1975 – Tuần 49: Bắc Việt mong sớm nối lại quan hệ ngoại giao với với Hoa Kỳ; Miền Nam siết chặt trường học và báo chí Công giáo

Hình ảnh trang sáu tờ The Forum ngày 2-12 đăng tin “Bắc Việt được cho là sẽ sớm thiết lập quan hệ với Hoa Kỳ”. Nguồn: Newspaper.com.


Báo tuần qua viết gì: 

Báo nước ngoài:

Từ tháng 7 trong năm trở đi, báo trong nước không còn bản lưu trữ. Với các tờ báo xuất bản tại Mỹ, do chênh lệch múi giờ, Dự án sẽ lấy nội dung của số báo xuất bản một ngày trước đó.

Hai Quốc hội của Nam và Bắc Việt Nam thúc đẩy tổ chức tổng tuyển cử thống nhất cả nước 

Trang 41 tờ Hartford Courant số 3-12 đăng tin “Miền Nam Việt Nam triệu tập Quốc hội bàn về thống nhất”. [1]

AFP đưa tin từ Sài Gòn: “Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam quyết định trong tháng này sẽ triệu tập một quốc hội gồm ‘các đại biểu của nhân dân’ để phê chuẩn thỏa thuận đã đạt được với miền Bắc Việt về việc thống nhất đất nước, các quan chức cho biết hôm thứ Ba.

Nhiệm vụ của quốc hội này là thúc đẩy tiến trình thống nhất một cách chính thức, bao gồm việc tổ chức tổng tuyển cử để bầu ra một quốc hội lập hiến thống nhất cho cả nước.

Cùng thời điểm đó, Quốc hội của miền Bắc Việt Nam cũng sẽ tiến hành công việc tương tự.”

Ngày 5-12, trang 15 tờ The Times-Transcript đăng tin “Việt Nam bầu cử vào năm tới”. [2]

Reuters đưa tin từ Sài Gòn: “Thông cáo chính thức vừa công bố cho biết, các cuộc tổng tuyển cử sẽ được tổ chức trên cả Bắc và Nam Việt Nam trong nửa đầu năm tới nhằm bầu ra một quốc hội toàn quốc cho một nước Việt Nam thống nhất.

Được ban hành sau hội nghị kéo dài một tuần bàn về vấn đề thống nhất, thông cáo nêu rõ rằng quốc hội sẽ là cơ quan quyền lực cao nhất và sẽ chịu trách nhiệm soạn thảo một bản hiến pháp mới cho nước Việt Nam thống nhất.

Thông cáo không đưa ra thời điểm cụ thể cho việc thống nhất chính thức.

Trả lời câu hỏi tại cuộc họp báo sau đó, bộ trưởng Ngoại giao Nam Việt Nam, bà Nguyễn Thị Bình, dự đoán rằng việc khôi phục quan hệ bình thường với Hoa Kỳ là có khả năng.

Bà cho biết điều này sẽ không khó khăn, với điều kiện phía Mỹ thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo Hiệp định Hòa bình Paris. Nếu Hoa Kỳ góp phần hàn gắn những vết thương chiến tranh do lực lượng của mình gây ra, thì điều kiện để bình thường hóa quan hệ ‘sẽ rất hứa hẹn’, bà Bình nói.

Bà cũng cho rằng một Việt Nam thống nhất sẽ mang lại niềm tin và hy vọng cho thế giới, và một nước Việt Nam thống nhất có thể  đóng vai trò mạnh mẽ tại Liên Hợp Quốc một khi được tổ chức này kết nạp.

Một quan chức cao cấp cho biết, các sĩ quan và công chức của chế độ chống cộng trước đây sau khi hoàn thành các khóa học tập cải tạo sẽ đủ điều kiện ra tranh cử trong cuộc tổng tuyển cử và sẽ có đầy đủ quyền bầu cử.

Kể từ sau chiến thắng của cộng quân hồi tháng Tư, đã có những khóa học thường xuyên được tổ chức cho binh sĩ và quan chức của chính quyền cũ.

Ông Truong Tan Phat [có lẽ là Huỳnh Tấn Phát?], một quan chức. cho biết Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam có ý định duy trì chính sách khoan dung đối với sĩ quan và công chức của chính quyền cũ.

Ông nói thêm rằng khi công cuộc thống nhất được tiến hành, người Việt Nam sẽ có thể tự do đi lại giữa hai miền.”

Tranh biếm họa trên báo Mỹ với Bắc Việt Nam trong hình hài một con cá khổng lồ đang nuốt trọn miền Nam. Tranh đăng trên trang bốn tờ Pottsville Republican số 6-12. Nguồn: Newspaper.com.
Tranh biếm họa trên báo Mỹ với Bắc Việt Nam trong hình hài một con cá khổng lồ đang nuốt trọn miền Nam. Tranh đăng trên trang bốn tờ Pottsville Republican số 6-12. Nguồn: Newspaper.com.

Trường học và báo chí Công giáo ở Sài Gòn vẫn được phép hoạt động dù có những hạn chế

Trang ba tờ The Messenger số 5-12 đăng tin “Nhà thờ ở Sài Gòn mở cửa; Xóa sổ tôn giáo trong nhà trường”. [3]

Đưa tin từ Washington (NC): “Mặc dù đã phải chấp nhận các quy định của chính quyền cộng sản mới, Giáo hội Công giáo tại miền Nam Việt Nam vẫn là ‘một lực lượng đang vận động’ trong xã hội, theo nhận định của hai thành viên của Ủy ban Dịch vụ Những người bạn Mỹ [bài gốc gọi tắt là ‘Friends’] vừa rời Sài Gòn.

Bác sĩ Thomas R. Hoskins Jr., 31 tuổi, đến từ Morristown, bang New Jersey, và Julia Forsythe ở Medford, New Jersey, đều là thành viên của Uỷ ban Dịch vụ Những người bạn Mỹ (AFSC), nói với một nhóm phóng viên rằng

nhà thờ chính tòa Công giáo lớn tại Sài Gòn [nhà thờ Đức Bà Sài Gòn] ‘vẫn đông nghịt như trước’, các trường Công giáo đã mở cửa trở lại – dù không còn giảng dạy tôn giáo – và báo chí Công giáo phải hoạt động tuân theo cùng một chính sách khống chế như các ấn phẩm khác tại Sài Gòn.

Tại một cuộc họp báo không chính thức, Forsythe cho biết với NC News rằng, bất chấp những thông tin trái chiều, người miền Nam Việt Nam ‘được tự do hành đạo’ miễn là không truyền bá học thuyết chống đối chính quyền.”

Phạm Văn Đồng: Mong muốn bình thường hóa quan hệ với Mỹ và nhận viện trợ kinh tế từ Washington

Trang sáu tờ The Forum ngày 2-12 đăng tin “Bắc Việt kỳ vọng sớm thiết lập quan hệ với Hoa Kỳ”. [4]

AP đưa tin từ Bangkok: “Thủ tướng Bắc Việt Nam Phạm Văn Đồng và một số quan chức khác kỳ vọng việc bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ sẽ diễn ra ‘sớm’, đồng thời cho biết Washington đã yêu cầu đẩy nhanh tiến trình thống nhất Việt Nam, theo lời một người Mỹ vừa trở về từ Hà Nội hôm thứ Hai.

Theo nguồn tin trên, Thủ tướng Phạm Văn Đồng được cho là đã nói với một phái đoàn bốn người của Ủy ban Trung ương Mennonite rằng ba nguyên tắc của Bắc Việt Nam trong việc quan hệ với Hoa Kỳ là: tình hữu nghị, bình thường hóa quan hệ, và sự trông đợi mạnh mẽ về viện trợ kinh tế từ Washington.

Luke Martin, đại diện Đông Dương của Ủy ban, cho biết rằng vào cuối cuộc trao đổi kéo dài một giờ, Thủ tướng bày tỏ hy vọng chuyến thăm tiếp theo của ông với nhóm này sẽ diễn ra tại Hoa Kỳ.”

Tuyến đường hàng hải dân dụng đầu tiên nối liền miền Bắc với miền Nam

Trang nhất tờ Evening Herald số 1-12 đăng tin “Chuyến hải hành đầu tiên”. [5]

Trích: “Một tàu chở khách của Bắc Việt Nam, tàu Thống Nhất, đã rời cảng Hải Phòng của Bắc Việt để thực hiện chuyến hải hành đầu tiên tới Sài Gòn, theo bản tin của Thông tấn xã Việt Nam được phát tại Hồng Kông hôm nay.”

Tình hình Hà Nội qua tường thuật của phóng viên nước ngoài

Ngày 2-12, trang 15 tờ The Sentinel đăng bài “Tham quan các thắng cảnh ở Bắc Việt Nam”. [6]

Phóng viên tờ The Washington Post đưa tin từ Hà Nội: “Sau chiến thắng chung cuộc trong năm nay ở miền Nam, Bắc Việt Nam đang chậm rãi nhưng đều đặn chuẩn bị cho nền hòa bình.

Bằng chứng rõ ràng nhất là việc Bắc Việt gần đây đã giới thiệu các tour tham quan kéo dài một tuần tại nơi này cho các du khách từ nước bạn Lào. Sau nhiều tháng chờ đợi, tôi được chấp thuận tham gia chuyến tham quan thứ hai từng được tổ chức. Chuyến tham quan cho tôi một cái nhìn lướt qua, tuy vẫn dưới sự kiểm soát chặt chẽ nhưng cũng mang tính khai mở, về một nơi từng là quốc gia bí ẩn bậc nhất Đông Nam Á. […]

Bên cạnh vẻ ngoài nhìn chung là trầm lắng và xuống cấp, Hà Nội trông gần như y hệt thời điểm 21 năm trước, khi thực dân Pháp khăn gói rời đi. Người ta có thể lái xe đi qua hết dãy nhà này đến dãy nhà khác gồm toàn các công trình đồ sộ mang kiến trúc thuộc địa.

Hà Nội hầu như không có xe hơi tư nhân, mà thay vào đó là hàng chục nghìn xe đạp, khiến nơi này yên tĩnh đến rợn người kể cả khi đông đúc. Sự yên tĩnh càng biểu hiện rõ hơn khi bạn nhận ra rằng bạn không bao giờ nghe thấy tiếng chó sủa. Chó đã bị cấm trong nội thành Hà Nội từ lâu vì lý do y tế.

Để bổ sung thông điệp cổ động cho các con phố Hà Nội, những tấm áp phích lớn, đầy màu sắc được đặt có chủ ý tại các ngã tư với những khẩu hiệu như:
‘Lao động là nguồn sống – là cội nguồn hạnh phúc của tất cả chúng ta.’”

Người dân Hà Nội đổ ra phố Đinh Tiên Hoàng sau khi nghe tin Sài Gòn thất thủ tháng Tư năm 1975. Nguồn: Báo Hà Nội Mới.
Người dân Hà Nội đổ ra phố Đinh Tiên Hoàng sau khi nghe tin Sài Gòn thất thủ tháng Tư năm 1975. Nguồn: Báo Hà Nội Mới.

Sài Gòn tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch “làm sạch” thành phố

Trang 50 tờ The Hamilton Spectator số 2-12 đăng tin “Chiến dịch bài trừ tệ nạn ở Sài Gòn cho thấy hiệu quả”. [7]

Reuters đưa tin từ Sài Gòn: “Chính quyền Sài Gòn đang đạt được những bước tiến trong chiến dịch làm sạch thủ đô của miền Nam Việt Nam, đặc biệt là đối với các tệ nạn mại dâm, nghiện ma túy, tội phạm vặt và người ăn xin.

Mặc dù trên các đường phố Sài Gòn vẫn còn có thể bắt gặp những nhóm người này, nhưng số lượng của họ đã giảm đi rất nhiều so với thời kỳ trước giải phóng, thời điểm mà Sài Gòn từng là một trong những thành phố đầy rẫy tệ nạn nhất châu Á.

Chiến dịch giải quyết các vấn đề xã hội còn tồn đọng do cuộc chiến tranh Việt Nam kéo dài đã được khởi động không lâu sau khi Chính phủ Cách mạng Lâm thời tiếp quản đất nước vào tháng Tư vừa rồi.

Một chương trình cải tạo đã được triển khai dành cho các thành phần bị coi là không nên có của thành phố. Theo đó, họ có thể đến các trung tâm đào tạo nghề để học kỹ năng và nghề nghiệp mới, hoặc trở về quê, hay chuyển đến các ‘khu kinh tế mới’ do nhà nước chỉ định ở các tỉnh xung quanh Sài Gòn.

‘Trọng tâm trong chính sách của Chính phủ là giáo dục chứ không phải trừng phạt,’ một quan chức cấp cao trong ngành công tác xã hội cho biết.

Ông nói thêm rằng sẽ cần thời gian để xóa bỏ hoàn toàn những tệ nạn xã hội đã ăn sâu bén rễ hơn một thế kỷ qua.

Một nhóm cán bộ đã đi khắp các khu phố đèn đỏ trước đây của Sài Gòn, vận động những người làm nghề mại dâm từ bỏ lối sống cũ để đến các trung tâm đào tạo nghề hoặc trở về quê nhà.

Một tờ báo ở Sài Gòn gần đây đưa tin rằng 824 người từng làm nghề mại dâm tại khu vực quận 2, ở trung tâm thành phố, đã được cải tạo và – theo lời một người trong số họ – ‘đã bắt đầu lại cuộc đời của mình.’

Tuy nhiên, không phải tất cả gái mại dâm ở Sài Gòn đều đã biến mất. Ở một số khu vực, những người đi bộ vẫn bị họ tiếp cận trên đường phố vào ban đêm.”

Nguyễn Cao Kỳ: 200 sĩ quan Việt Nam Cộng hòa bị Cộng sản xử tử

Ngày 3-12, trang 15 tờ Richmond Times-Dispatch đăng tin “200 người bị xử tử gần đây ở Việt Nam, theo ông Kỳ”. [8]

Trích: “Nguyễn Cao Kỳ, cựu phó tổng thống và thủ tướng Việt Nam Cộng hòa, hôm qua đã tuyên bố tại đây rằng đã xảy ra một vụ ‘xử tử hàng loạt’ khoảng 200 sĩ quan Việt Nam Cộng hòa tầm ba tuần trước.

Ông Kỳ nói rằng ông nhận được thông tin này từ một nguồn đáng tin cậy.

‘Họ bị những người cộng sản xử tử vì trong quá khứ các sĩ quan đó đã gây cho Cộng sản nhiều khó khăn,’ ông Kỳ nói.

Phát biểu tại một cuộc họp báo vào buổi chiều ở Đại học Commonwealth bang Virginia, trước khi đến phát biểu tại Nhà thờ Hồi giáo vào tối qua, ông Kỳ nói ông ‘không nghi ngờ gì’ rằng sẽ còn có thêm các vụ xử tử.

‘Đó sẽ là một cuộc thanh trừng âm thầm,’ ông nói.”

Nguyễn Cao Kỳ và các sinh viên Mỹ nơi ông phát biểu tại họp báo. Ảnh đăng ngày 3-12, trang 15 tờ Richmond Times-Dispatch. Nguồn: Newspaper.com.
Nguyễn Cao Kỳ và các sinh viên Mỹ nơi ông phát biểu tại họp báo. Ảnh đăng ngày 3-12, trang 15 tờ Richmond Times-Dispatch. Nguồn: Newspaper.com.

Báo trong nước:

Hiện tại, Thư viện Quốc gia Việt Nam mới chỉ cập nhật các số báo từ tháng 1 đến tháng 6 năm 1975. Dự án sẽ bổ sung các dữ liệu từ hồi ký và sách.

Ghi chú:

1.  Dec 03, 1975, page 41 – Hartford Courant at Newspapers.comTM. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image-view/371998999

2.  Dec 05, 1975, page 15 – The Times-Transcript at Newspapers.comTM. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image-view/1106844326

3.  Dec 05, 1975, page 3 – The Messenger at Newspapers.comTM. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image-view/750951192

4.  Dec 02, 1975, page 6 – The Forum at Newspapers.comTM. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image-view/1130696498

5.  Dec 01, 1975, page 1 – Evening Herald at Newspapers.comTM. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image/1047740786

6.  Dec 02, 1975, page 15 – The Sentinel at Newspapers.comTM. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image-view/937535110

7.  Dec 02, 1975, page 50 – The Hamilton Spectator at Newspapers.comTM. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image-view/1009310077

8.  Dec 03, 1975, page 15 – Richmond Times-Dispatch at Newspapers.comTM. (2025). Newspapers.com. https://www.newspapers.com/image-view/829866218

Một đất nước chỉ trưởng thành khi lịch sử được ghi nhớ một cách trung thực và trọn vẹn.

Đó là lý do Luật Khoa thực hiện Dự án 1975, nhằm tái hiện lại năm 1975 qua những bản tin hàng tuần – theo báo chí miền Bắc, miền Nam và quốc tế, lời kể của nhân chứng từ cả hai phía của cuộc chiến.

Ủng hộ Quỹ Nghiên cứu Việt Nam Cộng hòa để Dự án 1975 tiếp tục lan tỏa.

Mỗi khoản đóng góp dù lớn hay nhỏ đều giúp ích cho các tác giả viết tiếp và làm sáng tỏ thêm phần lịch sử còn nhiều tranh cãi này của đất nước chúng ta.

Bình luận

Discover more from Luật Khoa 1975

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading