1975 – Tuần 44: Miền Nam Việt Nam giảm số tỉnh thành; Bắc Việt cứu trợ đồng bào lũ lụt trong Nam

Tổng Bí thư Bắc Việt Lê Duẩn và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam – Liên Xô. Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam.

---

Báo tuần qua viết gì: 

Báo nước ngoài:

Từ tháng 7 trong năm trở đi, báo trong nước không còn bản lưu trữ. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

Lũ lụt lớn ở miền Trung và miền Nam 

Ngày 26-10, trang D6 tờ The Daily Breeze đăng tin “Lũ lụt tàn phá Việt Nam”. [1]

UPI đưa tin từ Sài Gòn: “Hàng trăm binh sĩ và công nhân đang chiến đấu chống lại dòng nước lũ dữ dội ở bốn tỉnh phía Bắc miền Nam Việt Nam và tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Nhiều con đường ở Sài Gòn đã bị ngập do những trận mưa lớn trút xuống Nam Việt Nam trong suốt tuần qua.

Một phát ngôn viên chính phủ mô tả tình hình ở Đồng bằng sông Cửu Long, một khu vực vốn thấp trũng, là rất đáng lo ngại.

Ông cho biết các con đê chạy dọc khắp khu vực canh tác nông nghiệp đang được gia cố.

Ông nói thêm rằng ít nhất 2.000 người đã được di dời khỏi các khu vực ngập lụt quanh thành phố Huế.”

Trang 14 tờ The Journal số 27-10 đăng tin “Cứu trợ nạn nhân lũ lụt ở Nam Việt Nam”. [2]

Dẫn nguồn AP từ Bangkok: “Đài Phát thanh Sài Gòn hôm nay đưa tin Bắc Việt đang sử dụng các máy bay chở hàng của Mỹ bị họ thu giữ để chuyển hàng cứu trợ đến các nạn nhân lũ lụt ở phía Bắc của miền Nam Việt Nam.

Bản tin cho biết mưa bão lớn đã gây ngập lụt ở các vùng trũng thấp.

Theo đài đưa tin, các chuyến bay thường lệ giữa Sài Gòn và Hà Nội, sử dụng những máy bay vận tải Mỹ loại C130 và C119 bị thu giữ, vẫn diễn ra bình thường với bốn chuyến mỗi ngày.”

Miền Nam lập lại ranh giới hành chính để giảm số lượng tỉnh, thành

Trang 12B tờ The Des Moines Register số 31-10 đăng tin “Nam Việt Nam thay đổi ranh giới tỉnh”. [3]

AFP đưa tin từ Sài Gòn: “Chính quyền Cộng sản tại Nam Việt Nam đang tái tổ chức ranh giới hành chính của đất nước nhằm giảm số lượng tỉnh, thành.

Khi việc tái tổ chức hoàn tất, Nam Việt Nam dự kiến sẽ còn khoảng 25 đơn vị hành chính cấp tỉnh, tức ít hơn 20 so với thời chính quyền cũ.”

Chính quyền miền Nam cấm lưu hơn hơn 500 đầu sách

Trang nhất tờ The Reporter-Times số 27-10 đăng tin “Cộng sản bắt đầu siết chặt tư tưởng người Việt”. [4]

Dẫn nguồn UPI từ Sài Gòn: “Bộ Thông tin và Văn hóa hôm nay đã cho cấm lưu hành 500 đầu sách của 56 tác giả, trong đó có ‘Quần đảo Gulag’ của nhà văn đoạt giải Nobel người Nga Alexander Solzhenitsyn, và các tác phẩm của Arthur Koestler, nhà văn người Anh gốc Budapest.

Lệnh cấm này là một phần trong chương trình của Chính phủ Cách mạng Lâm thời, nhằm xóa bỏ những cuốn sách hư cấu hoặc phi hư cấu mà họ cho là phục vụ cho ‘chiến tranh tâm lý chống cộng’ hoặc khơi gợi ‘cảm hứng tình dục,’ theo lời các quan chức cho biết.

Sau ba tháng điều tra thị trường sách trong nước, Bộ Thông tin và Văn hóa tuyên bố rằng những cuốn sách bị cấm là ‘suy đồi.’

Trong số các ấn phẩm bị cấm có tiểu thuyết, kịch, thơ, truyện hư cấu, phi hư cấu, và cả sách thiếu nhi, được viết bằng tiếng Việt hoặc dịch từ tiếng nước ngoài, theo các quan chức cho biết.”

Chính quyền Sài Gòn tiếp nhận nhóm người Việt tị nạn hồi hương

Trang 12 tờ Springfield News-Sun số 26-10 đăng tin “Nam Việt Nam chấp nhận người tị nạn”. [5]

AP đưa tin từ Hồng Kông: “Nam Việt Nam thông báo hôm thứ Bảy rằng nước này sẽ chấp nhận 1.600 người Việt tị nạn đang trên đường trở về từ đảo Guam trên tàu S.S. Thương Tín, theo một bản tin phát từ Hà Nội.

Trước đó, Sài Gòn lên án quyết định của Hoa Kỳ vì đã cho phép những người tị nạn này rời đi mà không có thông qua ý kiến của họ, và cho rằng hành động này vi phạm chủ quyền của Nam Việt Nam.

Bản tin phát thanh hôm thứ Bảy cho biết: ‘Trong khi Nam Việt Nam kịch liệt lên án chính phủ Hoa Kỳ vì đã áp đặt việc hồi hương gần 1.500 người Việt Nam… thì nước này sẽ chỉ cho phép tàu S.S. Thương Tín được trở về Nam Việt Nam lần này mà thôi.’

Sài Gòn cho biết có 1.500 người tị nạn trên tàu Thương Tín, trong khi các báo cáo của Hoa Kỳ nói rằng có khoảng 1.600 người trên con tàu thương mại của Nam Việt Nam trước kia, khi nó rời Agana, Guam, vào ngày 16-10.

Bản tin được theo dõi tại Hồng Kông nói rằng Nam Việt Nam sẽ xem xét từng trường hợp hồi hương riêng biệt, đồng thời nhấn mạnh rằng nước này ‘kiên quyết yêu cầu chính phủ Hoa Kỳ ngừng tự ý giải quyết vấn đề người tị nạn theo cách riêng của mình.’

Bản tin cũng nói rằng Hoa Kỳ phải chịu trách nhiệm về việc ép buộc hàng chục nghìn người Việt Nam rời khỏi đất nước trong một nỗ lực nhằm chia rẽ nhân dân Việt Nam.

Một tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nam Việt Nam gọi chuyến hồi hương này là ‘hành động khiêu khích trắng trợn và ngang nhiên xâm phạm chủ quyền của Việt Nam’ do Washington gây ra.

Những người tị nạn này là một phần trong số 100.000 người đã rời khỏi Việt Nam cách đây sáu tháng. Họ quyết định trở về Việt Nam vì không hài lòng với điều kiện sống tại Hoa Kỳ.”

Ngày 28-10, trang 18 tờ The Des Moines Register đăng tin “Tàu chở người tị nạn trong lãnh hải Việt Nam”. [6]

Dẫn nguồn AFP từ Sài Gòn: “Con tàu chở 1.500 người Nam Việt Nam tị nạn từ Guam đã đi vào lãnh hải Việt Nam, theo một nguồn tin đáng tin cậy tiết lộ hôm thứ Hai.”

Trang năm tờ Star Tribune số 29-10 đăng tin “14 người nước ngoài rời Nam Việt Nam”. Trong đó có thông tin về nhóm người Việt hồi hương. [7]

Dẫn nguồn AP từ New York: “[…] Trong một diễn biến khác, Văn phòng Cao ủy Liên Hiệp Quốc đã nhận được yêu cầu của chính quyền Nam Việt Nam về việc cung cấp viện trợ khẩn cấp cho 1.546 người Việt Nam hồi hương, trở về bằng đường biển từ trung tâm tị nạn của Mỹ ở đảo Guam.

1.546 người này nằm trong làn sóng người tị nạn rời Nam Việt Nam, nhưng sau đó đã xin trở về quê hương. Khi họ đến Việt Nam, người phát ngôn của Liên Hiệp Quốc cho biết Văn phòng Cao ủy sẽ hỗ trợ nơi ở, thực phẩm, quần áo và vật dụng cần thiết.”

Phạm Văn Đồng: người miền Nam vẫn chưa nhận thức được về chuyện thống nhất và phải được thuyết phục

Ngày 28-10, trang 15 tờ The Spokesman-Review đăng bài “Cộng sản Việt Nam mở rộng sự kiểm soát của nhà nước”. [8]

Dẫn nguồn AFP từ Sài Gòn: “Sáu tháng sau khi Sài Gòn sụp đổ, Nam Việt Nam đã mang dáng vẻ của một quốc gia hoàn toàn đổi khác.

Cuối tháng Tư khi trực thăng Mỹ sơ tán hàng ngàn người Việt trung thành với chế độ cũ, những người cộng sản đã lên nắm quyền và dường như đã củng cố quyền kiểm soát của họ, với mục tiêu thống nhất đất nước với miền Bắc Việt Nam.

Các nhà quan sát nhận thấy hai giai đoạn rõ rệt trong sáu tháng qua, được ngăn cách bởi lễ kỷ niệm Quốc khánh ngày 2-9.

Đến tháng Chín, Nam Việt Nam trải qua giai đoạn ổn định ban đầu. Chính quyền mới tìm cách thuyết phục và trấn an người dân bằng việc khôi phục trật tự công cộng, hồi sinh bộ máy kinh tế bị chiến tranh tàn phá, và bắt đầu chuyển đổi nền kinh tế vốn trước đây hoàn toàn phụ thuộc vào viện trợ của Mỹ.

Một chiến dịch chống đầu cơ kinh tế nhanh chóng được phát động, tiếp theo là thay đổi trong hệ thống tiền tệ quốc gia. […]

Chiến dịch chống đầu cơ, theo các nhà bình luận chính thức, đánh dấu bước đầu trong việc thiết lập ‘một hệ thống nhà nước phân phối và cấp phát hàng tiêu dùng.’ Mục tiêu của chiến dịch là ngăn chặn sự gia tăng giá cả hàng hóa một cách chóng mặt.

Đồng thời, báo chí nhấn mạnh đến mạng lưới cửa hàng quốc doanh đang ngày càng phát triển. Ngay cả trước khi chiến dịch được khởi động, ông Nguyễn Hộ, lãnh đạo đảng ở Sài Gòn, đã lưu ý rằng nhà nước kiểm soát từ 60 đến 70 phần trăm các cơ sở sản xuất ở Nam Việt Nam.

Kể từ ngày 2-9, đất nước đã bước vào một giai đoạn hoạt động ráo riết hơn, không còn chỉ siết chặt sự kiểm soát của nhà nước đối với một phần đáng kể hoạt động sản xuất, mà đã bắt đầu mở rộng phạm vi đó.

Không có gì lạ khi thấy ở một số giới chức chính quyền có sự thận trọng khi bàn về vấn đề ‘xã hội hóa’ nền kinh tế, điều mà đôi khi được cho là hãy còn ‘quá sớm’ đối với Nam Việt Nam.

Điều này dường như xác nhận khả năng sẽ nhanh chóng diễn ra công cuộc thống nhất chính thức giữa Bắc và Nam Việt Nam.

Thực tế, việc thống nhất một lần nữa được Thủ tướng Bắc Việt Phạm Văn Đồng đề cập trong các cuộc họp với các lãnh đạo miền Nam, và được báo Tin Sáng ở Sài Gòn tường thuật.

Ông Phạm Văn Đồng không giấu giếm rằng ‘thiểu số’ người dân trong nước vẫn chưa ‘nhận thức’ hiện thực về sự thống nhất dân tộc, và họ phải ‘được thuyết phục’ về điều đó.

Ông thậm chí đề xuất tiêu chí: Thuyết phục được 50% dân số là tốt, 60% thì tốt hơn, 70% là đạt yêu cầu, ông nói.

Các nhà quan sát lưu ý rằng rất khó để xác định chính xác số lượng người miền Nam đã đồng tình với ý tưởng nhanh chóng thống nhất hai miền.”

Người dân miền Nam tiếp tục vượt biên ra biển

Ngày 26-10, trang 6J tờ St. Louis Post-Dispatch đăng tin “Người tị nạn vẫn tiếp tục chạy trốn khỏi Nam Việt Nam”. [9]

Tờ AP đưa tin từ Yokohama, Nhật Bản: “Vào một đêm không trăng, gần năm tháng sau khi cộng quân chiếm Sài Gòn, 14 người Việt Nam đã chạy trốn trên một chiếc bè làm bằng gỗ với 18 thùng nhiên liệu rỗng, và hai động cơ gắn ngoài để đẩy.

Một tàu chở dầu của Nhật Bản đã cứu họ vào ngày 27-9, cách Sài Gòn khoảng 170 dặm về phía Đông Nam, và đưa họ đến Yokohama trong tuần này.

Những người tị nạn cho biết họ muốn đến Hoa Kỳ, nơi họ có họ hàng ở St. Paul, Minnesota và Monterey, California.

‘Sài Gòn thật khủng khiếp,’ bà Thi Thanh Hoa nói. ‘Chúng tôi không có thức ăn, không có việc làm, không có tiền và cũng không có tự do.’

‘Sài Gòn đã mất tình yêu,’ bà Bui Thu Thuy nói. Bà nói không biết chuyện gì đã xảy ra với chồng mình, một binh sĩ 28 tuổi, sau khi chính quyền chống cộng sụp đổ vào ngày 30-4. ‘Nhiều người vợ đã không thể gặp lại chồng,’ bà nói.

Trong nhóm có một em bé tám tháng tuổi, do chồng bà Thi là Nguyen Van Phong dẫn đầu. Ông là một người đàn ông nhỏ con, 55 tuổi, từng điều hành một tiệm bida ở khu Gia Định, Sài Gòn trước khi cộng sản tiếp quản.

Phong nói rằng ông bắt đầu đóng chiếc bè vào tháng Sáu, nhưng mãi đến tháng Tám mới quyết định cố gắng đưa vợ và tám người con rời khỏi đất nước. Bà Bui và ba sinh viên đại học trốn cùng họ là hàng xóm.

Họ quyết định bỏ trốn vào đêm 23-9, khi không có trăng. Họ đi dọc theo sông Sài Gòn và ra khỏi Vũng Tàu, nơi từng là khu nghỉ mát ven biển của Sài Gòn, sau này.

Phong dự định đi Indonesia, nhưng tiến độ chậm cho đến khi họ được tàu chở dầu Shoko Maru 6.000 tấn phát hiện.

‘Chiếc bè sắp chìm, hoặc ít nhất là trông như vậy đối với chúng tôi,’ một thành viên thủy thủ đoàn nói. ‘Chúng tôi biết họ đang gặp nguy hiểm và cần được giúp đỡ vì họ đang gửi tín hiệu cấp cứu bằng gương, với một lá cờ trắng ghi chữ SOS.’

Sau khi cứu người Việt Nam lên tàu, con tàu đã ghé Malaysia, Singapore và Indonesia, nhưng ba chính phủ này đều từ chối cho người tị nạn cập bến.

‘Chúng tôi không thể bỏ rơi họ, và một khi họ đã lên tàu, họ trở thành một phần trong gia đình chúng tôi,’ thủy thủ Tsunemi Yamaguchi nói.

Khi rời tàu, thủy thủ đoàn đã quyên góp cho họ 52.000 yên (khoảng 173 USD).

Họ được đưa đến một trung tâm do nhà thờ Công giáo quản lý để tạm trú. Đại sứ quán Hoa Kỳ cho biết họ có thể đến Mỹ nếu có người bảo lãnh cá nhân tại Hoa Kỳ.”

Việc đổi tiền làm dòng tiền ở miền Nam bị khủng hoảng; Cựu binh VNCH vẫn giao tranh lẻ tẻ với chính quyền cộng sản

Trang 18 tờ Fort Lauderdale News số 29-10 đăng tin “Dòng tiền ở Nam Việt Nam bị khủng hoảng”. [10]

Dẫn nguồn AP từ Bangkok: “Những du khách trở về từ Sài Gòn cho biết các quy định đổi tiền mới của chính quyền Nam Việt Nam đã làm giảm nghiêm trọng lượng tiền mặt lưu thông và khiến các hoạt động kinh doanh gần như tê liệt.

Họ nói rằng việc hạn chế số lượng đồng tiền cũ được phép đổi sang tiền mới đã gây khó khăn lớn cho tầng lớp trung lưu và thượng lưu ở Sài Gòn.

Đài Phát thanh Sài Gòn hôm nay thông báo về các thủ tục mới nhằm tăng lượng tiền đang lưu hành. Chính phủ Cách mạng Lâm thời cho biết các doanh nghiệp sẽ được phép rút đủ tiền để trả lương và mua nguyên liệu thô.

Theo quy định đổi tiền mới, một tờ tiền mới của Ngân hàng Nam Việt Nam sẽ được phát hành với giá trị 500 đồng cũ. Tiền mới sẽ được quy đổi sang đô la Mỹ theo cùng tỷ giá như trước đây: 1 triệu đồng = 1.325 đô la Mỹ.

Chương trình cũ chỉ cho phép đổi 15.000 đồng đối với cá nhân và 100.000 đồng đối với hộ gia đình.

Quy định mới cho phép những người sở hữu 1 triệu đồng hoặc ít hơn được đổi toàn bộ sang tiền mới, trong khi những người có hơn 1 triệu chỉ được đổi 500.000 và phải gửi phần còn lại vào ngân hàng.

Các nhà quan sát cho rằng việc đổi tiền là một bước đi lớn hướng tới việc xây dựng một xã hội không giai cấp, nhưng một nhà ngoại giao phương Tây lại nhận định rằng bước đi đầu tiên này ‘quá ồ ạt, quá sớm.’

Trong khi đó, các doanh nhân người Hoa đến Hồng Kông kể lại rằng chợ đen vẫn còn hoạt động, nhưng quy mô nhỏ hơn nhiều so với dưới thời chính quyền Nam Việt Nam cũ.

Các doanh nhân này thuộc nhóm người nước ngoài bị kẹt lại Sài Gòn khi thành phố thất thủ. Chính phủ Cách mạng Lâm thời đã cho phép một số người rời đi dần dần.

Một người kể lại: ‘Trước khi tôi rời Sài Gòn ngày 22-9, người dân vẫn có thể mua thuốc lá Mỹ, nước ngọt và phụ tùng xe đạp trên chợ đen.’

Ông nói thêm rằng những người Cộng sản dường như đang tạm dung túng cho chợ đen, vì ‘họ lo ngại rằng nếu siết quá nhanh, có thể gây ra sự bất mãn rộng rãi với chính quyền.’

Các doanh nhân cũng cho biết ở Sài Gòn vẫn nghe thấy các chương trình phát thanh bí mật hàng ngày kêu gọi phản đối chính phủ Cách mạng Lâm thời.

Một số chương trình này thậm chí tuyên bố cựu Phó Tổng thống Nguyễn Cao Kỳ sẽ trở lại Nam Việt Nam trong vòng ba tháng để giúp lật đổ chính phủ Cách mạng Lâm thời. Ông Kỳ đã rời Sài Gòn ngay trước khi thành phố sụp đổ và hiện đang sống tại Hoa Kỳ.

Các doanh nhân cho biết những cuộc chiến du kích do cựu sĩ quan và binh sĩ Việt Nam Cộng hòa tiến hành ít gây nên mối đe dọa thực sự với chính phủ Cách mạng Lâm thời, mà chủ yếu tập trung vào các hoạt động quấy phá.

Một thương nhân ngành dệt may cho biết những người từ Ban Mê Thuột ở Tây Nguyên báo cáo rằng một nhóm cựu binh Việt Nam Cộng hòa đã phục kích 10 xe tải của chính phủ và giết chết 80 binh sĩ hồi tháng Tám.

Một dân buôn ngành gạo khác nói rằng bạn bè người Việt của ông cho biết vẫn còn giao tranh lẻ tẻ ở cảng Bồng Sơn, cách Sài Gòn 300 dặm về phía Đông Bắc, khi ông rời đi vào giữa tháng Chín.”

Tổng Bí thư Bắc Việt Lê Duẩn công du đến các nước xã hội chủ nghĩa; Liên Xô đón tiếp nồng nhiệt lãnh đạo Việt Nam

Trang 12 tờ Tampa Bay Times số 28-10 đăng tin “Moscow nồng nhiệt chào đón lãnh đạo Việt Nam”. [11]]

Đưa tin từ Moscow: “Liên Xô đã trải thảm đỏ đón tiếp lãnh đạo Bắc Việt Lê Duẩn vào ngày thứ Hai, với toàn bộ các nhà lãnh đạo hàng đầu của Điện Kremlin có mặt để chúc mừng ông về chiến thắng trước Nam Việt Nam được Mỹ hậu thuẫn.

Các nhà ngoại giao phương Tây cho biết Bắc Việt dự định sẽ tìm kiếm viện trợ quy mô lớn cho công cuộc tái thiết, đồng thời chính thức gửi lời cảm ơn đến Liên Xô vì sự giúp đỡ trong suốt những năm dài chiến đấu chống lại chính quyền Sài Gòn.”

Ngày 30-10, trang hai tờ The Morning Union đăng tin “Cam kết thắt chặt quan hệ”. [12]

Dẫn nguồn UPI từ Moscow: “Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô Leonid I. Brezhnev đã tiếp đón lãnh đạo Việt Nam Lê Duẩn vào thứ Tư. Trong cuộc gặp này, hai bên cam kết tăng cường quan hệ giữa Liên Xô và Việt Nam, theo hãng tin TASS.

Hãng tin cho biết quan hệ kinh tế song phương là chủ đề quan trọng trong các cuộc đàm phán, được tiến hành trong ‘tinh thần đoàn kết anh em, hữu nghị và đồng chí.’

Ông Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất Đảng Lao động Việt Nam, đến Moscow vào thứ Hai, kết thúc chuyến công du qua các nước xã hội chủ nghĩa sau khi chính quyền Sài Gòn do Mỹ hậu thuẫn sụp đổ mùa xuân vừa qua.”

Hà Nội cho phép 14 người nước ngoài xuất cảnh

Ngày 30-10, trang nhất tờ Daily American Republic đăng tin “Hà Nội thả chín người Mỹ bị bắt khi Sài Gòn thất thủ”. [13]

Dẫn nguồn AP từ Bangkok: “Chín người Mỹ bị lực lượng Cộng sản bắt giữ tại Nam Việt Nam vào mùa xuân vừa rồi đã đến Bangkok hôm nay, cùng với hai người Canada, hai người Philippines và một người Úc. Họ được mô tả là ‘khỏe mạnh và bình an.’

Một người Mỹ trong số đó, Paul Struharik, 35 tuổi, đến từ Barberton, Ohio, nhân viên của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ tại Ban Mê Thuột, nói:

‘Tôi bị bắt khi đang giơ cờ trắng trước nhà, khi nghe thấy họ tiến vào từ cổng sau. Trận chiến ở Ban Mê Thuột hầu như đã kết thúc, nhưng bom và pháo vẫn nổ khắp nơi.’

14 thường dân được đưa bằng máy bay từ Hà Nội đến Viêng Chăn, thủ đô Lào, sau đó bay tiếp đến Bangkok trên một chuyến bay thuê của Liên Hợp Quốc. Quan chức LHQ cho biết tất cả đều ‘khỏe mạnh’, mặc dù một người Mỹ than phiền về ‘tổn thương tâm lý’ trong thời gian biệt giam.

Những người Mỹ được thả bao gồm hai cặp vợ chồng nhà truyền giáo và con gái nhỏ của một trong hai gia đình, cùng hai viên chức chính phủ Mỹ và một người Philippines làm việc cho chính phủ Hoa Kỳ. Người Canada đều là nhà truyền giáo.

Họ bị bắt ở Nam Việt Nam vào tháng Ba và tháng Tư khi quân đội Việt Nam Cộng hòa sụp đổ nhanh chóng trước đợt tấn công thần tốc của cộng quân. Họ kể rằng bị chuyển bằng xe tải đến Hà Nội giữa tháng Tám và giam giữ gần đó. […]

Khoảng 40 người Mỹ khác vẫn còn ở Nam Việt Nam, đa số được cho là đang sống ở Sài Gòn.

Những người được thả được đưa từ Hà Nội đến Viêng Chăn bằng máy bay DC-3 của Lào, do Cao ủy Liên Hiệp Quốc về Người tị nạn tổ chức.

Nguồn tin từ giới truyền giáo tại Viêng Chăn cho biết các thành viên nhóm có vẻ gầy nhưng nhìn chung vẫn khỏe mạnh. Họ bị sốt rét trong thời gian bị giam và một số người vẫn còn bị tiêu chảy.

Những người này kể rằng sau khi bị bắt ở Ban Mê Thuột, họ bị đưa đến Thanh Bình, tỉnh Pleiku, và giam trong những túp lều tranh một thời gian.

Họ có tổng cộng 200.000 đồng, khoảng 300 đô la Mỹ, và lính gác cho phép họ dùng 500 đồng mỗi người mỗi tuần để mua thức ăn và đồ dùng.

Ngày 15-8, họ bị áp giải trên một chuyến đi kéo dài tám ngày đến Sơn Tây, cách Hà Nội 25 dặm về phía Tây Bắc, được cấp thuốc chống sốt rét và có một y sĩ người Việt đi cùng.

Một người trong nhóm được nhổ răng bởi bác sĩ nha khoa Việt Nam, những người gọi họ là ‘Người nước ngoài được đưa đến nơi an toàn bởi Quân Giải phóng.’”

Ngày 31-10, trang 21 tờ The Lowell Sun đăng tin “26 người Mỹ sẽ được phép rời Sài Gòn vào tháng tới”. [14]

Dẫn nguồn UPI từ Bangkok: “Tất cả hoặc phần lớn trong số 26 người Mỹ hiện còn ở Việt Nam sẽ được phép rời Sài Gòn vào tháng tới, theo các nguồn tin từ Nam Việt Nam hôm nay.

Việc phóng thích họ diễn ra sau khi 9 người Mỹ và 5 người nước ngoài khác được miền Bắc Việt Nam thả vào thứ Năm.

Các báo cáo từ Sài Gòn gửi về Bangkok qua UPI cho biết giới chức chính quyền dường như đã đảo ngược quyết định trước đó là giữ lại hầu hết những công dân Mỹ còn lại ở Sài Gòn một cách vô thời hạn.”

Chính quyền miền Nam dựng đài tưởng niệm nạn nhân trong vụ thảm sát Mỹ Lai

Trang năm tờ Oakland Tribune số 29-10 đăng tin “Đài tưởng niệm Mỹ Lai”. [15]

Đưa tin từ Moscow, Nga: “Chính phủ Cách mạng Lâm thời Nam Việt Nam đang xây dựng một đài tưởng niệm để tưởng nhớ những người dân bị giết trong vụ thảm sát Mỹ Lai năm 1968, do binh lính thuộc Sư đoàn Mỹ (American Division) thực hiện, theo tin của truyền hình Liên Xô ngày hôm qua.

Một bộ phim tài liệu về cuộc sống ở Nam Việt Nam sau khi phe cộng sản giành chiến thắng vào tháng Tư năm ngoái cho thấy các thợ xây đang dựng một kim tự tháp nhỏ bằng gạch tại Mỹ Lai, miền Bắc của Nam Việt Nam.

Bình luận viên Liên Xô cho biết đây là đài tưởng niệm ‘500 người bị thảm sát ở Mỹ Lai.’
Con số này cao gấp khoảng bốn lần so với ước tính của các nhà điều tra Hoa Kỳ.”

Báo trong nước:

Hiện tại, Thư viện Quốc gia Việt Nam mới chỉ cập nhật các số báo từ tháng 1 đến tháng 6 năm 1975. Dự án sẽ bổ sung các dữ liệu từ hồi ký và sách.