lực lượng này có thể chỉ là đơn vị bảo vệ biên giới trong bối cảnh căng thẳng giữa Campuchia và Việt Nam. Tuy nhiên, một số nhà phân tích hiện tin rằng các đơn vị Bắc Việt này có thể đang truy quét các nhóm kháng cự.

Đài phát thanh Sài Gòn cũng báo cáo việc một số sĩ quan thuộc chính quyền cũ đã hoàn thành ‘cải tạo’ và trở về làng của họ.

Đài này cũng thông tin về chuyến khởi hành ‘hàng trăm sĩ quan cấp thấp và cấp trung của bộ máy ngụy quyền Mỹ’ xuất phát từ trung tâm Thủ Đức. 

Đây là dấu hiệu đầu tiên cho thấy kế hoạch của những người cộng sản đang được xúc tiến. Trước đó, nhiều người lo ngại rằng quá trình này chỉ là cái cớ để kéo dài thời gian giam giữ các cựu binh sĩ, vì hầu hết họ đã bị đưa đi và không còn tin tức gì.

Một ủy ban quản lý và cải tạo quân sự đã tổ chức việc trả họ về. Đài phát thanh nói:

‘Gia đình các sĩ quan ra đi có thể đến đón người thân của họ,’ và phải ‘điền vào bản cam kết tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của cách mạng cũng như hướng dẫn của ủy ban quản lý và cải tạo.’

Thủ Đức tiếp tục là trung tâm chính cho việc ‘cải tạo’ ở Nam Việt Nam, theo lời người tị nạn, mặc dù số lượng người vẫn còn bị giam giữ hiện chưa rõ.”

Ngày 23-10, trang 2-AW tờ The Miami Herald đăng tin “Hàng ngàn người đang ẩn náu, Sài Gòn báo cáo”. [9]

AFP đưa tin từ Hồng Kông: “Hàng ngàn binh sĩ của ‘chế độ ngụy’ vẫn còn ẩn náu trong các khu rừng thuộc miền Trung của Nam Việt Nam, sáu tháng sau khi chế độ cũ sụp đổ, Đài Phát thanh Sài Gòn cho biết hôm thứ Tư.

Bản tin, được thu nhận tại đây, cho biết Quân đội Nhân dân, với sự hỗ trợ của dân chúng, đang vận động những người còn ẩn náu ra trình diện với chính quyền để được học tập cải tạo và ‘chấm dứt mọi hoạt động phá hoại.’”

Ngày 25-10, trang sáu tờ The Age đăng tin “Nam Việt Nam vẫn bị giao tranh xé nát”. [10]

Đưa tin từ Hồng Kông: “Các cuộc đấu tranh dữ dội vẫn đang tàn phá Nam Việt Nam sáu tháng sau khi đất nước rơi vào tay phe cộng sản.”

Thông tin này được tiết lộ qua các chương trình phát thanh của Đài Hà Nội và Đài Sài Gòn.

Đài Phát thanh Sài Gòn cho biết chính quyền ở miền Nam vẫn đang cố gắng thuyết phục hàng ngàn binh sĩ của quân đội cũ rời khỏi nơi ẩn náu trong rừng và ra đầu hàng.

Bản tin cho biết các cán bộ và binh sĩ cộng sản đã khuyến khích người dân tỉnh Lâm Đồng, cách Sài Gòn khoảng 160 km về phía Đông Bắc, kêu gọi hàng ngàn binh lính ‘địch’ vẫn còn hoạt động bí mật trong rừng ra đầu hàng.

Một chiến dịch tương tự cũng đang diễn ra ở tỉnh Tuyên Đức, nơi có hàng trăm binh sĩ cố thủ, theo đài cho biết.

Đài Hà Nội nói rằng những cuộc đấu tranh khốc liệt, phức tạp và dai dẳng đang diễn ra ở Nam Việt Nam trên các mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa và tư tưởng.

Bản tin không đề cập đến thương vong, nhưng cho thấy rằng sự chống đối đang làm chậm việc thực thi các chính sách của chính quyền cộng sản, và kêu gọi tăng cường sự lãnh đạo của Nam Việt Nam.

Đài Hà Nội nói rằng ‘chủ nghĩa đế quốc Mỹ và tay sai ngoan cố của chúng’ vẫn chưa từ bỏ ‘giấc mộng xâm lược, áp bức và thống trị nhân dân ta.’

Mặc dù chính quyền và lực lượng vũ trang của đối phương đã bị đánh bại, họ ‘vẫn bí mật tiến hành các hoạt động phản cách mạng và gây rối trật tự, an ninh công cộng’, theo bản tin cho biết.

Đài phát thanh cũng kêu gọi đập tan mọi âm mưu và hoạt động phản cách mạng, và xóa bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của ‘văn hóa và tư tưởng suy đồi, phản động do kẻ thù để lại.’”

Sài Gòn in 7 triệu sách mới để thay thế sách cũ bị coi là mang tư tưởng phương Tây

Trang 15 tờ Springfield News-Sun số 20-10 đăng tin “Giảng dạy đường lối Đảng trong các trường học”. [11]

Dẫn nguồn AP từ Bangkok: “Học sinh ở Lào và Nam Việt Nam năm nay đang được học một chương trình giáo dục ‘cách mạng’ mới, theo các bản tin chính thức.

Đài Giải Phóng tại Sài Gòn cho biết 107.000 giáo viên đã bắt đầu giảng dạy cho hơn 3,5 triệu học sinh trung học Nam Việt Nam vào thứ Sáu, sau khi tham dự các khóa học cải cách và nhận ‘chỉ thị mới’ từ chính quyền.

Bản tin cũng nói rằng 30 nhà in ở Sài Gòn đang làm việc ngày đêm để sản xuất khoảng 7 triệu cuốn sách mới, thay thế các sách cũ bị coi là mang tư tưởng phương Tây quá mức.

Trong năm tháng qua, Hà Nội đã cung cấp cho miền Nam Việt Nam các tài liệu cách mạng, phần lớn tập trung vào cuộc đời và sự nghiệp của cố lãnh tụ miền Bắc, Hồ Chí Minh.”

Công dân Mỹ ở Sài Gòn: Vài người bị bắt nhưng đa số được tự do đi lại

Trang 3E tờ The Naples Daily News số 19-10 đăng tin “Người Mỹ tại Việt Nam được tự do đi lại”. [12]
Dẫn nguồn UPI từ Bangkok: “Những người Mỹ còn kẹt lại ở Việt Nam như một khoảnh thu nhỏ của xã hội Hoa Kỳ. Một vài người đã bị bắt, nhưng phần lớn vẫn được tự do đi lại trong Sài Gòn.

Trong số họ có một viên chức chính quyền Mỹ và một số nhân viên hợp đồng đang chờ giấy phép rời đi. Ngoài ra còn có một người theo lối sống hippie, một cựu lính Mũ Nồi Xanh, và vài cựu binh Mỹ đang cố gắng kết hôn với bạn gái người Việt của họ.

Tù nhân chiến tranh Mỹ cuối cùng còn ở Việt Nam là Paul Struharik, bị bắt hồi tháng Ba vừa rồi tại Ban Mê Thuột, cách Sài Gòn 163 dặm về phía Bắc, khi quân đội Bắc Việt chiếm được thị xã cao nguyên này.

Cùng bị giam với Struharik ở một địa điểm không xác định, còn có sáu nhà truyền giáo người Mỹ và một bé gái 5 tuổi, Luanne Miller, con của một cặp vợ chồng truyền giáo.

Chính quyền Việt Nam không cung cấp thông tin gì về Struharik hay các nhà truyền giáo, nhưng một số nguồn tin ở Sài Gòn cho biết tất cả đều bình an. Họ đã được chuyển trại giam ít nhất hai lần.

Các dấu hiệu cho thấy số người Mỹ còn lại ít nhất là 41 người, có thể nhiều hơn, vẫn ở Việt Nam và sẽ tiếp tục ở đó cho đến khi Washington yêu cầu đưa họ về.

Người phát ngôn tại Sài Gòn nói với UPI rằng Hoa Kỳ chưa có động thái nào với cả Chính phủ Nam Việt Nam lẫn Bắc Việt Nam về việc bình thường hóa quan hệ. Tuy nhiên, rõ ràng cả hai miền đều mong muốn thiết lập quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ.

Sau khi tôi rời Việt Nam vào thứ Tư tuần trước, chỉ còn một phóng viên Mỹ duy nhất ở Sài Gòn – Frances Starner của Pacific News Service, một hãng tin được cho là ‘thân thiện’ với chính quyền Việt Nam hiện nay.

Người ta tin rằng, ngoài nhóm người Mỹ từ Ban Mê Thuột, ít nhất ba người khác đang bị giam giữ ở Sài Gòn, cùng một hoặc hai người khác ở các tỉnh xa. Có thể tất cả đều bị nghi ngờ có hoạt động chống chính phủ.

Một lệnh của Chính phủ Cách mạng Lâm thời được ban hành trước khi phe Cộng sản giành chiến thắng ngày 30-4 đã bảo đảm ‘mọi người nước ngoài, kể cả người Mỹ,’ được hưởng đầy đủ quyền lợi tại Việt Nam, miễn là họ tuân thủ pháp luật của Chính phủ Cách mạng Lâm thời.

Gần như tất cả người Mỹ còn lại trong nước đều hết sức tránh xa mọi hoạt động chính trị kể từ khi Chính phủ Cách mạng Lâm thời lên nắm quyền.”

Ngày 21-10, trang bốn tờ Lawton Morning Press đăng tin “Việt Nam sẽ cho phép người Mỹ rời Sài Gòn”. [13]

Dẫn nguồn AP từ Washington: “Hà Nội và chính phủ mới của Nam Việt Nam đã đồng ý cho phép từ 50 đến 60 công dân Mỹ rời khỏi Nam Việt Nam vào cuối tháng này hoặc đầu tháng 11, theo lời Dân biểu G. V. Montgomery hôm thứ Hai.

Những người Mỹ này bao gồm các nhà truyền giáo và nhân viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, những người đã không rời khỏi Sài Gòn trong đợt di tản của Mỹ ngay trước khi thành phố thất thủ, theo lời của vị dân biểu thuộc đảng Dân chủ tại bang Mississippi.

Ông Montgomery công bố thông tin này trước Hạ viện, với tư cách là chủ tịch Ủy ban mới về những người Mỹ mất tích ở Đông Nam Á.

Ông nói rằng những người Mỹ này không phải là tù nhân, mặc dù một số có thể đang bị quản thúc tại gia. Tất cả họ đều đang ở Nam Việt Nam, nhưng không phải ai cũng ở Sài Gòn, Montgomery cho biết.

Ông Montgomery nói thêm rằng quyết định cho phép họ rời đi đã được Hà Nội gửi đến Liên Hợp Quốc thay mặt cho Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam.

‘Chúng tôi vui mừng khi chính phủ mới của Nam Việt Nam đã thực hiện bước đi mang tính nhân đạo này,’ Montgomery nói.

‘Và chúng tôi hy vọng rằng đây sẽ là một cánh cửa mở ra cho việc xác minh những người Mỹ mất tích trong chiến đấu cũng như hồi hương hài cốt của những người Mỹ đã thiệt mạng.’”

Các nhân viên quân sự và dân sự Hoa Kỳ vội vã lên một chiếc trực thăng Thủy quân Lục chiến trong cuộc di tản tại Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Sài Gòn vào ngày 29-4-1975. Nguồn: Neal Ulevich / Associated Press.

Chính quyền miền Nam trục xuất nhà báo Nhật Bản

Trang B21 tờ The Courier-Journal đăng tin “Nam Việt Nam trục xuất nhà báo”. [14]

Dẫn nguồn AP từ Tokyo: “Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam đã yêu cầu phóng viên của tờ Yomiuri Shimbun, một trong những tờ báo lớn của Nhật Bản, rời khỏi Sài Gòn trước ngày 20-11, theo thông tin mà tờ báo này cho biết hôm qua.”

Báo trong nước:

Hiện tại, Thư viện Quốc gia Việt Nam mới chỉ cập nhật các số báo từ tháng 1 đến tháng 6 năm 1975. Dự án sẽ bổ sung các dữ liệu từ hồi ký và sách.

Ghi chú:

1.  Oct 19, 1975, page 16 – Honolulu Star-Bulletin at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/271913125

2.  Oct 20, 1975, page 5 – Honolulu Star-Advertiser at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/261817992

3.  Oct 21, 1975, page 2 – Record Searchlight at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/792169338

4.  Oct 19, 1975, page 13 – The Pensacola News-Journal at Newspapers.com Basic – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/271277498

5.   Oct 20, 1975, page 1 – Anchorage Daily News at Newspapers.com Basic – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/1052480499 

6.  Oct 22, 1975, page 89 – Calgary Herald at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/482455539

7.  Oct 19, 1975, page 4 – The Times Argus at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/657554013

8.  Oct 20, 1975, page 15 – News-Press at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/213500757

9.  Oct 23, 1975, page 194 – The Miami Herald at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/626799279 ‌ 

10.  Oct 25, 1975, page 6 – The Age at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/121423154

11.  Oct 20, 1975, page 15 – Springfield News-Sun at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/825572743

12.  Oct 19, 1975, page 43 – The Naples Daily News at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/798362317

13.  Oct 21, 1975, page 4 – Lawton Morning Press at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/23092327

14.  Oct 23, 1975, page 41 – The Courier-Journal at Newspapers.com – Newspapers.com. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/107850395

Một đất nước chỉ trưởng thành khi lịch sử được ghi nhớ một cách trung thực và trọn vẹn.

Đó là lý do Luật Khoa thực hiện Dự án 1975, nhằm tái hiện lại năm 1975 qua những bản tin hàng tuần – theo báo chí miền Bắc, miền Nam và quốc tế, lời kể của nhân chứng từ cả hai phía của cuộc chiến.

Ủng hộ Quỹ Nghiên cứu Việt Nam Cộng hòa để Dự án 1975 tiếp tục lan tỏa.

Mỗi khoản đóng góp dù lớn hay nhỏ đều giúp ích cho các tác giả viết tiếp và làm sáng tỏ thêm phần lịch sử còn nhiều tranh cãi này của đất nước chúng ta.

Bình luận

Discover more from Luật Khoa 1975

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading